Sigara, irade meselesi değil

Sakarya Üniversitesi (SAÜ) Sigara Bırakma Polikliniği Sorumlusu Yrd. Doç. Dr. Pınar Pazarlı, Haziran 2006’da SAÜ bünyesinde kurulan Sigara Bırakma Polikliniğinin sigarayı bırakmaya karar veren, ancak nikotin bağımlılığı nedeniyle başaramayan ve sigarayı bırakmaktan vazgeçen insanlara yardımcı olmak için kurulduğunu kaydetti.

Türkiye’de 30’u aşkın sigarayı bırakma polikliniği bulunduğunu belirten Yrd. Doç. Dr. Pazarlı, şunları söyledi:

“Polikliniğimize bugün itibarıyla 121 hasta kayıtlı görünüyor. Kayıt yaptıran hastaların 29’u ilk görüşmeden sonra ikinci muayenelerine gelmemiş. Belki de henüz yeterince kararlı ve istekli değillerdi. Kalan hasta grubunda 42 hasta sigarayı bırakmış gibi görünüyor, ancak net bir sayı vermek için henüz erken. Polikliniğimize başvuran ve sigarayı bırakanların 1 yıl takibini yapıyoruz. Sigarayı bırakan hastalarımızın yüzde 50’si 1 yıllık takibini tamamlamış hastalardan oluşuyor. 5 yıllık bir süreç sonrası daha net sayılara ulaşabiliriz.”

“BAŞARI ORANI YÜZDE 40-50 ARALIĞINDA”
Bağımlıların sigarayı bırakmalarının ardından nikotin yokluğuna bağlı olarak huzursuzluk ve iştahsızlık şikayeti çektiklerini kaydeden Yrd. Doç. Dr. Pazarlı, nikotin isteğine karşı koyamayan hastalara nikotini yerine koyma tedavisiyle (nikotin replasman tedavisi) yardımcı olduklarını söyledi.

Nikotini yerine koyma tedavisi öncesinde hastalar üzerinde genel bir değerlendirme yaptıklarını kaydeden Yrd. Doç. Dr. Pazarlı, şunları dile getirdi:

“Bağımlıların sigarayı bırakmasına engel teşkil edecek bir durum olup olmadığını görüyoruz. Bir kişinin nikotini kendi başına kullanmasıyla sigara bırakma polikliniği desteğiyle yapmaları ayrı şeyler. Poliklinik desteğindeki kişilerin motivasyonu çok daha fazla oluyor. Çünkü o kişinin sigarayı bırakıp bırakmadığıyla ilgilenen birisi oluyor. İkincisi nikotini yerine koyma tedavisi sırasında çıkabilecek sıkıntılara müdahale şansımız oluyor. Bir hekim desteğiyle sigarayı bırakmak bunu tek başına yapmaya çalışan insanlara göre çok daha kolay oluyor. Sigarayı tek başına bırakma oranları yüzde 2’lerde, en iyi şartlarda yüzde 10’a varıyor, ama sigarayı bırakma polikliniklerinin başarısı yüzde 40 ve 50 aralığında. Polikliniğimize başvuran iki kişiden birine yardımcı olabiliyoruz.”

BAĞIMLILIĞI KİŞİLİK PROBLEMİ HALİNE GETİRMEK
Nikotin bağımlılığının fizyolojik ve psikolojik bağımlılık olarak ikiye ayrıldığını bildiren Yrd. Doç. Dr. Pazarlı, şunları ifade etti:

“Psikolojik bağımlılıkta, sigara bağımlının hayatına iyice yerleşmiştir. El ve ağız alışkanlığı, sosyal ortamda kullanma, iş yaparken bilgisayar başında sigara kullanmaya alışmıştır. Fizyolojik bağımlılık ise kişinin bedeniyle ilişkilidir. Hastalara polikliniğimize başvurduklarında ekip olarak çalışacağımızı söylüyoruz. (Siz psikolojik olarak savaşacaksınız, biz de bedenin nikotin isteğini doyuracağız). Psikolojik ve fizyolojik başarıya ulaştığınızda sigarayı tam anlamıyla bırakabiliyorsunuz. Sigarayı bırakmak bir irade ve kişilik meselesi değildir. Herkesin tansiyon hastalığı nasıl farklı seyrediyorsa sigara bağımlılığı da kişilerin fizyolojik yapısıyla ilgilidir. Günlük yaşantınızda çok iradeli ve kişilikli birisi olabilirsiniz, ama bağımlılık potansiyeliniz çok yüksektir ve sigaradan uzaklaşmak için gerekli gücü gösteremeyebilirsiniz. Hastalar bağımlılığı kişilik problemi haline getirdiklerinde sigara onları kendi kucağına çekiyor. (Ben zaten yapamıyorum, o kadar iradeli değilim) deyince tekrar bağımlı oluyorlar.”

Polikliniğe başvuran hastaları bir yıl boyunca takip ettiklerini kaydeden Pazarlı, “İlk 6 aya bırakmayı deneme süreci diyoruz. İlk ay hastalarımızla her hafta görüşüyoruz. Üçüncü ve dördüncü aya kadar iki haftada bir görüşüyoruz. 6 aydan sonra da hastalarımız sigara bırakmayı sürdüren kişi oluyorlar. Bir yıldan sonra da sürekli irtibat halinde oluyoruz” diye konuştu.

“KIŞ AYLARINDA İNSANLAR SİGARADAN DAHA DA UZAKLAŞACAK”
Sigaranın kamusal alanda yasaklanmasının kış aylarında insanların sigaradan uzaklaşmasında daha etkili olacağını düşündüğünü belirten Yrd. Doç. Dr. Pazarlı, şunları kaydetti:

“Çünkü yaz aylarında insanlar kapı önünde sigara içebildikleri için üzerlerinde çok fazla baskı hissetmiyor. Bireyler kış ayının gelmesiyle sigaradan daha da uzaklaşacak diye düşünüyorum. Farkında olmasa da uygulama sigara içmeyi azalttı. İnsanlar bilgisayar başında sigara içemedikleri için zahmet çekerek kapı önünde sigara içmek zorunda kalıyor. İnsanlardaki zahmet hissi de gün içindeki içimi azaltıyor.”

AA