İzlanda'nın külleri Türkiye sınırında

KÜL BULUTLARI ŞU AN NEREDE? Kül bulutlarının şu anda nerede olduğunu ve iptal edilen uçuşları gösteren bu site seyahat etmek isteyenlerin işine yarayacak gibi görünüyor. Radarvirtuel.com isimli site, İzlanda'daki volkanik patlamadan sonra tüm Avrupa'yı etkisi altına alan ve Türkiye'ye de giriş yapan kül bulutlarının rotasını gösteriyor. Sitede bulunan harita, gerçek zamanlı hava trafiği bilgilerini veriyor. Haritada şu anda uçuş yapan uçakları da görebiliyorsunuz. Uçakların üstüne tıkladığınızda hangi firmaya ait olduğu, rotası ve uçuş yüksekliği gibi bilgiler çıkıyor. Kül bulutunun yoğunlukta olduğu Fransa, Almanya ve Belçika gibi ülkelerde ise uçuş yapılamadığı görülüyor.

İşte Avrupa'daki hava sahalarında son durum: Avusturya: Bu sabah 4.00'ten itibaren hava sahası açıldı. Belçika: Bu sabah 6.00'dan itibaren kapalı olan hava sahasını genişletti. Bosna: Pazar akşamı 18.00'dan itibaren hava sahasını kısmen açtı. Hırvatistan: Başkent Zagreb dahil olmak üzere hemen hemen tüm şehirlerdeki hava sahasını Pazar günü yeniden açtı.

Çek Cumhuriyeti: Bu sabah minimum saat 10.00'a kadar kapalı. Danimarka: Bugün 12.00'a kadar kapalı kalacak. Estonya: Bu gece yarısına kadar kapalı kalacak. Finlandiya: Bugün saat 15.00'e kadar kapalı kalacak. Fransa: Fransa'daki birçok havaalanı Salı sabahına kadar kapalı. Almanya: Pazartesi öğleye kadar kapalı kalacak

Macaristan: Bugün 10.00'a kadar kapalı. İzlanda: Tüm havaalanları açık. İrlanda: Pazartesi öğleye kadar kapalı. İtalya: Bu sabah 8.00 itibariyle kuzeydeki havaalanlarını açtı. Letonya: Pazartesi sabah 6.00'a kadar kapalıydı. Litvanya: Pazar 14.30'da hava sahasını yeniden açtı. Hollanda: Hava sahası minimum Pazartesi akşamı 6.00'a kadar kapalı.

Norveç: Pazartesi akşamı hemen hemen tüm havalimanları açıkdı. Polonya: Ülkenin kuzeyindeki altı havalimanı Pazar günü saat 14.00'da yeniden açıldı. Romanya: Pazar sabah 9.00'da transit uçuşlar için hava sahasını açtı. Rusya: Havaalanları açık.

Sırbistan: Pazar günü 18.00'da hava sahası yeniden açıldı. Belgrad havalimanı hala açık. Slovakya: Hava sahası kapalı. Slovenya: Havasahası kapalı.

İspanya: 13 havalimanı Pazar günü kapandı, ancak çoğu hala açık. İsveç: Bazı havaalanları açık. İsviçre: Bugün öğleye kadar kapalı. Ukrayna: Kiev havalimanı yeniden açıldı. Türkiye: Devlet Hava Meydanları İşletmesi'nden yapılan açıklamada bugün 9.30 itibariyle hava alanlarının kapalı olmadığı belirtildi.

Hava Meydanları İşletmesinin yaptığı açıklamada dün TSİ 17.00'de Zonguldak, Kastamonu, Merzifon ve Samsun'u kapsayan, Orta Karadeniz Bölgesi'nde uçuş seviyeleri 20-35 bin fit arasında kalan irtifa bantlarında uçuş yasağı getirildiği ve yasağın bugün TSİ 4.30'a kadar devam ettiği hatırlatıldı.

