XML (Extensible Markup Language) Nedir?

Genişletilebilir İşaretleme Dili (XML) WEB deki yapılandırılmış döküman ve bilgilerin evrensel bir dilidir. HTML dilinden farklı olarak XML, kullanıcıya kendi anahtarlarını ve kendi yapısını oluşturmasına izin verir. Bu yönüyle daha esnek ve daha okunabilir olan XML, HTML dili yerine oluşturulmuş bir dil olmayıp, HTML ile birlikte kullanılmak üzere tasarlanmıştır. XML, HTML ile birlikte kullanılarak Web Sayfalarının yeteneklerini;
Sanal olarak herhangi bir belge türünü teslim etme 
Bilgiyi başka yöntemlerle sıralama, süzme, yeniden düzenleme, bulma ve değiştirme 
Bilgiyi çok iyi yapılandırarak sunma yönünde artırmaktadır. 


XML’in Yapısı:

Adres bilgileri, Konfigürasyon parametreleri, teknik çizim, Hesap Çizelgesi (Spreadsheet) gibi öğeler içeren dosyaların yazılımında kullanılır. XML bir programlama dili değildir. Bu bakımdan bir bilgisayar programcısı olmak gerekmez. XML genişletilebilir; kullandığınız platformdan bağımsızdır ve evrenselleştirilebildiği gibi, yerelleştirilebilme özelliğine de sahiptir. 


Hesap Çizelgesi (Spreadsheet), adres defteri, ve diğer yapılandırılmış bilgi üreten programlar bu verileri diskte ikilik sistemde ya da yazı olarak tutarlar. Bu dosyaları diskte yazı olarak tutmanın avantajı, o dosyayı açmak için oluşturulmuş olduğu programda açılmasının gerekli olmamasıdır. Bu yazı dosyaları kişinin istediği bir yazı işleme programında açılıp düzenlenebilir. XML, HTML gibi bir yazıdır. Bu özelliğiyle geliştiriciler (developers) XML dosyalarını kolayca yazabilir, dil hatalarını daha kolay bulabilirler ve herhangi bir yazı editöründe düzenlenebilir.


XML, HTML gibi anahtarlar ve öznitelikler kullanır. HTML de yazılan anahtarlar ve öznitelikler gözatıcıda belirli bir şekilde gösterilir. Ancak XML de anahtarlar ve özniteliklerin nasıl tanınacağı ve nasıl gösterileceği yazar tarafında belirtilir. Örneğin; anahtarı HTML de eğik yazıyı (italic) belirtirken, XML de yazının içeriğine göre iş, iletişim, istek gibi birşey olabilir. Buna karşın XML, HTML’den farklı olarak yazım konusunda daha katı kurallar içerir. Yanlış bir anahtar, tırnak içine alınmamış bir öznitelik XML dosyasının tamamen kullanılmaz duruma gelmesi için yeterlidir.


XML’in Tarihçesi:

XML’in gelişmesi 1996 da başladı ve World Wide Web Consortium tarafından 1998 de tavsiye edilmiştir. Bu tarihlere bakarak XML in daha gelişmemeş bir dil olduğu düşünülebilir, ancak XML den önce SGML (Structured Generalized Markup Language) vardı. 1980 lerden önce geliştirildi ve 1986 da ISO standartlarına girdi. HTML in geliştirilmesi de 1990 da başladı. XML in yapımcıları SGML in en güçlü bölümlerini aldı ve HTML in deneyimleriyle birleştirerek SGML kadar güçlü bir işaretleme dili olan XML’i yarattılar. 


XML’in Bazı Önemli Özellikleri:

XML bazı formatları birleştirerek ve yeniden işleyerek yeni bir format oluşturmanıza izin verir. XML bu yönüyle modiler bir işaretleme dilidir. 

XML dilini şeçmek, bir veritabanı (database) için SQL seçmek gibidir. Ikisinde de veritabanını, programları ve bunları kontrol eden işlemleri kendiniz yazmanız gerekmektedir. XML ile bu işi yapmak için oldukça fazla programa ve size yardım edecek oldukça fazla kişiye sahipsiniz. 

XML tamamen bedava bir programlama dilidir. Bu bakımdan kendi programınızı yapabilirsiniz ve bunun için kimseye para ödemenize gerek yoktur. 

XML’in Gerçek Yaşamda Kullanıldığı Alanlar:

· Veritabanları depolamak
· Belgeleri yapılandırmak
· Vektörel grafikleri depolamak
· Çoklu ortam sunumlarını tanımak
· Kanalları tanımlamak
· Yazılım paketlerini ve bunların iç bağımlılıklarını tanımlamak
· Web üzerinde uygulamalar arasında XML tabanlı iletileri kullanarak açık ve genişletilebilir bir yöntemle haberleşmek
· E-posta ile elektronik kartvizit göndermek
· Finansal bilgi alış-verişinde bulunmak
· Iş tanımları ve özgeçmişleri iletmek
· Web’deki matematik formülleri ve bilimsel içeriği biçimlendirmek
· Moleküler yapıları tanımlamak
· DNA, RNA ve protein sırası bilgisini kodlamak ve görüntülemek
· Evrim teorisini kodlamak
· Astronomi bilgisini iletmek
· Müzik notaları yazmak
· Taşıma hizmeti için yol bilgisini depolamak
· Yasal belgeleri toplamak ve elektronik ortamda iletmek