Festivalde ilk kez iki Türk yönetmen Semih Kaplanoğlu ve Ferzan Özpetek Altın Aslan için yarışacak.
Açılışı yarın akşam, Joel ve Ethan Coen kardeşlerin, George Clooney, Brad Pitt ve John Malkovich’i bir araya getiren güldürü türü yeni filmi ‘Burn After Reading’ ile yapılacak olan 65. Venedik Film Festivali (La Mostra), bu yıl listelerine aldığı ‘iki sürpriz’ filmden ilkini hafta sonunda açıkladı: İranlı Bahman Motamedian’ın Tahran’da çektiği, yedi genç transseksülelin yaşamını anlatan belgesel nitelikli ilk filmi ‘Khastegi’ (İlgisizlik), festivalin yarışmalı yan bölümü ‘Orizzonti’ (Ufuklar) programına 19. aday olarak katılıyor... Bu, perdesi aralanan ilk sürpriz. Yine Orizzonti’de yarışacak ikinci sürpriz filmin kimliği son anda, gösterileceği gün açıklanacak ama basın görevlisinin bizlere gönderdiği bilgiler içinde konusu özetlenmiş bile: “Ülkelerindeki hızlı toplumsal değişim sürecinde farklı yol ayrımlarına gelen iki kadının yarı belgesel öyküsü...”
Festivaller arası rekabet ortamında gündemi sürekli besleyerek basının ilgisini sıcak tutmayı hedefleyen bir halkla ilişkiler yöntemi olan ‘sürpriz film’ uygulaması, 2004’ten bu yana La Mostra’yı yöneten Marco Müller’in icadı. Bugüne kadar ana bölümle ve tek filmle sınırlı kalmıştı. Şapkadan son anda çıkan sürpriz aslan avcıları arasında Takeshi Kitano ve Kim Ki-Duk gibi isimler de yer almış, hatta ödül alarak yeni sürprizler yaratmışlardı... Giderek alıştığımız, dolayısıyla beklediğimiz, bu nedenle de sıradanlaşan sürpriz film cilvesine bu yıl yeni bir soluk katmak için olsa gerek, hem sayısı ikiye çıkmış hem de uygulama alanı ‘Ufuklar’ bölümüne kaydırılmış.
Yarışmalı yan bölüm Ufuklar’ı, sanat sinemasına ve gençlere ağırlık veren içeriği yanında, ayrı bir jürinin verdiği özel ödülleriyle de, Cannes’daki ‘Belirli Bir Bakış’ bölümüne benzetebiliriz. Bu yıl Altın Aslan’ı belirleyecek olan ana jüriye Wim Wenders başkanlık ederken, biri belgesel dalında iki ödül verecek olan Ufuklar jürisine Belçikalı yönetmen Chantal Akerman başkanlık edecek.
Aslında, yeni bir dört yıllık döneme başlayan Marco Müller’in, sıkça yönetici değiştiren La Mostra’nın başında bu kadar uzun bir süre kalabilmesini başlı başına bir sürpriz olarak niteleyenler bile var. Venedik lagunasının ters akıntılarına, bizans oyunlarına karşın rotasını izlemeyi sürdüren Marco Müller, başarısının gerisindeki yaklaşımı şöyle özetliyor: “Belgesellerle kurmaca filmler arasındaki sınır giderek nasıl silikleşiyorsa, kültürle ticareti, endüstriyel üretimle yaratıcılık aşamalarını birbirine karıştırmamak gerekir. Sunduğumuz program, temelde farklı seçimleri içinde barındırıyor. Ben asla, yaratıcı sineması ideolojisini savunmadım! Aynı şekilde, bir kıta sinemasını diğerinin karşısına çıkarmak ta mümkün değil bugün. Beklemediğiniz yapım koşullarından çıkıp geliveren, kendine özgü farklı filmlerden söz edebiliriz ancak... Daha önce, Locarno ve Rotterdam’da da programlarımı hep farklılıklar üzerine inşa ettim. Kırmızı halılara ve yıldızlara daha fazla ihtiyacı olan Venedik’te, bu durum daha da belirginleşiyor...”
Dünyanın en eski festivali Venedik’te Türk sinemasına duyulan ilgi, 1980 ve 90’lı yıllarda Ömer Kavur, Yusuf Kurçenli, Erden Kıral ve Ali Özgentürk’ü Altın Aslan adayı yapmış; Zeki Demirkubuz, Nizamettin Arıç, Yılmaz Arslan, Orhan Oğuz, gibi yönetmenlerimiz de yan bölümlerde yer bulmuşlardı. Son olarak, Derviş Zaim, 2003 yılında ‘Çamur’ ile ‘Ufuklar’ın o günkü adı ‘Karşı Akımlar’ bölümünde yarışmıştı. Ayrıca, Yeşim Ustaoğlu 2002, Ferzan Özpetek 2007 yıllarında ana jüride görev alarak, başka yönetmenlerin filmlerini değerlendirmenin zevkli zorluluğunu yaşamışlardı...
Bu yıl ilk kez iki Türk yönetmen birden, Semih Kaplanoğlu ‘Süt’, Ferzan Özpetek de ‘Mükemmel Bir Gün’ ile ‘Venezia 65’ adı verilen ana bölümde, Altın Aslan’ın 21 adayı arasında yer alıyorlar. Venedik’te bir Türk filmi daha var: Selim Evci’nin ‘İki Çizgi’ adlı ilk uzun filmi, ‘Eleştirmenlerin Haftası’ yan bölümündeki dokuz filmden biri. Festivalin verdiği istatistik bilgilerde, Özpetek her ne kadar İtalyan sinemasına dahil edilse, Evci de, bağımsız bir yan bölüme seçildiği için kayda alınmasa bile, Türk sineması Venedik’te ilk kez bu kadar yoğun bir varlık gösteriyor olacak.
Yusuf Şahin’e adanan 65. La Mostra, 6 Eylül gecesi son bulacak.
Venedik Film Festivali’nde Türkiye
Ana yarışmaya seçilen filmler
Ayna (Erden Kıral), Venezia 51, 1984
Bekçi (Ali Özgentürk), Venezia 52, 1985
Anayurt Oteli (Ömer Kavur),
Venezia 54, 1987
Karartma Geceleri (Yusuf Kurçenli), Venezia 57, 1990
Süt (Semih Kaplanoğlu)
Venezia 65, 2008
Mükemmel Bir Gün (Ferzan Özpetek), Venezia 65, 2008
Yan bölümlere seçilen filmler
Hakkari’de Bir Mevsim (Erden Kıral), Venezia Giorno, 1983
Beko’nun Türküsü (Nizamettin Arıç), Settimana Internazionale della critica (Eleştirmenler Haftası), 1992
Dönersen Islık Çal (Orhan Oğuz), Proiezioni Speciali, 1993
Masumiyet (Zeki Demirkubuz), Eleştirmenler Haftası, 1997
Yara (Yılmaz Arslan), Prospettive, 1998
Çamur (Derviş Zaim) Controcorrente (Karşı Akımlar), 2003
Yolda (Erden Kıral), Orizzonti (Yeni Ufuklar), 2005
İki Çizgi (Selim Evci), Eleştirmenler Haftası, 2008
Radikal
Haberin olsun