BUGÜN TÜRKİYE'DE HANGİ HAVA SAHALARINDA YASAK VAR? Bugün saat 4.30'dan itibaren Zonguldak, Kastamonu ve Sinop'u kapsayan hat ile Ankara FIR hattı arasında kalan sahada, 10 bin ile 30 bin fit arasında kalan irtifa bantlarında uçuş yasağı getirildi. Çorlu, Atatürk ile Sabiha Gökçen havalimanlarında ise 20 bin fit ile 35 bin fit irtifa bandında uçuş yasağı ilan edildi.

İSTANBUL'DAKİ AB TOPLANTISI İPTAL İzlanda'daki yanardağ patlamasının oluşturduğu kül bulutlarının yarattığı hava muhalefeti nedeniyle bugün İstanbul'da başlaması planlanan 28. Türkiye-AB Karma İstişare Komitesi (KİK) toplantısı iptal edildi. Alınan bilgiye göre, Türkiye-AB KİK toplantısının katılımcıları, İzlanda'daki yanardağ patlamasının ardından iptal edilen uçak seferleri nedeniyle İstanbul'a gelemedi.

METEOROLOJİ'DEN SON AÇIKLAMA Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü, İzlanda'daki yanardağ patlaması sonucu oluşan kül bulutunun 18 saat içinde, yani Salı sabahına kadar Türkiye'ye girmeyeceğini açıkladı. Meteoroloji, volkanın hareketini izleyerek, tahminlerini sürdürecek. Öte yandan Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü saat 14.00'de konuya ilişkin bir basın toplantısı yapacak. Son bilgilerin bu toplantıda paylaşılacağı bildirildi.

KÜL KABUSU BATI ANADOLU'YA ULAŞTI Meteorologlar, İzlanda’dan yükselen kül bulutlarının yüzlerce uçuş iptaline neden olduktan sonra, İtalya üzerinden Girit’e, oradan Batı Anadolu’ya dün akşamdan itibaren ulaştığını açıkladı. Kül bulutlarının etkisi salı gününden itibaren hissedilecek.

METEOROLOJİ'DEN ASİT YAĞMURU UYARISI Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürü Mehmet Çağlar, kül bulutunun içindeki sülfür dioksit gibi kimyasalların astım ve benzeri solunum yolu hastaları için hayati tehlike içerdiğini hatırlattı. Volkanik küllerin asit yağmuru biçiminde yere inebileceğini belirten uzmanlar, "Asit yağmurlarının cilde değmesini önlemek için mutlaka şemsiye kullanılmalı" uyarısında bulundu.

TAKSİCİLER BAYRAM EDİYOR Önceki gün Avrupa genelinde her 3 uçuştan 2'si iptal edilirken, havayolu şirketleri yüzbinlerce yolcuya kiralık araç, tren bileti ve otel odası sorunuyla karşı karşıya kaldı. İngiltere-Fransa arasında feribot seferleri için biletlerin çoktan tükendiği, Londra'daki taksi şirketlerine Paris, Milano, Amsterdam ve Zürih'e gitmek isteyenlerin akın ettiği belirtiliyor. Kuzey Avrupa ülkelerinde de uçuşları iptal edilen bazı yolcular, birleşip taksi tutarak ülkeler arası yolculuk yapıyor.

FERİBOTA HÜCUM... İngiltere'ye geçmek isteyen binlerce Fransız, son çare olarak Calais'deki feribota hücum edince, böyle uzun araç kuyrukları oluştu.

KÜLDEN OTOBAN İzlanda'da gökten yağan kül, otobanları işte bu hale getirdi. 25 kadar ülkenin hava sahası kapandı. Yanardağın faaliyeti ise cumartesi günü daha da arttı. Avrupa bir süre daha 'uçuşa kapalı bölge'.

İzlanda'da patlayan yanardağın yol açtığı devasa kül bulutunun kararttığı Avrupa semalarında, kriz son hız devam ediyor. Yaklaşık 25 ülkenin hava sahası halen ulaşıma kapalı... Uzmanlar, özellikle yanardağ faaliyetinin dün artmasıyla beraber, krizin en az 48 saat daha devam edeceği tahmininde bulundu. Nitekim Fransa havalimanlarının, "en erken" yarın ulaşıma açılabileceği duyuruldu.

