Balon balıkları Akdeniz’de kalıcı hale geldi: Uzmanlardan 'geri dönüş yok' uyarısı
İklim değişikliğine bağlı deniz suyu sıcaklığındaki artış, Kızıldeniz kökenli istilacı türlerin Akdeniz’de kalıcı popülasyonlar oluşturmasına yol açtı.
Deniz suyu sıcaklıklarının yükselmesiyle birlikte Kızıldeniz üzerinden Akdeniz’e ulaşan istilacı türler, bölgede kalıcı bir yaşam döngüsüne girdi. Balon balıkları başta olmak üzere birçok sıcak su türünün artık ekosistemde üreyerek besin zincirinin aktif bir parçası haline geldiği bildirildi.
Akdeniz Üniversitesi’nden uzmanlar, bu değişimin yalnızca geçici bir yayılım değil, kalıcı bir ekolojik dönüşüm olduğuna dikkat çekiyor.
BALON BALIĞI ARTIK “MİSAFİR DEĞİL YERLİ TÜRLERDEN”
Akdeniz Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Mehmet Gökoğlu, balon balıklarının artık Akdeniz ekosisteminin kalıcı bir unsuru haline geldiğini belirtti.
Gökoğlu, türün bölgede üreyebildiğini ve besin zincirine dahil olduğunu vurgulayarak, “Balon balıkları artık Akdeniz’in balığı oldu. Yerleşik düzene geçtiler ve yok olmaları artık mümkün değil” değerlendirmesinde bulundu.
EKOSİSTEMDE GERİ DÖNÜŞÜ ZOR DEĞİŞİM
Uzmanlara göre iklim değişikliğinin etkisiyle deniz suyu sıcaklıklarındaki artış, Akdeniz ekosistemini doğrudan dönüştürüyor. Kızıldeniz kökenli türler, önce geçici göçlerle bölgeye gelirken, artık kalıcı popülasyonlar oluşturmaya başladı.
Bu durum, hem yerli türlerin dağılımını değiştiriyor hem de besin zincirinde yeni bir denge oluşmasına neden oluyor.
KIYI EKOSİSTEMİNDE İSTİLACI TÜRLERİN ARTIŞI
Bilim insanlarına göre sıcaklık artışı, özellikle kıyı bölgelerinde istilacı türlerin yoğunlaşmasına yol açıyor. Sıcak suyu seven balıkların kıyılara daha fazla yaklaştığı, bazı yerli türlerin ise daha açık bölgelere çekildiği ifade ediliyor.
Bu değişim, kıyı ekosistemlerinde tür dağılımının yeniden şekillenmesine neden oluyor.
YERLİ TÜRLERİN YERİ DEĞİŞİYOR
Gökoğlu, Akdeniz’de bazı yerli türlerin yerini istilacı türlerin almaya başladığını belirterek, özellikle ekonomik değeri düşük bazı türlerin hızla yaygınlaştığını söyledi.
Bölgedeki geleneksel türlerden isparoz balığının yerini, halk arasında “çizgili gırt gırt” veya “çizgili gargur” olarak bilinen Pomadasys stridens türünün almaya başladığı ifade edildi.
EKONOMİK DEĞERİ DÜŞÜK TÜRLERİN YAYILIMI
Uzmanlara göre istilacı türlerin önemli bir kısmı ekonomik açıdan düşük değer taşıyor. Balıkçılık faaliyetlerinde sıkça karşılaşılan bu türler, hem av verimini hem de ekonomik getiriyi etkiliyor.
Bazı türlerin pazarda düşük fiyatlardan satıldığı, hatta zaman zaman alıcı bulamadığı da belirtiliyor.
YUMURTLAMA VE ÜREME BAŞARISI KALICILIĞI ARTIRIYOR
Balon balıklarının Akdeniz’de kalıcı hale gelmesinin en önemli nedenlerinden biri de üreme başarısı olarak gösteriliyor. Bölgede olgun bireylerin ve yumurta taşıyan örneklerin görülmesi, türün artık yerel koşullara uyum sağladığını ortaya koyuyor.
Uzmanlar, bir türün yeni bir coğrafyada üreyebilmesinin, o bölgede kalıcı hale gelmesi anlamına geldiğini vurguluyor.
