113 yıllık mektuplar sandıklardan çıktı: Esir düşen Sivaslı askerlerin ailelerine ulaştırılıyor

Sivas’ta geçmişin izlerini günümüze taşıyan anlamlı bir çalışma kapsamında, savaş yıllarında cephede bulunan ve esir düşen Sivaslı askerlerin ailelerine ulaşmayan mektupları yeniden sahiplerini buluyor. Sivas Valiliği bünyesinde faaliyet gösteren Sivas Hafıza Merkezi tarafından yürütülen araştırmayla arşivlerde yıllarca bekleyen tarihi mektuplar, tek tek tespit edilerek askerlerin yaşayan yakınlarına ulaştırılmaya başlandı.

Kızılay Arşivi’nde bulunan Balkan Harbi ve Birinci Dünya Savaşı dönemine ait belgeleri inceleyen ekip, yaklaşık 180 Sivaslı askere ait mektup ve yazışmanın izini sürdü. Araştırmacılar Yaşar Abanus, Ömer Gül ve Turgay Kural tarafından yürütülen çalışmada, mektupların sahiplerine ulaşabilmesi için askerlerin aile bağları araştırıldı.

Araştırma kapsamında nüfus kayıtları ve mezarlıklar incelenirken, savaşın üzerinden bir asırdan fazla zaman geçmesine rağmen askerlerin çocukları ve torunlarına ulaşılabilmesi için kapsamlı bir çalışma gerçekleştirildi.

İLK MEKTUP 113 YIL SONRA AİLESİNE TESLİM EDİLDİ

Proje kapsamında sahibine ulaştırılan ilk mektup, Sivas’ın Altınyayla ilçesine bağlı Altınyurt köyünden Miktadoğlu Gazi Mehmed’in ailesine ait oldu.

1913 yılında kaleme alınan mektubun, Balkan Harbi’ne katılan ve uzun süre kendisinden haber alınamayan Gazi Mehmed’in babası Hacı Halil Efendi tarafından yazıldığı belirlendi. Hacı Halil Efendi’nin, savaşa giden oğlunun akıbetini öğrenebilmek için devlet makamlarına başvurduğu ve oğlundan haber almaya çalıştığı ortaya çıktı.

Ailenin üç evladının da Balkan Harbi’ne katıldığı, kardeşlerden birinin şehit olduğu, Gazi Mehmed’in ise savaş sırasında esir düştüğü bilgisine ulaşıldı.

Aradan geçen 113 yılın ardından tarihi mektup, Gazi Mehmed’in hayatta olan çocuklarına teslim edildi. Sivas Valisi Yılmaz Şimşek tarafından gerçekleştirilen teslim sırasında duygu dolu anlar yaşandı.

Gazi Mehmed’in Ulaş ilçesine bağlı Baharözü köyünde yaşayan 103 yaşındaki oğlu Hacı Mehmet Subaşı, Altınyayla ilçesi İbicek mezrasında yaşayan 84 yaşındaki oğlu Vahap Subaşı ve 90 yaşındaki kızı Fidan Subaşı, babalarının savaş yıllarına ilişkin bu tarihi emaneti teslim aldı.

“GEÇMİŞLE BUGÜN ARASINDA BAĞ KURUYORUZ”

Gazi Mehmed’in çocuklarını ziyaret ederek mektubu teslim eden Sivas Valisi Yılmaz Şimşek, çalışmanın yalnızca tarihi belgelerin ortaya çıkarılmasından ibaret olmadığını belirtti.

Proje sayesinde savaş yıllarında yazılan ancak çeşitli nedenlerle sahiplerine ulaşamayan mektupların, aradan geçen uzun yılların ardından askerlerin çocukları ve torunlarıyla buluşturulduğunu ifade eden Şimşek, arşivlerden yaklaşık 180 Sivaslı askere ait mektubun çıkarıldığını söyledi.

Şimşek, çalışmanın önemine ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Bugün burada sadece bir mektubu teslim etmiyoruz. Bir ailenin yüz yılı aşkın süredir sessiz kalan hatırasını yeniden gün yüzüne çıkarıyor, geçmişle bugün arasında çok anlamlı bir bağ kuruyoruz.” ifadelerini kullandı.

Mektupların, dönemin şartlarını ve savaşın aileler üzerindeki etkilerini anlamak açısından da önemli tarihi belgeler olduğuna dikkat çeken Şimşek, bu belgelerin geçmişten günümüze ulaşan önemli birer emanet niteliği taşıdığını belirtti.

MEKTUPLAR KİTAPLA GELECEK KUŞAKLARA AKTARILACAK

Sivas Hafıza Merkezi tarafından yürütülen çalışmada ortaya çıkarılan belgelerin, yalnızca ailelere teslim edilmekle kalmayacağı bildirildi. Tarihi mektupların, günümüz Türkçesine aktarılarak kitaplaştırıldığı belirtildi.

Vali Şimşek, belgelerin gelecek nesillere aktarılması amacıyla kapsamlı bir yayın çalışması gerçekleştirildiğini belirterek savaş döneminde yaşananların, bu mektuplar aracılığıyla daha anlaşılır hale geleceğini ifade etti.

Şimşek, söz konusu belgelerin, üzerinde yaşanan toprakların geçmişte hangi fedakarlıklarla korunduğunu göstermesi bakımından büyük önem taşıdığını vurguladı.

ARŞİV ÇALIŞMALARI BELGESELE DÖNÜŞTÜRÜLÜYOR

Projede mektupların bulunması ve ailelerine ulaştırılması sürecinin yanı sıra araştırmanın tamamının belgesele dönüştürülmesi için de çalışma başlatıldı.

Arşivlerde yapılan ilk incelemelerden başlayarak askerlerin yaşayan yakınlarının tespit edilmesine kadar geçen sürecin, Cumhuriyet Üniversitesi Öğretim Görevlisi ve yönetmen Turgay Kural tarafından belgesel haline getirileceği belirtildi.

Çalışmayla bir yandan savaş yıllarına ait tarihi belgelerin korunması, diğer yandan bu belgelerin ait oldukları ailelerin hikayeleriyle birlikte gelecek kuşaklara aktarılması amaçlanıyor.

Sivas Hafıza Merkezi'nin çalışması kapsamında arşivlerden çıkarılan mektupların tamamının günümüz Türkçesine aktarılması ve hazırlanan kitap ile belgesel aracılığıyla daha geniş kitlelere ulaştırılması planlanıyor.

Vali Şimşek, projeye katkı sağlayan eğitimci-yazar Mehmet Şarkışla ile araştırmacılar Yaşar Abanus, Ömer Gül ve Turgay Kural’a teşekkür ederek, savaşlarda hayatını kaybeden ve vatan için mücadele edenleri rahmet ve minnetle andı.