Fransızların 2 yıldır izlediği orkinos, Türk iş insanının oltasına takıldı

Denizli’de yaşayan ve yaklaşık 20 yıldır dünyanın farklı bölgelerinde sportif balık avcılığı yapan iş insanı Halil Alptuğ Önal, Ege Denizi’nde gerçekleştirdiği son avında hayatının en sıra dışı karşılaşmalarından birini yaşadı.

İzmir’in Seferihisar ilçesi açıklarında oltasına takılan yaklaşık 133 santimetre uzunluğundaki mavi yüzgeçli orkinosu tekneye almak isteyen Önal ve ekibi, balığın yüzgecinde bir takip cihazı bulunduğunu fark etti.

Bunun üzerine avın seyri değişti. Bilimsel araştırmalar kapsamında takip edildiği anlaşılan balığın yeniden sağlıklı şekilde denize bırakılmasına karar verildi.

YÜZGEÇTEKİ CİHAZ ŞAŞKINA ÇEVİRDİ

Balığı tekneye yaklaştırdıkları sırada yüzgecindeki cihazı fark ettiklerini anlatan Önal, bunun sportif balıkçılık hayatında karşılaştığı en ilginç anlardan biri olduğunu belirtti.

Yaklaşık 133 santimetre boyundaki orkinosun bilimsel araştırmalar için daha önce işaretlendiği anlaşılırken, ekip balığın ölçümlerini gerçekleştirdikten sonra oltadan kurtararak yeniden denize salmayı tercih etti.

Önal, yıllardır “yakala-işaretle-bırak” yöntemiyle sportif balıkçılık yaptığını belirterek, bu tür çalışmaların balıkların yaşam döngülerinin ve göç yollarının anlaşılması açısından önem taşıdığını ifade etti.

2024’TE BATI AKDENİZ’DE İŞARETLENDİ

Önal’ın Tarım ve Orman Bakanlığı ile paylaştığı takip cihazına ilişkin bilgilerden, balığın 2024 yılında Batı Akdeniz bölgesinde işaretlendiği ortaya çıktı.

Böylece Önal’ın oltasına takılan orkinosun yaklaşık iki yıldır bilimsel çalışma kapsamında takip edildiği belirlendi. Verilerin değerlendirilmesiyle balığın Batı Akdeniz’den Ege sularına kadar uzanan hareketi de kayıt altına alınmış oldu.

Önal, balığın Batı Akdeniz’de Fransız bir araştırma ekibi tarafından yürütülen proje kapsamında işaretlendiğine ilişkin kendilerine bilgi ulaştığını söyledi.

Sportif balıkçılığa 20 yıl önce başladığını, yaklaşık 10 yıldır ise yakala-işaretle-geri bırak yöntemiyle çalışmalara katkı sunduğunu belirten Önal, farklı bölgelerde kılıç balığı ve orkinos türleri üzerinde çok sayıda işaretleme çalışmasına tanıklık ettiğini aktardı.

“ALMAYI VİCDANEN DÜŞÜNEMEZDİK”

Balığın yasal av sınırına yakın olduğunu belirten Önal, üzerinde takip cihazı bulunduğunu gördükten sonra onu denizden alıkoymayı düşünmediklerini söyledi.

Balığın bilimsel araştırmalar açısından değer taşıdığını vurgulayan Önal, elde edilen bilgilerin Tarım ve Orman Bakanlığı ile ilgili uluslararası kuruluşlarla paylaşıldığını ifade etti.

Önal, bu tür çalışmaların mavi yüzgeçli orkinosların korunması ve gelecek nesillere aktarılması açısından önem taşıdığını belirterek, yakala-bırak uygulamalarının sürdürülebilir balıkçılığa katkı sağlayabileceğine dikkat çekti.

BALIK İÇİN 15 DAKİKA BOYUNCA ÖZEL ÇABA

Orkinosun denize geri bırakılması, oltadan çıkarılması kadar kolay olmadı. Mücadele sırasında yorulan balığın kaslarında laktik asit biriktiğini ve oksijen ihtiyacının arttığını belirten Önal, balığın doğrudan serbest bırakılması yerine toparlanması için özel bir çalışma yaptıklarını anlattı.

Orkinosların diğer bazı balık türlerinden farklı olarak yüzerek solungaçlarından su geçirmeleri gerektiğini belirten Önal, balığın deniz yüzeyinde motor yardımıyla kontrollü şekilde yüzdürüldüğünü söyledi.

Yaklaşık 15 dakika boyunca balığın toparlanması için çalıştıklarını ifade eden Önal, bu sürenin balığı yakalamak için harcanan zamandan daha uzun olduğunu dile getirdi.

Önal, balığın hareketlerinin yeniden güçlenmesinin ardından oltayı çıkardıklarını ve orkinosu sağlıklı şekilde Ege sularına bıraktıklarını kaydetti.

“BÜYÜ, KOCAMAN OL, BOL BOL YAVRULA”

Balığın yeniden hareketlenerek kuyruğunu vurmaya başlaması, teknedeki ekibi de sevindirdi.

Orkinosun denize dönüşünü cep telefonu görüntüleriyle kayda alan Önal, balığa esprili sözlerle veda etti.

“Koçum, büyü büyü, kocaman ol, bol bol yavrula. Sonrasında nasip olur tekrar görüşürüz. Hadi bay bay, seni gidi yakışıklı kovboy” diyerek balığı uğurlayan Önal, orkinosun sağlıklı şekilde derinliklere doğru ilerlemesini bekledi.

“BELKİ BU ÇORBADA BİZİM DE TUZUMUZ OLUR”

Yıllardır sportif balıkçılıkla ilgilendiğini belirten Önal, karşılaştığı bu özel avın kendisi açısından ayrı bir anlam taşıdığını söyledi.

Mavi yüzgeçli orkinosların korunması için bilimsel verilerin önemine işaret eden Önal, elde edilen bilgilerin türün yaşam döngüsünün anlaşılmasına katkı sağlayacağını belirtti.

Önal, “Belki de bu çorbada bir tuzumuz olur” diyerek, yakala-bırak uygulamasının yalnızca tek bir balığın kurtarılması anlamına gelmediğini, gelecek dönemlerde yapılacak bilimsel çalışmalar için de veri oluşturabileceğini ifade etti.

EGE’DEKİ YOLCULUĞU TAKİP EDİLECEK

Yaklaşık iki yıl önce Batı Akdeniz’de işaretlenen orkinosun Ege Denizi’nde yeniden yakalanması, balığın hareketlerinin izlenmesi açısından önemli bir kayıt oluşturdu.

Önal, uluslararası federasyon tarafından balığa ilişkin yeni verilerin kendileriyle paylaşılacağının bildirildiğini söyledi.

Ege sularında yeniden özgürlüğüne kavuşan mavi yüzgeçli orkinosun bundan sonraki yolculuğu, bilimsel takip sistemi sayesinde izlenmeye devam edecek. Önal’ın sıra dışı avı ise sportif balıkçılığın, bilimsel araştırmalar ve deniz canlılarının korunmasıyla nasıl buluşabileceğinin dikkat çekici örneklerinden biri oldu.