taraftar değil haberciyiz
Son dakika haberleri Türkiye'nin haber sitesinde.
5.7866
6.4017
1460.81
108869.14
271.801
43034.66

Unutulan Osmanlı sanatı: Tombak

Osmanlı, bilim ve sanatta zirve yaparak dünyayı unutulmayacak eserler bıraktı. Biz bugün en değerli mirasımız olan “tombak”tan bahsedeceğiz.

Özel İçerik | 12.03.2019 - 11:14..
Whatsapp ile paylaş
Unutulan Osmanlı sanatı: Tombak

Aybüke SENGİR/ [email protected]

Tombak sanatı, altın-cıva karışımıyla kaplanmış bakır ve bakır alaşımından meydana getiriliyordu. 16. yüzyılın başında altın ve gümüşün çok pahalı ve günah olmasından dolayı ortaya çıktı. İslâm inanışında, altın eşya kullanmak hoş karşılanmadığı için Osmanlılar, bu sanat tekniğini geliştirmeye karar verdi. Gelen konuklara, ihtişamın ve zenginliğin göstergesi niteliği taşıyan altın ve gümüş eşyalarla ikramda bulunmak görgüsüzlük sayıldığından, bu sanat kısa zamanda büyük rağbet gördü.

Unutulan Osmanlı sanatı: Tombak

ALTINDAN SÜZÜLEN ZERAFET

Takı olarak görmeye alıştığımız altın, çeşitli işlemlerden geçirilip sıvı hale getiriliyordu. Eşyalara altın görünümü vermek için altınla kaplanan ve “tombak” olarak adlandırılan yemek kapları, fincan zarfları, leğenler, ibrikler, buhurdanlar, gülabdanlar ve şamdanlara çok sayıda rastlıyoruz.

Unutulan Osmanlı sanatı: Tombak

MİSAFİRLERE KAHVE İKRAM ETMEK İHTİŞAM GEREKTİRİRDİ

Osmanlı saray ve konak haremlerinde, misafirlere kahve ikram edilirken adeta bir tören yaşanırdı. Önce gümüş tatlı takımı ile tatlı sunulurdu. Ardından üç genç kız kahve ikramına başlardı. Stil takımları tombak, gümüş veya pirinçten yapılıyordu.

Unutulan Osmanlı sanatı: Tombak

“İSTANBUL İŞİ”NİN YERİ BAŞKA

Tombak sanatı, Osmanlı Devleti döneminde dini mekânlarda, mimari yapılarda ve askeri alanlarda sıkça yer buluyordu. Türk, Ermeni ve Rum ustaların göz alıcı parlaklıkta imal ettiği tombaklar, “İstanbul İşi” olarak ününü dünyaya duyurmayı başardı. Bu yüzden İstanbul’da yapılan eserler kaliteli olduğu için ayrı bir kıymete sahipti. Unutulan Osmanlı sanatı: Tombak

Zamanla, mimarî süslemelerde ve kemer tokaları, vazo, kahve fincanı ve güğümü, tepsi, ibrik, hamam tası, sahan gibi eşyalar tombak tekniği ile vücut buldu. Uzun yıllar deforme olmadan muhafaza edilen ve sağlam pürüzsüz yapıya sahip olan teknik, hâlâ bu özelliğini koruyor.

TOMBAK İŞÇİLİĞİ ERKEN YAŞTA ÖLÜME SEBEP OLUYORDU

Tombak eserleri, büyük fedakârlıklarla meydana getirildi. Bu sanatta, zehirli bir maden olan cıva kullanıldığı için, ustalar erken yaşlarda hayata gözlerini yumdu. Sanatkârlar, asırlarca hasta olacaklarını, belki de hayatlarını kaybedeceklerini bildikleri hâlde eşsiz eserler meydana getirmeye devam etti. Bir nevi canlar feda edildi bu uğurda... Altının modern tekniklerle sıvılaştırılmasına kadar hep acıklı hikâyeler yaşandı.

Unutulan Osmanlı sanatı: Tombak

UHREVİ YERLERİN VAZGEÇİLMEZİYDİ

Tombaklar eskiden orta-üst seviyedeki kişiler tarafından kullanılıyordu. Gündelik hayat eşyasıydı ama bunu şimdi kullandığımız nesnelerle karıştırmamak lazım. Çünkü bunlar ciddi bir el işçiliğinden geçiyordu. Tombak dediğimiz şey o kadar değerli ki, zaman zaman yurt dışına kaçırılma teşebbüslerini biliyoruz.

Unutulan Osmanlı sanatı: Tombak

Tombak kullanımı hem gündelik hayatta hem askeri alanda tercih edilirdi. Başlarda Osmanlı sarayı ve saray mensupları için üretilen tombak eşyalar, zamanla varlıklı kimselerin de günlük hayatına nüfuz etti. Tombaklar, kap kacaktan temizlik eşyalarına, aydınlatma gereçlerinden askeri tören teçhizatlarına kadar birçok alanda kullanılmaya başladı. Günümüzde bu meslek ne yazık ki unutulmaya yüz tuttu.

Unutulan Osmanlı sanatı: Tombak

YORUMLAR (üye olmadan da yorum yapabilirsiniz)
[+] Görüş bildir