Neyin seçimi?

Yaklaşan 'seçim'den söz edip duruyoruz. Gazeteciler ülkeyi dolaşıp bölgelere göre halkın, seçmenin eğilimlerini tespit etmeye çalışıyor. Tahminler yürütüyoruz. Fazla bir zaman da kalmadı zaten.
İyi, hoş da, 'seçim'den anladığımız ne? Pek çok konuda olduğu gibi bu konuda da bir görüş birliği içinde olduğumuz söylenemez. 'Söylenemez' derken, 'Ah, neden her konuda 'birlik ve beraberlik içinde' değiliz, türünden bir hayıflanmada bulunuyor. Görüşler elbette, her zaman, farklı olacaktır. Ama ben burada daha çok 'prosedür'e ilişkin bir şey söylüyorum: 'Oyunun kuralları'na ilişkin bir şey.
Çünkü her oyunun kuralları olmak zorundadır ve bunlara uyulmazsa, oyun da oynanamaz. Tavlada gele attınız, 'Olmadı, bir el daha atacağım' diyorsunuz. Olmaz. Dediğinizi yaparsanız, oynadığınız şey de tavla olmaktan çıkar.
Bu çerçevede, 'seçim'in ne olduğu konusunda 'görüş birliği' içinde miyiz? 1946'da, önceki Serbest Fırka gibi deneyimlerin ilerisine giden bir adım attık (savaş-sonrasının atmosferi, dünyada demokrasinin zaferi, 'Birleşmiş Milletler' vb.) ve çok-partili rejime geçtik. İlk seçim çeşitli hileler ve zorlamalarla geçti. Ama 1950'de halk, oyuyla iktidarı değiştirdi. Demokrasilerde iktidarın oyla gelmesini ana ilke kabul ederiz, ama iktidarın oyla gitmesi de en az bunun kadar önemlidir. 1950'den sonra, oyla giden iktidar sayısı pek artamadı, çünkü iktidarlar seçimle ve oyla değil, askeri darbeyle gitti.
'Oyla gitme' ölçütünden baktığımızda, 28 Şubat'ın da öncekilerle aynı kategori içinde olduğunu görüyoruz.
Bu kısa özet, demokrasi denen rejimin 'kuralları' söz konusu edildiğinde, herkesin fazla bir 'görüş birliği' içinde olmadığını belli ediyor.
12 Eylül'de kurduğumuz 'yarı-askeri demokrasi'de, 'partiler kanunu' gibi tedbirlerle, kimlerin bu 'demokrasi'de yeri olabileceğini sıkı bir denetim altına almıştık. Dünyada 'demokratik' diye tanıdığımız ülkelerde benzeri olmayan birçok kısıtlama getirmiştik. Bu, genel olarak, 'önleyici' dediğimiz türden bir tedbir: olay olmadan önce tedbir almak. Olay olduktan sonrası için zaten yığınla tedbirimiz var.
Buna rağmen, 28 Şubat 'süreci'nde Sincan'dan tank geçirmek gibi 'tedbir'lere gerek duyuldu; AKP iktidar olduğundan beri de bunu hazmedemeyen kesim sürekli gerginlik yarattı ve son aylarda muhtıralar, açıklamalarla bu gerginlik had safhaya ulaştı. 'Darbe günlükleri', evlerinde cephanelik bulunan emekli subay veya astsubaylar bu işlerin perde arkasına tutulan el feneri gibi bir şeyler gösteriyor, ama fener hemen kapatılıyor. Ama perdenin önünde cereyan eden olaylar da onlardan daha az kaygı verici değil. Van Savcısı'nın uğradığı muamele (bu muamele, daha sonra davanın gidişi, kararın bozulması, havale edildiği merci gibi yeni etkenlerle büyük bir olay haline geldi) bu kaygı verici olaylardan yalnız bir tanesi.
Bütün bunlar, 'Seçim, bizim seçilmesini istediklerimizin seçilmesi için yapılır. Halk bizim istediklerimizi değil de, istemediklerimizi seçerse, halkın bu yanlışını düzeltme yolunu buluruz' düşüncesinde olanların bildik yerlerinde durduğunu gösteriyor. Hal böyle olunca, bizim temmuz sonunda olmasını beklediğimiz, ne sonuç çıkacak diye gidip nabız yokladığımız, üzerine tahmin yürüttüğümüz şeyin bir 'seçim' olup olmadığını kendimize ciddiyetle sormamız gerekiyor.