ABD kızılderili soykırımını tanısın

Daha Kızılderililer’e yaptığımız soykırımı tanımadık. Şimdi dünyanın öbür ucundaki bir olayla ilgili karar vermemizi istiyorlar. Çok rahatsızım...

ABD Temsilciler Meclisi’nin Dış İlişkiler Komitesi 4 Mart’ta çok kritik bir oylamaya sahne olacak. Her yıl Türkiye’nin üzerinde ‘Demokles’in Kılıcı’ gibi sallanan Ermeni soykırım iddiaları bir kez daha Amerikan Meclisi’nin gündemine gelecek. Daha önce ABD başkanlarının bizzat devreye girerek engellediği yasa tasarısı konusunda Ermeni diasporası bu kez çok umutlu. Özellikle Türkiye ve İsrail arasındaki ilişkilerin zedelenmesinin ardından İsrail lobisi ABD’li vekilleri “hayır” oyu kullanmaları konusunda bu kez ablukaya almayı reddediyor. Bu nedenle Komite’de kullanılacak her oyun önemi büyük. Eğilim ise tasarının Komite’den Genel Kurul’a sevk edileceği yönünde... 46 kişilik Komite’de çok renkli isimler de var. Bunlardan en ilginci ise ABD’nin ilk ve tek Müslüman milletvekili olan Keith Ellison. Ellison’u Kongre’deki odasında ziyaret ederek tasarıyı ve Türkiye ilişkilerini değerlendirdik.

KONGRE BUNUN YERİ DEĞİL
Öncelikle Ermeni yasa tasarısı hakkındaki görüşünü sorduğumuz Kongre üyesi Ellison, bu konuda halen düşündüğünü ve karar vermediğini açıkladı. Şimdiye kadar yapılan yorumlarda Ellison’ın Müslüman olmasından dolayı Türkiye’den yana oy kullanacağı tahminleri yapılıyordu. Amerikalı vekil, görüşmemizde kullanacağı oyu yine açıklamasa da rengini biraz olsun belli etti. Bu yasa tasarısının özellikle Türkiye ve Ermenistan arasındaki ilişkilerine nasıl etki edeceğini öğrenmeye çalıştığını söyleyen Ellison, “Bu tasarının geçmesi birilerinin durumunu iyileştirecek mi? Veya Türkiye ile Ermenistan arasındaki ilişkileri iyileştirecek mi yoksa daha mı kötüye mi götürecek? Bütün bunların cevaplarını bulmadan bir karar vermek istemiyorum” dedi.

Bu tarihi meselenin Amerikan Kongresi’ne getirilmesinden dolayı yaşadığı huzursuzluğu da ifade eden Ellison, Amerika’nın önce “kendi işlediği soykırımlara bakması” gerektiğini söyledi. Amerikan Kongresi’ni bu tasarının karar verilecek bir yer olarak yeterli görmediğini de ifade etti: “Biz daha Yerli Amerikalı (Kızılderililer) kabilelere karşı yaptığımız soykırımı tanımadık. Ama yüzyıl önce, dünyanın öbür ucunda yapılan bir olayla ilgili karar vermemizi istemekteler. Oldukça rahatsızım.”

HEPİMİZ KARDEŞ OLALIM
Amerikan Kongresi’nin ilk ve halen tek Müslüman Kongre üyesi olması konusunda da açık yüreklilikle şu ifadeleri kaydetti: Arkadaşlarım beni iyi karşıladı ama bazı çirkinliklerle de karşılaştım maalesef. Ayrıca İslam hakkında hakarete varan cahilliklerle de karşılaştım. Amerika’da bulunan Müslüman Amerikalıları kendi yerel veya merkezi hükümetleriyle daha çok ilgilenmeleri için teşvik etmeye çalışıyorum. Kendilerini daha aktif hale getirmeye çalışıyorum ki yarın bir gün Kongre’ye Müslümanlar ilgilendiren veya ilgilendirmeyen bir konu geldiğinde Kongre ülkedeki Müslüman topluluğu göz önünde bulundurarak karar versin. Eğer kararlıysanız bir gün hepimizin kardeş olacağımız günlere de ulaşacağımıza inanmamız gerekir.

TÜRKİYE'NİN ROLU GRUR VERİCİ
Ellison, Obama’ya özellikle kampanyasının çok erken başladığı zamanlarda destek veren ilk Kongre üyelerinden biri olduğu için oldukça yakın bir konumda. ABD yönetiminin yeni Müslüman politikası konusunda şunları söyledi:

Obama’nın önce ’da sonra da Kahire’de çizdiği vizyon oldukça iddialı bir vizyondu ve doğru bir açılımdı. Bununla birlikte oldukça zor bir işe kalkıştı. Bununla birlikte ben halen bu vizyona inanıyorum ve kendisinin de bu açılımı devam ettireceğini biliyorum. Herşeye rağmen görüldüğü kadarıyla bu süreç hem Obama’nın hem de herkesin beklediğinden daha zor bir süreç olacak. Ama başarıya inanıyorum.

