Bosna-Hersek'e ırkçılık uyarısı
Etnik kimliklerinden dolayı cumhurbaşkanlığına aday olamayanlarla ilgili karara dair AB'den açıklama yapıldı.
Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Thorbjorn Jagland, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) Büyük Kurulu'nun etnik kimliklerinden dolayı cumhurbaşkanlığına aday olamayan Roman asıllı ''Dervo Seydiç'' ve Musevi asıllı ''Jakob Finci'' kararına ilişkin, ''Bosna-Hersek Anayasası, 'Seydiç-Finci' davası hakkında AİHM'nin kararlarına göre yerel ve parlamento seçimlerinden önce değişmezse, uluslararası toplum seçimleri geçerli saymayacak'' dedi.
Bosna-Hersek Dışişleri Bakanı Zlatko Lagumciya'nın davetlisi olarak Saraybosna'ya gelen Jagland, ilk olarak Cumhurbaşkanlığı Üçlü Konseyi Başkanı Bakir İzzetbegoviç ve Konsey Üyesi Zelyko Komşiç ile bir araya geldi.
Jagland, daha sonra parlamentoyu ziyaret ederek Temsilciler Meclisi Başkan Yadımcısı Denis Beçiroviç ve diğer üyelerle görüşmesinin ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, görüştüğü yetkililere Bosna-Hersek'in aşması gereken koşulları açık bir şekilde anlattığını kaydetti.
Bosna-Hersek'te hükümetin kurulduğunu ve iyi bir atmosfer bulunduğunu bildiren Jagland, şunları kaydetti:
''Bu pozitif atmosfer, 'Seydiç-Finci uygulamasını' yerine getirmek için çok doğru bir zaman. Sonbaharda yerel seçimler, 2014 yılında ise parlamento seçimleri yapılacak. Bosna-Hersek Anayasası, 'Seydiç-Finci' davası hakkında AİHM'nin kararlarına göre yerel ve parlamento seçimlerinden önce değişmezse, uluslararası toplum seçimleri geçerli saymayacak.''
Jagland, Bosna-Hersek'ten, bu yönde değişiklik önerisini 4 Haziran'da yapılacak Bakanlar Komisyonu toplantısından önce parlamentoya ulaştırmasını beklediklerini de ifade ederek, böylece önerinin mahkeme kararına uygun olup olmadığına karar verileceğini belirtti.
''Bunu Avrupa Meclisi, genel sekreter ya da başka biri istediği için değil, Bosna-Hersek'in ilerlemesi için yapılacağının altını çizmek istiyorum'' diyen Jagland, şöyle devam etti:
''Bu Bosna-Hersek'in 10 sene önce Avrupa Meclisi'ne üye olduğu zaman kabul ettiği bir sorumluluktur. Avrupa kimseyi beklemez, Avrupa ilerler. Hırvatistan üye oldu, Sırbistan aday konumunda. Burada asıl soru, Bosna-Hersek ileriye giden trende olmak istiyor mu, yoksa durakta tek başına mı kalmak istiyor?''
Bosna-Hersek Parlamento'sunu oluşturan iki meclisten biri olan Temsilciler Meclisi Başkan Yardımcısı Denis Beçiroviç de ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getirerek, ''Avrupa Meclisi'nin sürekli olan ilgisi ve yetkililerin ülkemize yaptığı ziyaretler, Bosna-Hersek için büyük motivasyon. Son senelerde iyi haberler vermediğimizi biliyorum, ama bu son bir kaç aydır 'Seydiç-Finci uygulamasının' başlatılması, nüfus sayımı, bütçe gibi önemli kararları aldığımızdan dolayı çok mutluyum'' diye konuştu.
Beçiroviç, Bosna-Hersek Cumhurbaşkanlığı'nın AB ve NATO üyeliği konusunda hemfikir olduğunu da vurguladı.
Jagland, daha sonra Bosna-Hersek Dışişleri Bakanı Zlatko Lagumciy ile bir araya geldi.
SEYDİÇ-FİNCİ KARARI
Bosna-Hersek'te 1995 yılında imzalanan ve savaşı durduran Dayton Barış Antlaşması'nın ülkede karışıklığa yol açan sonuçlarından biri de ülkedeki azınlıklara verilmeyen haklar oldu. Dayton Barış Antlaşması ile ülkenin kurucu unsuru olarak tanımlanan Boşnaklar, Sırplar ve Hırvatlar dışındaki etnik topluluklara, ülkede özellikle ''Cumhurbaşkanlığı'' seçimi sürecinde seçilme hakkı verilmedi.
Bunun üzerine Bosna-Hersek'te yaşayan azınlıklardan Roman aktivist Dervo Seydiç ve Musevi azınlığı temsilcisi Jakob Finci, AİHM'e 2006 yılında ''ülkenin anayasasına ve seçim yasasına karşı'' şikayette bulundu. Seydiç ve Finci, anayasanın ve seçim yasasının, belli vatandaşları salt etnik kökenlerinden ötürü seçilmiş yüksek mevkilere aday olmaktan men ettiğini savundu.
AİHM Büyük Kurulu, 2010 yılında Finci ve Seydiç'in şikayetini haklı buldu. Bağlayıcı nitelikteki kararda, Bosna-Hersek Anayasası, ülkedeki 3 kurucu halk olan Hırvat, Sırp veya Boşnaklardan birinden olmayanlara karşı ''ayrımcı'' ilan edildi. Kararda ayrıca, anayasanın Avrupa İnsan Hakları Anlaşması'nın temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmesi yönünde çağrıda bulunuldu. AB ve uluslararası toplum, Bosna-Hersek'e sürekli ''Seydiç-Finci'' kararıyla ilgili anayasada ve seçim yasasında reforma gitmesi için çağrıda bulunuyor.