Unutkanlığı önemseyin

Halk arasında ‘bunama’ ya da yaÅŸlılık hastalığı olarak bilinen Alzheimer, özellikle unutkanlık belirtisi ile baÅŸlıyor. Unutkanlığın neden oluÅŸtuÄŸunu ve önlemek için neler yapabileceÄŸimizi tıklayarak okuyabilirsiniz. Ama unutkanlığın ileride ciddileÅŸen boyutunu; 60 yaşından sonraki dönemlerde ilerleyen Alzheimer hastalığını ve tedavi sürecini Reem Nöroloji Merkezi Kurucusu Dr. Mehmet Yavuz anlatıyor.

Alzheimer hastalığının baÅŸlangıç evresi nedir?

Alzheimer hastalığı adını, Alman bir doktor olan Dr. Alois Alzheimer’den almıştır. Dr. Alzheimer, zihinsel hastalık sonucu yaÅŸamını yitiren bir kadının, beyin dokularında birtakım deÄŸiÅŸiklikler meydana geldiÄŸini fark ederek bunun üzerine çalışmalar yapmıştır. Günümüzde bunama olarak adlandırılan bu hastalığın kesin bir tedavisi bulunmamaktadır. Beyinin bazı bölümlerinde nedeni henüz saptanmamış protein birikintileri oluÅŸur. Bunun sonucu olarak sinir uçları zarar görür ve beyin aldığı sinyalleri gerekeli bölgelere ulaÅŸtıramaz. Alzheimer adı verilen hastalık da bu ÅŸekilde ortaya çıkar.

65 yaÅŸ üstü her yüz kiÅŸiden 5’inde görülüyor

KiÅŸinin yıllar süren bir süreçte unutkanlığının giderek artması ve çevresindeki çok yakınlarını bile tanıyamaması oldukça acı bir durumdur. 65 yaÅŸ üstü her yüz yaÅŸlının, dört ya da beÅŸinde görülebilen bu hasatlıkla alakalı dünyada birçok tedavi yöntemi araÅŸtırılıyor. Ama ne yazık ki, beyin ömrü henüz istenilen ölçüde uzatılamıyor. Bu nedenle Demansiyel sendromlar ve Alzheimer hastalığı, her geçen gün daha fazla karşımıza çıkıyor.

Hasta yemek yemesini, konuşmasını bile unutabilir

Alzheimer hastalığında özellikle yakın hafıza kaybı söz konusudur. KiÅŸiler 30 sene öncesini çok iyi hatırlayabilirler ancak 1 hafta önce kardeÅŸinin vefatını unutabilirler. Hafıza kaybı sondan baÅŸlayarak baÅŸa doÄŸru giden bir seyir gösterir. Hastanın hafızası, her sene en son hatırladığı 3-5 yılı silebilir. Alzheimer hastası, önce orta yaÅŸ döneminin kayıtlarını, sonra gençlik dönemininkini, sonra da çocukluk dönemini kaybeder. EÄŸer Terminal döneme gelinirse, hasta giderek çocuklaşır hatta bebeklik dönemine iner. Hasta yemek yemesini, yürümesini, konuÅŸmasını büyük sorunlar oluÅŸturabilecek tuvalet alışkanlıklarını bile unutabilir. ÖrneÄŸin bir kadın hastamız, en son çocuÄŸu 40 yaşında olmasına raÄŸmen, çocuklarının 15-20 yaÅŸlarındaki hallerini hatırlıyor ve çocuklarını tanımıyordu. Alzheimer da enteresan nokta, yakın hafıza kaybının geliÅŸimi ile hafızadaki en son hatırlanan kayıtlamanın, eskiye göre çok daha net ve canlı oluÅŸudur. Hatta hastalık baÅŸlamadan önce, çok geçmiÅŸte olan ve unuttuÄŸu olayları, Alzheimer geliÅŸtikten sonra daha net hatırlayan hastalar vardır.

Ä°laç tedavisi

Tedavide, hücreden hücreye iletiÅŸimi saÄŸlayan asetil kolin maddesinin Snaps aralığında yıkılmasını önleyen ilaçlar kullanılır. Asetil Kolin beyinde hücreler arası iletiÅŸimde önemli rol alan kimyasal maddelerden biridir. Günümüzde ilaç tedavisinin amacı, Asetil Kolini hücreler arası boÅŸlukta olabildiÄŸince fazla tutmaya yöneliktir. Ä°laç tedavisinin hedefi, hastalığı iyileÅŸtirmek deÄŸil, hastalığı yavaÅŸlatmaktır. Dünyamızda henüz, Alzheimer’ı kesin olarak tedavi edebilen bir ilaç keÅŸfedilmemiÅŸtir.

Alzheimer hastalığında manyetik şoklama tedavisi

Bu yöntem yeni bir tedavi yöntemidir. Alzheimer hastalığında beyinin her iki ÅŸakak lobunda, bir metabolizma azalması olduÄŸunu yapılan SPECT ve PET tetkikleri ile bilmekteyiz. Hatta birçok araÅŸtırmacı, her iki paryatal ve temporal loblarda (beyinin ÅŸakak lobları) PET filmi ile saptanan hipometabolizmanın, hastalığı oluÅŸturan neden olduÄŸunu ve Alzheimer için tanı koydurucu olduÄŸunu düÅŸünmektedir. DiÄŸer taraftan TMS(Transkranial Manyetik Stimülasyonun) uygulanan bölgede metabolizmayı ve kan dolaşımını arttırdığını yine PET ve SPECT incelemeleri ile ispatlanmıştır.

Alzheimer hastalığında manyetik ÅŸoklama tedavisinin sonuçları

Bazı hastalarda tedavi sonrasında yaptığımız PET incelemeleri, daha önce metabolizmasını düÅŸük bulduÄŸumuz beyin bölgelerinde, metabolizmanın yükseldiÄŸini ve normalleÅŸtiÄŸini göstermiÅŸtir. TMS tedavisinin, bilinen bir yan etkisi olmaması ve etkinliÄŸinin PET tetkikleri ile gösterilmesi, uygulamanın her Alzheimer ve Demans hastasında güvenle kullanılabileceÄŸini göstermektedir. DiÄŸer taraftan TMS uygulamaları, ilaç tedavisi ile beraber de yapılabilir. Fakat TMS seansları hastalığı, durdurma ve yavaÅŸlatmada çok daha etkilidir.