Ellison’un Türkiye konusunda da çok bilgili olduğu dikkat çekti. Türkiye’nin özellikle Batı ile Müslüman ülkeler arasında “en öndeki” konumunu hatırlatarak, “Stratejik olarak Türkiye’nin önemi açık. Diğer taraftan da Türkiye’nin oynadığı rol itibarıyla da bir köprü vazifesi gördüğünü biliyoruz. Türkiye’nin oynadığı bu rolden gurur duyuyorum. Türkiye’yi hem Batı’nın hem de Müslüman dünyasının ortak değerlerine sımsıkı sarılmasına devam etmesini istiyorum. Dürüstlük, saygı, adalet ve dini tolerans sadece bir grubun değil, bütün insanlığın ortak değerleridir. Türkiye’de de dini hoşgörü var. Türkiye’de bir Müslüman’ın sadece bir şekilde yaşaması veya bir tarz Müslümanlığı kabul etme mecburiyeti yok. Türkiye bu yolda devam etmeli” dedi.

KURAN’A EL BASIP YEMİN ETMİŞTİ
Keith Ellison, Minnesota eyaletinden Amerikan Kongresi’ne girdi. Bu sayede ABD’de ilk ve halen tek Müslüman Kongre üyesi sıfatını kazandı. Seçildiği 2006’da, Kongre’deki görevine başlamadan önce Kuran üzerine yemin etmekte ısrar eden Ellison, Amerika’da tartışmalara neden olmuş ve röpörtajlarda kendisine ’senin düşman olmadığına nereden inanabiliriz’ sorularına maruz kalmıştı. Annesinin oldukça dindar ve kiliseye giden bir Hristiyan olduğunu ve ayrıca bir kardeşinin de yine bir kilisede Baptist bir rahip olduğunu söyleyen Ellison’ın kendisi ise 19 yaşında İslam’ı seçti. Ellison’ın Kuran üzerine el basıp yemin ettiği törene rahip kardeşi de katıldı.

OBAMA'NIN ELİ KOLU BAĞLI
Amerİkan Associated Press ajansı 4 Mart’taki oylama öncesinde diğer ABD başkanlarının aksine soykırım iddialarına karşı Beyaz Saray’ın sessiz kaldığına dikkat çekerek, “Ermeni tasarısı konusunda Obama’nın eli kolu bağlı. Beyaz Saray bu konuda tavrını belli etmiyor” yorumunu yaptı. Ajans, hem başkan Obama’nın hem yardımcısı Joe Biden’ın, hem de Dışişleri Bakanı Hillary Clinton’un daha önce bu tasarının lehinde oy kullandıklarını, bu nedenle şimdi aksi açıklama yapmaktan uzak durduklarını belirtti. Tasarıyı getiren Cumhuriyetçi Milletvekili Adam Schiff, “Eski Başkan Bush bizi evlerimizden arar ve hayır oyu kullanmamızı isterdi. Obama için böyle bir durum yok” dedi. ABD’nin eski Büyükelçilerinden Morton Abramowitz de “Eğer Başkan Obama işin içine dahil olmazsa, bu yıl Kongre tasarıyı geçirebilir” diye konuştu.

TBMM heyeti “hayır” lobisi için ABD’de
TBMM’den 8 milletvekilinden oluşan heyet, 4 Mart 2010’da ABD Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi’nde, 1915 olaylarının “soykırım” olarak tanınmasını isteyen tasarının görüşülmesi öncesinde resmi temaslarda bulunmak üzere ABD’ye gitti. Heyette, TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı ve Eskişehir Milletvekili Murat Mercan, Milletvekili Cüneyt Yüksel, Çankırı Milletvekili Suat Kınıklıoğlu, Kırşehir Milletvekili Abdullah Çalışkan, Sakarya Milletvekili Şaban Dişli, İstanbul Milletvekili Nursuna Memecan, İstanbul Milletvekili Şükrü Elekdağ ve MHP İstanbul Milletvekili Mithat Melen yer aldı. Heyet, 1-7 Mart tarihleri arasında Washington’da, Başkan ’nın üst düzey yetkilileriyle, ABD Dışişleri Bakanlığı, Amerikan Kongresi üyeleri ve düşünce kuruluşları ile görüşecek. Türk heyeti, söz konusu tasarının ABD Kongresi’nde gündeme alınmasıyla ilgili fikirlerini ABD’de ilgili muhataplarına iletecek.