GÜNEYE 'İHTİYATLA' SEFER... Hava trafiğinin kıta çapında normale dönme süresi en az bir hafta olarak ön görülüyor. İşte tüm Avrupa semalarına "uçuş yasağı" getiren volkanik kâbusta dün gelinen noktanın detayları: İngiltere ve Kuzey Avrupa hava sahaları hâlâ kapalı. Avrupa havayolu şirketlerinin perşembe gününden bu yana planlanan 36 bin uçuşu gerçekleşmedi. Avrupa hava sahasının güvenliğinden sorumlu kuruluş Eurocontrol de sadece, Türkiye, Yunanistan, Bulgaristan, İspanya ve güney Balkan ülkelerinin de bulunduğu bazı Güney Avrupa ülkelerine 'ihtiyatla' sefer yapılabildiğini vurgula

YÜKSEKLİĞİ 9 BİN METRE... İzlanda'daki Eyyafyallayöküll yanardağının yol açtığı ve 9 bin metreye kadar yükselen volkanik bulut, saatte 20 ila 80 kilometre hızla özellikle de Avusturya, kuzey Fransa ile Rusya'nın doğu-orta kesimlerine doğru ilerliyor. Patlamaların dün yeniden şiddetini artırmasını değerlendiren İzlanda Üniversitesi'nden jeolog Magnus Tumi Gudmundsson, yanardağda ne kadar buzulun eridiğini tespit edip, patlamaların ne zaman sona ereceğini belirlemeye çalıştıklarını söyledi.

Gudmundsson, yanardağda yeterince buzul olduğu müddetçe daha fazla kül bulutu oluşabileceğini, bunun da uçuş iptalerini tetikleyebileceğini açıkladı. Zira kül bulutları, sıcak magmanın, volkanın tepesindeki eriyen buzullarca hızla soğuması sonucu meydana geliyor.

GÜNDE 200 MİLYON $ ZARAR Kül krizinin havayolu şirketlerine günlük 200 milyon dolara mal olduğu hesaplandı. Nitekim İskandinav Havayolları (SAS) Norveç'te yer hizmetlerinde çalışan 2 bin 500 kişinin işine son vereceğini açıkladı. İnternet sitesinden yapılan açıklamada, uçuşların iptalinden dolayı bir günlük kaybın 160 milyon Danimarka Kronu (2 milyon

BU GÖRÜNTÜ KORKUTTU İzlanda'da patlayan volkan Avrupa'da gökyüzünü kül bulutlarıyla kapladı. Devereye giren NASA, volkanın uydudan çekilen fotoğraflarını yayınladı. NASA'nın fotoğraflarından yanardağın 3 kraterini gösteren bir tanesi ise volkanın korkunç yüzünü ortaya koydu.

İzlanda'da "Eyyafyallayöküll" buzulunun altındaki volkanın yol açtığı volkanik bulut, ilerlemeye ve geçtiği yerlerde hava trafiğini "alt üst etmeye" devam ediyor.

Kilometrelerce kalınlıktaki kül bulutu Kuzey Avrupa'dan sonra Cuma günü Orta Avrupa ve Balkanlar'a ulaştı, son olaraksa komşu Bulgaristan'ın başkenti Sofya'daki Uluslararası Havalimanı'nın uçuşa kapanmasına neden oldu. İsviçre ve Macaristan da Cuma günü hava sahasına kapatan ülkeler kervanına katıldı. Avrupa'nın dört bir yanında onbinlerce insan havalimanlarında mahsur kaldı. Avrupa'da son iki günde 17 bin uçuşun iptal edildiği, bunun Avrupa'daki uçuş sayısının yarısı olduğu ifade ediliyor.

Rusya Meteoroloji Kurumu, İzlanda'dan gelen volkanik kül bulutunun dün sabah başkent Moskova'ya yaklaştığını bildirdi. Polonya makamları da kül bulutu nedeniyle güneydeki Krakov kenti hava sahası ve havaalanının uçuş trafiğine kapatılmasını kararlaştırdı.

BUZULLARIN 3'TE BİRİ ERİDİ Almanya'da, Hamburg, Hannover, Bremen, Düsseldorf, Münster/Osnabrück ve Köln/Bonn havaalanları ve Berlin'deki Tegel ile Schönefeld havaalanları geçici bir süre trafiğe kapatıldı. Başkent Berlin'de dün de aksayan hava trafiği sebebiyle 45 sefer iptal edildi.

