Adnan Menderes'in darbecilerin idam sehpasındaki son sözleri: Devletime ve milletime ebedi saadetler dilerim

Tek parti iktidarı devrine "Yeter Söz Milletindir" sloganıyla son veren Demokrat Parti iktidarına 27 Mayıs 1960'ta kendilerine "Milli Birlik Komitesi" adını veren cunta yapılanmasının yaptığı darbeyle son verildi.

27 Mayıs darbecileri, darbenin ardından TBMM'yi ve Anayasa'yı feshetti.

DARBECİLER DEMOKRAT PARTİLİLERİ GÖZALTINA ALDI

Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakan Adnan Menderes, bakanlar, Demokrat Parti milletvekilleri gözaltına alındı.

Başbakan Menderes, darbe sırasında yurt gezisi kapsamında bulunduğu Kütahya'da gözaltına alınarak diğer Demokrat Partili isimlerle birlikte Yassıada'ya gönderildi.

CUNTANIN "YÜKSEK ADALET DİVANI"

Darbenin ardından Cumhurbaşkanı, Başbakan ve bakanların arasında olduğu Demokrat Partilileri yargılayabilmek için bir "darbe hukuku düzeni" oluşturdu.

Ülkenin yönetimini ele alan darbeci Milli Birlik Komitesi'nin 12 Haziran 1960 tarihinde yaptığı düzenlemeyle, hükümet üyeleri ve milletvekillerini "yargılamak" için "Yüksek Soruşturma Komisyonu" ve "Yüksek Adalet Divanı" kuruldu.

YASSIADA YARGILAMALARI

Darbe düzeninin yargılamaları da Menderes ve Demokrat Parti yöneticilerinin tutulduğu Yassıada'daki Spor Salonu'nda 14 Ekim 1960'ta başlatıldı.

toplam 592 ismin yargılandığı, 11 ay süren yargılamalar sonucunda 15 Eylül 1961'de kararlar açıklandı.

15 İDAM KARARI

Yüksek Adalet Divanı, Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan'ın aralarında olduğu 15 isim hakkında idam kararı verdi.

İdam kararları Milli Birlik Komitesi'nin onayına sunuldu.

3 İDAM KARARI ONAYLANDI

Milli Birlik Komitesi; Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan hakkındaki idam kararlarını onayladı.

Diğer 12 idam kararı hapis cezalarına çevrildi.

TARİHE GEÇEN UTANÇ

Demokrasi tarihimize dev bir utanç olarak geçen idam kararlarından ikisi 16 Eylül 1961 tarihinde uygulandı.

Zorlu ve Polatkan, 16 Eylül 1961'de İmralı adasında idam edildi.

MENDERES'İN İDAMI 1 GÜN ERTELENDİ

Başbakan Menderes'in idamının uygulanması için sağlık durumu nedeniyle 1 gün ertelendi.

17 Eylül 1961 sabahı doktorların yaptığı muayenenin ardından infazın yapıılması kararı verildi.

"DEVLETİME VE MİLLETİME EBEDİ SAADETLER DİLERİM"

Menderes, İmralı'da infazın yapılacağı noktaya götürüldü.

Saat 13.21'de darbeciler tarafından idam edilen Menderes'in son sözleri ise darbecilerin yüzüne vurulan birer tokat oldu:

"Devletime ve milletime ebedi saadetler dilerim."

ANIT MEZARA DEFNEDİLDİ

Menderes, Zorlu ve Polatkan'ın naaşları, idamların ardından İmralı'ya defnedildi.

TBMM aradan 30 yıla yakın zaman geçtikten sonra 11 Nisan 1990'da Menderes, Zorlu ve Polatkan'ın itibarlarının iadesini sağlayan kanunu kabul etti. 

Menderes, Zorlu ve Polatkan'ın naaşları, 17 Eylül 1990'da İmralı'dan alınarak İstanbul'daki anıt mezara devlet töreniyle defnedildi.