Dolar
7.8618
-0.0521%
Euro
9.2939
-0.0634%
Altın
1906.61
0.0225%
Borsa
1210.41
0.4181%
G. Altın
482.2
-0.0225%
Bitcoin
94065.19
0.1748%
17ºC
İstanbul
Sağanak yağış 17 C

    Ekonomistlere göre bütçe dengesi, YEP hedefleri doğrultusunda ilerliyor

    Koronovirüsün ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerini ortadan kaldırmaya yönelik alınan tedbirler ve destekler sonucu artan kamu maliyetleri, bütçe açığının ocak-eylül dönemindeki artışında etkili oldu.
    • AA
    • 15.10.2020 - 16:19
    Ekonomistlere göre bütçe dengesi, YEP hedefleri doğrultusunda ilerliyor

    Koronavirüs salgını kapsamında alınan tedbirler ve verilen desteklerin bir yansıması olarak bütçe açığında eylülde artış yaşanırken, bütçe açığının Yeni Ekonomi Planı (YEP) hedefleri doğrultusunda ilerlediği vurgulanıyor.

    Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre, eylülde merkezi yönetim bütçe giderleri 108 milyar 600 milyon lira ve bütçe gelirleri 78 milyar 900 milyon lira olurken, bu doğrultuda bütçe açığı da 29 milyar 700 milyon lira düzeyinde gerçekleşti. Bütçe, bu yılın 9 ayında ise 140 milyar 600 milyon lira açık verdi.

    KORONAVİRÜS SALGINI BÜTÇE AÇIĞI ÜZERİNDE ETKİLİ OLDU

    Yılın ilk çeyreğinde de bütçe performansı hedeflerle uyumlu seyrederken, koronavirüs sonrası gelişmeler nedeniyle bütçe açığının GSYH'ye oranı öngörüsünde revizyona gidilmişti.

    Söz konusu oranın bu yıl sonunda yüzde 4,9 olacağı öngörülürken, eylül ayı gerçekleşmelerine bakıldığında bütçe açığının YEP hedefleri doğrultusunda ilerlediği görülüyor.

    Ekonomistlere göre bütçe dengesi, YEP hedefleri doğrultusunda ilerliyor #1

    "İMAR BARIŞI'NDAN 93 MİLYON LİRA, BEDELLİ ASKERLİKTEN 125 MİLYON LİRA GELİR"

    Ekonomist Haluk Bürümcekçi, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, eylül ayında vergi yeniden yapılandırmaları kapsamında bütçeye ilave 461 milyon lira gelir yazıldığını, ayrıca İmar Barışı'ndan 93 milyon lira ve bedelli askerlik düzenlemelerinden 125 milyon lira gelir elde edildiğini söyledi.

    Diğer taraftan, özelleştirme gelirlerinin 400 milyon lira olduğuna işaret eden Bürümcekçi, "Bu sonuçlarla 9 aylık açık 140 milyar 6 milyon liraya yükselirken, geçen yılın aynı döneminin belirgin üzerinde kaldı. Son 12 aylık denge de 178 milyar 5 milyon liraya yükseldi." dedi.

    Vergi tahsilatındaki değişimin, doğrudan vergi tahsilatlarındaki zayıflamaya karşın dolaylı vergilerdeki toparlanmayla gücünü koruduğunu belirten Bürümcekçi, şunları kaydetti:

    "Gelir vergisi yıllık yüzde 4,3 ve kurumlar vergisi yıllık yüzde 41,7 geriledi. Yurt içi ekonomik aktivitedeki bir önceki ayın gelişmelerini iyi yansıtan vergilerden, dahilde alınan KDV geçen yılın aynı ayına göre yüzde 33,6 arttı. İthalde alınan KDV ise ithalatın toparlanmasıyla yüzde 57,1 artış yaşandı. Tarifelerdeki yükseliş nedeniyle gümrük vergisi yıllık artışı yüzde 62,9 oldu. İç talebi daha iyi yansıtan toplam ÖTV gelirlerinde ise yüzde 30 artış gerçekleşti. Talep açısından daha belirleyici gösterge olan motorlu taşıtlardan alınan ÖTV’de yıllık bazda yüzde 320,5 artış izlenirken, bu artış dayanıklı tüketim malından alınan ÖTV'de yüzde 108,6 düzeyinde gerçekleşti."

    "BÜTÇE AÇIĞININ YEP TAHMİNİNE DOĞRU YÜKSELİŞİNİ SÜRDÜRÜR"

    Bürümcekçi, eylülde faiz dışı harcamalarda belirgin yükseliş yaşandığına dikkati çekerek, "Bunda en önemli etken cari transferler altındaki en büyük kalemlerden olan sağlık, emeklilik ve sosyal yardım giderlerinin yüzde 37 artması oldu. Bu durum cari transferleri yüzde 37,8 artırdı. Mal-hizmet alım giderleri ise savunma-güvenlik kalemindeki yüzde 65,9 artışın etkisiyle yıllık yüzde 49,9 yükseldi. Faiz dışı harcamaları yükselten bir diğer önemli bir etken ise kara yolları gibi büyük yatırım harcamalarını içeren sermaye giderlerinin yüzde 77,4 artış göstermesi oldu." diye konuştu.

    lira

    "DESTEKLER UZATILABİLİR"

    Bürümcekçi, bütçe açığının YEP tahminine doğru yükselişini sürdüreceği öngörüsünde bulunarak, şu değerlendirmeleri yaptı:

    "Eylül sonunda açıklanan YEP'te programdan en büyük sapmanın gözlendiği alanlardan biri olan bütçe dengesi için önceki tahmine göre 2 puanlık artışla yılı milli gelire oranla yüzde 4,9 açıkla kapatması öngörülmüştü. Eylül sonunda son 12 aylık açığın yüzde 3,8 seviyesinde olması kalan aylarda belirgin bozulmanın devam edeceğini düşündürmekte. Kısa çalışma ödeneği ve ücretsiz izinlerde günlük 39 lira ödenmesi gibi maliyetlerin ise Türkiye İş Kurumu tarafından karşılandığı biliniyor. Bu doğrultuda, kurumun bütçesinin yılın dokuz ayında 22 milyar 100 bin lira açık verdiği görülmüştü. Bu ödemelerin ekim sonuna kadar uzatıldığı da açıklanmıştı. Ayrıca, söz konusu destek paketlerine yenilerinin ilave edilmesi, genişletilmesi veya uzatılması da söz konusu olabilir.

    KDV TAHSİLATLARI DENGELEYİCİ UNSUR

    Öte yandan, dolaylı vergilerin iç talep artışından olumlu etkilenmesi ve ertelenen KDV tahsilatların son çeyrekte tahsil edilecek olması ise kısmen dengeleyici olacak. Dolayısıyla bütçe açığının bu yılı yüzde 5 civarında bitirme olasılığı çok yüksek görünüyor."

    İlginizi Çekebilir

    Görüş Bildir