İrlanda Havacılık Otoritesi (IAA), kül bulutunun şu an için İrlanda semalarından temizlendiğini, hava koşulları değişmediği takdirde ülkenin güney kıyısındaki belli bir bölge haricinde uçuşların yapılabileceğini duyurdu.

Patlayarak, hava ulaşımını sıfıra indiren yanardağ kül ve duman püskürtmeyi sürdürüyor. Başkent Reykjavik'in 160 kilometre güneydoğusundaki yanardağın yol açtığı duman, atmosferde 10 kilometre sınırındaki ilk tabaka olan troposferi geçerek, stratosferde 18 kilometre yüksekliğe kadar çıktı. Eyyafyallayöküll buzulunun üçte birinin eridiğini açıklandı. Buzula yakın nehir de yatağından taşmak üzere... İzlanda'nın deniz kenarındaki çevre karayolu, yanardağ püskürmesi sonucu kayboldu.

YOLCULAR PERİŞAN Hava ulaşımının durma noktasına gelmesi, başta tren ve otobüs olmak üzere diğer ulaşım araçlarında büyük yoğunluğa neden oldu. Uçuşları iptal edilen binlerce yolcu havalimanlarında sabahlarken, pekçoğu da tren ve otobüslere akın edince ayrı bir kaos yaşandı. Kül bulutu, ABD ziyaretinden Berlin'e dönmekte olan Almanya Başbakanı Angela Merkel'in uçağının Portekiz'in başkenti Lizbon'a inmesine neden oldu. Merkel'i taşıyan uçağın dün öğleden sonra Berlin-Tegel havaalanının askeri bölümüne inmesi bekleniyordu.

Danimarka Kraliçesi Margarethe'nin 70. doğum günü kutlamalarına katılmayı planlayan İspanya Kralı Juan Carlos ile eşi Kraliçe Sofia ve İzlanda Devlet Başkanı Olafur Grimsson'un da kül bulutu yüzünden Kopenhag'a gelemediği bildirildi.

CENAZE ERTELENMİYOR Cumartesi günü bir uçak kazasında eşiyle birlikte hayatını kaybeden Polonya Cumhurbaşkanı Lech Kaczynski'nin cenaze töreninin ertelenmesine, ailesi onay vermedi. Polonyalı yetkililer, volkanik bulutun hava trafiğini durma noktasına getirmesi yüzünden törenin ertelenmesini gündeme getirmişti. Ancak cumhurbaşkanının ailesi buna kesin olarak karşı çıktı. Törenin planlandığı gibi yarın yapılacağı açıklandı. ABD Jeolojik Araştırma Kurumu, 1983 yılından 2000'e kadar yaklaşık 100 uçağın lav külü bulutundan dolayı sorun yaşadığını duyurdu. Bazı vakalarda motorların geçici olarak stop ettiği, bununla beraber ölümcül bir sonuçla karşılaşılmadığı belirtildi. BM Güvenlik Konseyi Demokratik Kongo Cumhuriyeti'ne yapacağı ziyareti erteledi.

İSTANBUL'A İNDİ Almanya Savunma Bakanı Karl Theodor zu Guttenberg ile Afganistan'daki saldırıda yaralanan 5 Alman askerleri taşıyan uçak, İstanbul'a indi. Almanya'daki havalanlarının kapalı olması nedeniyle Atatürk Havalimanı'na inen uçaktaki askerler ambulanslarla hastaneye götürüldü. Sidney merkezli Asya Pasifik Havacılık Kurumu Operasyon Başkanı Derek Sadubin, uçak seferlerinin iptalinin 3 gün boyunca sürmesi halinde gelir kaybının 1 milyar doları aşacağını belirtti. Kuruma göre üç gün içinde seferlerin iptali ile mağdur olacak yolcu sayısı da 6 milyonu aşacak. Bulutun ne kadar daha etkili olacağı konusunda ise farklı yorumlar yapılıyor. Kimi uzmanlar "Birkaç günle sınırlı olur" derken, kimi uzmanlara göre bu durum 6 ay kadar sürebilir. Sunexpress Havayolları İzlanda'daki volkanik faaliyet nedeniyle bazı seferlerin iptal edildiğini bildirdi.

