taraftar değil haberciyiz
Son dakika haberleri Türkiye'nin haber sitesinde.
6.2933
7.39445
1199.91
97988.16
242.834

Japon şiiri Haiku'nun hayatımızdaki yeri ve önemi

Kısa Japon şiiri Haiku, tüm dünyaya nasıl yayıldı? Haikulardan etkilenen şairlerimiz kimler? Herkes Haiku yazabilir mi? Haikusuz bir hayat hata mıdır? Sizin için bu ve benzeri sorulara cevap aradık.

Özel Haber | 27.12.2017 - 15:30..
Japon şiiri Haiku'nun hayatımızdaki yeri ve önemi

haiku

Haiku, dünya şiiri biçimini kazanmış ve birçok farklı kültürün şairini de etkilemiş Japon Edebiyatı kökenli bir şiir türü. Dünyanın en kısa şiir biçimi olma özelliğini taşıyor. 9-12 yüzyıllar arasında dinsel ve kırsal temalar üzerinde yoğunlaşılmış 5-7-5-7-7 ölçüsünde yazılan koşuklar olarak kendini göstermiş. Bizim kültürümüzdeki Tasavvuf Edebiyatı’nın karşılığıdır diyebiliriz.

Japon şiiri Haiku'nun hayatımızdaki yeri ve önemi

Dünyaya nasıl yayıldı?

"Tanka" (5-7-5 veya 7-7 hece ölçülü) Haiku'nun akrabasıydı ve Tankalar zinciri  "Renga" türleri vardı. İlk zamanlar çok sayıda şair Tanka'yı tuluat yaparak sosyal konularda yazıyorlardı. İlk şair Haiku'yu, üst kıta 5-7-5; ikinci şair ise Matsuku'yu, alt kıta 7-7 yapıyordu. Bu ortaklaşa bir şairlikti.

Sonraki zamanlarda daha büyük cemiyetler arasında 36 kıtalı "Kasen" gibi zincirleme şiirler yazılmaya başlandı. 13. yy'da ise, ilk defa Haiku, bir şiir türü olarak diğerlerinden ayrıldı. 15. yy'a gelindiğinde de, Haiku, Tanka'nın yanına başlı başına bir şiir olarak yerleşti. 16. yy'da ise, Edo Devri'nin başlamasıyla, bugünün klasik Haikusu ortaya çıkmış oldu.

Japon şiiri Haiku'nun hayatımızdaki yeri ve önemi

Kimler yazdı?

Haiku, kısa şiir türü olduğundan çok kolay yazılabileceği düşünülür. Hâliyle birçok insan Haiku yazmayı dener. Ne yazık ki pek azı itibar görür. Haiku yazılırken her şey söylenmez, çok gerekliyse duygular isimleştirilir. Şiirin duygusu içeriğindeki somut bağlamlardan çıkarılmalıdır.

1644-1694 yılları arasında yaşamış Matsuo Basho, Haiku'nun en önemli şairlerinden biri. Masaoka Shiki (1867-1902) ise, kazandırdığı yenilikler ile modern Hauki'nin kurucusu.

Türk Edebiyatı’nda da Haiku’dan etkilenen yazar ve şairlerimiz olmuş. Özellikle Orhan Veli Kanık, Melih Cevdet Anday, Oktay Rıfat gibi isimler… Günümüzde ise, Oruç Aruoba, ilhan Berk, Kadir Aydemir gibi birçok şairimiz Haiku tarzında yazmaktadır.

Ayrıca her yıl Mainichi Gazetesi’nin düzenlediği “Mainichi Haiku Yarışması” ile bu şiirler ödüllendiriliyor; bir nevi Japon Edebiyıatı'nın Nobel'i. 2007’de Türkiye’den Yelda Karataş bu ödülü kazandı.

Japon şiiri Haiku'nun hayatımızdaki yeri ve önemi

Kitap Ayracı’nın seçtikleri

1 - Yelda Karataş

Ölüme ne kadar yakın

Unutulmaz çocukluğumun

Ağır çiçekli ıhlamur ağacı

2 - Mukai Kyorai

Soğuk yüzünden

Bakamam yarım aya

Başım göğsümde

3 - Masaoka Shiki

Unutturdu bak

Kavun çalmayı bile

Soğuyan hava

Japon şiiri Haiku'nun hayatımızdaki yeri ve önemi

4 - Ochi Etsujin

Bu yılın da sonu geldi:

Gizledim bizimkilerden

Saçıma ak düştüğünü

5 - Cemal Süreya

Güm güm çalındı kapım

Açtım baktım ki

Yalnızlığımmış

Japon şiiri Haiku'nun hayatımızdaki yeri ve önemi

6 - Matsuo Basho

Arada bir bulutlanıyor gök

Böylece dinlenme fırsatı buluyor

Aya bakmaktan yorulanlar

7 - Nozawa Boncho

Rüzgarsız günde

Kendisi isteyerek

Düşüyor yaprak

8 - Yosa Buson

Birden bir ürperme

Odamda ölmüş karımın

Ayağıma takılan tarağı

Japon şiiri Haiku'nun hayatımızdaki yeri ve önemi

9 - Oruç Aruoba

Ağaçlar

Kulak kabartmışlar

Dolunayı dinliyorlar

10 - Toiku

Sokak lambası

Her gece yalnız kalır

Yalnız ve aydınlık

Damla Karakuş

[email protected]

Bu reklam google tarafından sağlanıyor?
YORUMLAR (üye olmadan da yorum yapabilirsiniz)