NASA'dan Obama'ya rest

ABD Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA) bütçesinden, başta Mars gezegeni olmak üzere diğer gezegenlere yönelik keşif programları için ayrılan payda kesintiye gidileceği bildirildi.

KESİNTİ KARARI OBAMA'YI ZOR DURUMA DÜŞÜRDÜ

Gelecek hafta açıklanacak 2013 yılı NASA bütçesi hakkında verilen brifinge katılan iki bilim insanı, kısıtlı kaynaklar ve bütçeyi aşımları nedeniyle, NASA'nın uzay keşfine öncelik vererek Mars gezegenin keşfi için ayrılan payda kesintiye gitme kararı alındığını belirtti. Bu açıklama, 2030'da Mars'a astronot gönderileceğini açıklayan Başkan Obama'yı zor duruma düşürdü.

İsimleri gizli kalmak koşuluyla açıklamada bulunan bilim insanları, NASA'nın Avrupa ülkeleriyle ortak hayata geçirilmesi planlanan iki Mars keşif görevini iptal ettiğini duyurdu. NASA'nın daha önce 1,4 milyon dolar bütçe ayıracağını açıkladığı Mars keşif görevlerinin 2013 ve 2016 yıllarında hayata geçirilmesi planlanıyordu.

MARS BÜTÇESİ 1 MİLYAR DOLAR BİLE DEĞİL

NASA'nın bazı Mars görevlerini sürdürme kararı almasına karşın, Mars'tan Dünya'ya kaya örnekleri getirilmesi de dahil olmak üzere bu gezegene gelecekte yapılacak uçuşların akıbetinin belirtisiz hale geldiğini kaydeden bilimadamları, Mars gezegeniyle ilgili görevlerin iptal edilmesinin NASA'nın gezegen bilimi için ayırdığı 1,5 milyon dolarlık bütçesinde yapılan 300 milyon dolarlık kesintinin bir bölümünü oluşturduğunu ifade etti.

Söz konusu bütçe kesintisinin 200 milyon dolarlık bölümünün Mars programıyla ilgili olduğunu anlatan bilimadamları, son kesintilerle birlikte NASA'nın Mars gezegeninin keşfi için bütçeden ayırdığı payın 581,7 milyon dolara düştüğünü belirtti.

Elektronik postayla konuya ilişkin açıklamada bulunan NASA sözcüsü David Weaver, NASA'nın da tıpkı diğer devlet kurumları gibi ''Zor seçimler yapmak ve ayağını yorganına göre uzatmak zorunda kaldığını'' söyledi.

Weaver açıklamasında ''NASA yapabileceklerinin azamisini yapmak için şu anki Mars keşif önceliklerini yeniden gözden geçiriyor'' ifadesini kullandı.

OBAMA'NIN PLANINA AĞIR ELEŞTİRİ

ABD Başkanı Barack Obama, yaklaşık iki yıl önce "nihai amacının Mars'a astronot göndermek olduğunu" açıklamıştı. Obama, Mayıs 2010'da açıkladığı yeni uzay progamı kapsamında, özel şirketlerin üreteceği roketlerle 2015'ten itibaren uzaya astronot gönderileceğini belirtmişti. Ancak Obama'nın planı ABD'li uzmanlar tarafından ağır eleştiri almıştı.

Uzmanlar, yeni standartlar altında üretilecek roket ve uzay araçlarına ait projelerin çok geç kalacağını ve yaşanacak her türlü aksaklığın uzay görevlerinin ertelenmesine neden olacağını belirtmişti. Obama, eleştirilere rağmen Kongre'ye gönderiği bütçe planı altında Ay'a tekrar insan gönderilmesini amaçlayan Constellation programını iptal etmiş, Mars'a insan gönderilmesini ana hedef olarak belirlemişti.

NASA'nın önündeki en büyük bütçe sorunlarından biri olarak, 21 yıldır uzayda çok büyük keşiflere imza atan Hubble Uzay Teleskobu'nun James Webb Teleskobu'yla değiştirilmesi süreci yatıyor. Algılayıcıları Hubble'dan 100 kat daha güçlü olacağı belirtilen teleskobun 3,5 milyar olacağı tahmin edilen maliyeti 8 milyara çıkmış ve 2011'de uzaya gönderilmesi amaçlanan teleskobun görevi 2014'e ertelenmişti.

'BU BİR ULUSAL İTİBAR MESELESİ'

NASA'nın Eylül 2011'e kadar yardımcı bilim yöneticisi görevini yürüten Edward Weiler, kurumun Mars keşif programına ilişkin yapacağı kesintileri eleştirdi.

''Bence bu tamamen akılsızca'' diyen Weiler, ''Biz, başka bir gezegene, yani Mars'a inme yeteneğine sahip olduğunu gösteren bu gezegendeki tek ülkeyiz. Bu bir ulusal itibar meselesidir'' dedi.

Mars görevleri için NASA bütçesinden ayrılan payda kesinti yapılmasını önlemek amacıyla mücadele etmekten yorgun düştüğü için NASA'daki görevinden geçen yıl ayrıldığını ifade eden Weiler, bu yılki bütçede Mars hakkında önemli kesintiler yapılmasını önlemeyi başardığını, ancak 2013 yılı bütçe teklifi konusunda ilk ağızdan bir bilgi sahibi olmadığını belirtti.