"Bulut, salı günü İstanbul'a gelir" İTÜ Afet Yönetim Merkezi Başkanı Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, İzlanda'daki volkan patlaması sonucu ortaya çıkan volkanik kül bulutunun, rüzgâr yön değiştirmez ve hava koşulları aynı kalırsa salı günü İstanbul'a varacağı tahmininde bulundu. Kadıoğlu, "Şu andaki verilere bakılırsa, önümüzdeki salı günü kül bulutları Batı Anadolu üzerinden bir oluk şeklinde kuzeye doğru dönecek. Yani rüzgârlar değişmezse, şu andaki verilere göre salı günü kül bulutları İstanbul'a ulaşabilir" yorumunda bulundu. Prof. Kadıoğlu, bulut geldiği sırada yağacak bir yağmurun, asit yağmuru şeklini alacağını bunun da özellikle tarihi eserlere zarar verebileceğini sözlerine ekledi.

'Kül yağarsa sağlığınız için evde kalın!..' Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), İzlanda'daki volkanın püskürttüğü küllerin gökten yağmaya başlaması durumunda, Avrupalılara evden çıkmamaları uyarısında bulundu. DSÖ sözcüsü David Epstein, kül bulutunun ne gibi bir zarar vereceğini tam olarak bilmediklerini ancak mikroskobik külün solunması durumunda akciğerlere ulaşabileceğini ve solunum yoluyla ilgili problemlere yol açabileceğini söyledi. Külün, astım ve solunum yolu hastalıkları bulunanları daha fazla etkileyeceği de belirtildi. Epstein, bulutun dün itibariyle atmosferin üst kısımlarında kaldığını, ancak durumun yakından takip edildiğini söyledi. İzlanda'nın güneyindeki kırsal kesimlerde ise külün yere indiği bilgisi verildi.

Küller güneşi örttü dünyayı soğutacak Yanardağın oluşturduğu kül bulutlarının küresel felakete dönüşmesinden korkuluyor. Uzmanlar, 2 milyon yıl öncesine dikkat çekerek "Buzul çağına dönülebilir" diyor İzlanda'da yanardağın oluşturduğu kül bulutunun iklimi de etkileyebileceği belirtiliyor. Meteoroloji uzmanları, kül parçacıklarının güneş ışınlarının dünyaya gelişini etkileyerek havayı soğutacağını savunuyor. Antropologlar da volkan patlamalarının 2 milyon yıllık insanlık tarihinde buzul çağını başlatan büyük güç olduğuna dikkat çekiyor. Uzmanlara göre yanardağ patlamasının olası etkileri:

BMM Çevre Komisyonu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Mustafa Öztürk: Partiküller solunum yoluyla insanların ciğerlerine kadar ulaşıp zehirlenmelere neden olabilir. Düştüğü alan kara parçası olursa, buradaki bitki örtüsüne zarar verebilir. Yanardağın sürekliliğine bağlı olarak havanın soğumasına neden olabilir. Uzman antropologların görüşleri ise şöyle: Doç . Dr. Timur Gültekin (Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Antropoloji Bölümü): İnsanlık tarihinde 2 milyonluk yıllık geçmişe yolculuk edersek, dünyada en büyük volkanik patlama 74-75 bin yılları arasında Endonezya'nın Sumatra Adası'nda meydana geliyor. 'Süper Toba Olayı' denen bu patlama, dünyada buzul çağının başlamasının sebebi olarak gösteriliyor. Buzullar, oluşunca dünyada insanın göç yollarının oluşmasında rol oynuyor. Bu patlamanın ardından küller gökyüzünde güneş ışınlarının yeryüzüne ulaşmasını engelliyor. Bu da iklimin soğumasına sebep oluyor.

