Foto Galeri
Ensonhaber.com
TÜM FOTO GALERİLER

Aşkın ve hüznün sürgün şairi: Cemal Süreya

Bugün 'İkinci Yeni Hareketi'nin önde gelen şair ve kuramcılarından sayılan Cemal Süreya'nın ölümünün 23. yılı. Asıl adı Cemalettin Seber olan usta şair, kendine özgü söyleyiş biçimi ve şaşırtıcı buluşlarıyla ikinci yeni şiirinin en başarılı örneklerini vermiş ve 9 Ocak 1990’da İstanbul’da hayatını kaybetmişti.

1/22

İkinci yeni cansa Cemal Süreya o canın cananıydı.. Geleneğe karşı olmasına karşın geleneği şiirinde en güzel kullanan şairlerden birisiydi. Onun için Ülkü Tamer şöyle demişti: 'Tanrı bin birinci gece şairi yarattı, Bin ikinci gece Cemal'i, Bin üçüncü gece şiir okudu tanrı, Başa döndü sonra, Kadını yeniden yarattı'

2/22

Dersim sürgünüdür Cemal Süreya.. 1938’de sürgün edilenlerden.. Yük vagonunda uzun bir tren yolculuğuna çıkılır. Bilecik'te son bulacaktır bu yolculuk..

3/22

Bu tren yolculuğunu “Kişne Kirazını ve Göç, Mevsim” şiirine de aksetmiştir: “Ben bir yük vagonunda açtım gözlerimi\ Bizi bir kamyona doldurdular. Tüfekli iki erin nezaretinde. Sonra o iki erle yük vagonuna doldurdular. Günlerce yolculuktan sonra bir köye attılar.\ Tarih öncesi köpekler havlıyordu, aklımdan hiç çıkmaz o yolculuk, o havlamalar, polisler...\ Duyarlığım biraz da o çocukluk izlenimleriyle besleniyor belki.\ Annem sürgünde öldü, babam sürgünde öldü”

4/22

Mülkiye (Siyasal Bilimler Fakültesi)’ye Maliye ve İktisat Bölümüne kaydolur. En yakın arkadaşları Sezai Karakoç, Hasan Basri,Muzaffer Erdost, Nihat Kemal Eren’dir.

5/22

Keşke bütün vaktini edebiyata ayırabilseydi Süreya.. Geçim derdiyle Maliye Bakanlığı’nda müfettiş yardımcılığı ve müfettişlik, darphane müdürlüğü gibi işlerde çalışmasaydı der insan.. Neler yazardı daha.

6/22

Aramızdan, 9 Ocak 1990’da ayrılan ünlü şair Cemal Süreya’nın, hayatı boyunca 40’a yakın ev değiştirdiği söylenir.. Şair, değiştirdiği evlerin sayısını, son şiir kitabı ‘Güz Bitiği’nde şöyle belirtiyor: “Hiçbir semtte berberin olmadı,/ 1954-1980 yılları arasında,/ 26 yılda 28 ev değiştirdin;/ Leke kuşağı nasıl tanımaz seni.”

7/22

Ece Ayhan ile 1987’de “Şehir” dergisinde yaptıkları “Kıyı Bucak” başlıklı konuşmalarda Beyoğlu 37. İlkokulu’nun ikinci sınıfındayken, adından, soyadından, okulundan, mahallesinin adından, sokağının adından utandığını söyleyen Cemal Süreya, bunu şöyle açıklıyor: “Düşün: adım Cemalettin, soyadım Seber (ki anlamı yok, herkes yanlış anlıyor); Pürtelaş Mahallesi’nde oturuyoruz, sokağımızın adı da Tavukuçmaz... Okulum da ahşap bir yapı; A, B, C diye şubeleri olmayan çok küçük bir okul, Pürtelaş’ın anlamını da bilmiyorum. Yıllar sonra anladım gerçeği: O adlar (benim kendi adım dışında) ne güzel adlarmış.”

8/22

Yazar olmaya karar verdiğinde de yazara yakışır bir ad bulmaya girişir ve Cemalettin’i kısaltarak, yanına “Süreyya”yı ekler, zamanla “Seber”den vazgeçer. 1956’da yayınlanan “Elma” şiirinin son dizesinde adının bir harfini attığını duyurur ve bunun nedeni olarak bir iddiayı kaybetmesini gösterir. Yakın çevresine göre ise asıl neden “Üvercinka” başlıklı şiirinin esin kaynağı olan ve şiirin yayınlanmasından kısa süre önce ayrıldığı sevgilisidir.

9/22

Cemal Süreya kendisi için “büyük şair” değil, “cins şair” tanımını uygun gören bir şair Onu da şu sözlerle açıklıyor “Sözgelimi Baudelaire benim için cins şairdir, Victor Hugo ise büyük şairdir. Büyük şair, galiba kitlelerin duygularını veya onların isteklerini yansıtmış, büyük temalara yönelmiş kişidir. Cins şairler ise hayatı, dünyayı daha çok kendi imbiklerinden geçirmişlerdir. Abdülhak Hamit büyük şairdir, Yahya Kemal hem cins hem büyük şair. Nazım Hikmet de öyle, hem cins hem büyük şair.”

10/22

Cemal Süreya, şiirini ise “Güneşten yırtılan caz, kavaldan akan gökyüzü” diye tanımlıyordu.

11/22

9 Ocak’ta İstanbul’da öldü. Kabri Kulaksız Mezarlığı’nda olan şair, yayınlanmayan son şiirinde “üstü kalsın” diyordu: “Ölüyorum tanrım/ Bu da oldu işte./ Her ölüm erken ölümdür/ Biliyorum tanrım./ Ama ayrıca aldığın şu hayat/ Fena değildir.../ Üstü kalsın.”

12/22

O daha yaşarken arkadaşlarına şiirler yazmıştı. Edip Canserver'e.. Turgut Uyar'a.. Onun ardından da bir kaç söz etti arkadaşları..

13/22

Ahmet Arif: Eros'tu kendi okuyla kendini vuran

14/22

Aziz Nesin: Jean Paul Sartre ve Cemal Süreya dünyanın en küçük devletleri.. İkisinde de bir devlet olacak kadar birikim var

15/22

Nurullah Ataç: Cemal Süreya'mıdır(..) nedir bir şair çıkardınız başıma..

16/22

Tomris Uyar: Şiiri çok iyi bilen, iyi yazmaktan korkan mükemmellikten kaçan bir şair.. Tanıdığı kaç kişi varsa o kadar Cemal Süreya vardır.

17/22

Can Yücel: Aşk yok gayri memlekette Cemal Süreya gideli beri..

18/22

Turgut Uyar: Cemal Süreya ölmüş diyorlar ilahi Azrail..

19/22

AFRİKA Afrika dediğin bir garip kıta El bilir âlem bilir Ki şekli bozulmasın diye Akdeniz'in Hâlâ eskisi gibi çizilir Haritalarda

20/22

KAHVALTI Yemek yemek üstüne ne düşünürsünüz bilmem Ama kahvaltının mutlulukla bir ilgisi olmalı

21/22

ÜSTÜ KALSIN Ölüyorum tanrım Bu da oldu işte. Her ölüm erken ölümdür Biliyorum tanrım. Ama, ayrıca, aldığın şu hayat Fena değildir... Üstü kalsın...

22/22