TBMM Çevre Komisyonu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Mustafa Öztürk: Partiküller solunum yoluyla insanların ciğerlerine kadar ulaşıp zehirlenmelere neden olabilir. Düştüğü alan kara parçası olursa, buradaki bitki örtüsüne zarar verebilir. Yanardağın sürekliliğine bağlı olarak havanın soğumasına neden olabilir. Uzman antropologların görüşleri ise şöyle: Doç . Dr. Timur Gültekin (Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Antropoloji Bölümü): İnsanlık tarihinde 2 milyonluk yıllık geçmişe yolculuk edersek, dünyada en büyük volkanik patlama 74-75 bin yılları arasında Endonezya'nın Sumatra Adası'nda meydana geliyor. 'Süper Toba Olayı' denen bu patlama, dünyada buzul çağının başlamasının sebebi olarak gösteriliyor. Buzullar, oluşunca dünyada insanın göç yollarının oluşmasında rol oynuyor. Bu patlamanın ardından küller gökyüzünde güneş ışınlarının yeryüzüne ulaşmasını engelliyor. Bu da iklimin soğumasına sebep oluyor.

Avrupa, yazsız yıl korkusunda Endonezya'nın Sumbawa Adası'nda 1815'te Tambora Volkanı'nın patlaması sonrasında ortaya çıkan kül bulutları tüm kuzey yarımküreyi etkilemişti. 1816'da Kuzey Avrupa ülkelerinde ortaya çıkan kül bulutları o yılın yazsız geçmesine neden olmuştu. Dünyanın küresel sıcaklığı 1 derece düşmüş tahıllar yetişmemişti. Avrupa'da kıtlıklar yaşanmış, İngiltere, Fransa ve İsviçre'de çıkan isyanlarda insanlar tahıl depolarını yağmalamış, yaklaşık 200 bin kişi hayatını kaybetmişti. İstanbul Teknik Üniversitesi Meteoroloji Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, bu olayı hatırlattıktan sonra son olayın sonuçlarını kestiremediklerini belirterek şunları söyledi: "Patlamayla atmosfere püsküren toz, kül ve kumun güneş ışınlarını bloke ederek soğumaya neden olur. Güneş ışınlarının yeryüzüne ulaşmasını engelleyecek bir durum olursa sıcaklıklar Avrupa'da 5 ila 10 derece düşer. Olay fotosentezi ve tarımı da etkiler."

Avrupalı turistler Türkiye'de kaldı! 14 ülkenin hava trafiğini kapatması Türkiye'yi de etkiledi. İstanbul'dan bu ülkelere yapılacak 65 sefer iptal edildi. İptaller nedeniyle Atatürk Havalimanı'nda büyük sıkıntı yaşandı. Bin yolcu otellere yerleştirilirken, yolculara bekleyişleri sırasında 2 bin kumanya dağıtıldı. Otellerin dolması üzerine kullanılmayan ofisler açıldı, yolculara yastık ve battaniye dağıtıldı. Esenboğa ve Antalya'dan da Avrupa'ya yapılacak seferler iptal edildi. Muğla Dalaman'dan dün bin 828 turist uçuş yapamadı.

Bu görüntü korkuttu İzlanda'da patlayan volkan Avrupa'da gökyüzünü kül bulutlarıyla kapladı. Devereye giren NASA, volkanın uydudan çekilen fotoğraflarını yayınladı. NASA'nın fotoğraflarından yanardağın 3 kraterini gösteren bir tanesi ise volkanın korkunç yüzünü ortaya koydu.

Ülkeyi iPad'le böyle yönetti Kül bulutu, liderleri de ciddi biçimde etkiliyor. Portekiz'e iniş yapan Merkel gibi, Nükleer Güvenlik Zirvesi için gittiği ABD'de uçuşların iptali yüzünden New York'ta mahsur kalan Norveç Başbakanı Jens Stoltenberg de çareyi iPad'le kabineye bağlanmakta buldu. Stoltenberg'in basın sözcüsü, Başbakan'ın iPad'i kullanarak hükümeti yönettiğini söyledi. Resmi ziyaret için Çek Cumhuriyeti'nde bulunan Portekiz Devlet Başkanı Anibal Cavaco Silva da heyetiyle Prag'da mahsur kaldı. İsveç Dışişleri Bakanı Carl Bildt ise uçuşlar iptal olunca Brüksel'den İsveç'e karayoluyla dönmek zorunda kaldı.