Uçurumun kenarında bir kent: Amediye

Irak'ın Duhok vilayetinde dağın tepesine kurulu Amediye kenti, Selçuklu hükümdarı İmadeddin Zengi tarafından İpek Yolu üzerine kuruldu.

Amediye’nin ‘bayındır bir şehir olarak’ kurulması her ne kadar 1142 yılına denk gelse de, tarihi çok eskilere, M.Ö. 3000’li yıllara kadar uzanıyor.

Batılı kaynaklar, bugünkü Amediye şehrinin bulunduğu yerde Asurlular zamanında Amat adında bir kent olduğunu belirtiyor.

Şehrin şimdiki ‘Amediye’ olan Kürtçe isminin Asurlular’a ait ‘Amat’ ile Selçuklular’a ait ‘İmadiye’ isimlerinin sentezinden oluşturulmuş bir isim olduğu düşünülüyor.

Deniz seviyesinden 1400 metre yükseklikteki dağ üzerine kurulu kent, yaklaşık bin evden oluşuyor.

Amediye, taş işçiliğiyle yapılan evlerde barınan yaklaşık 11 bin kişilik nüfusa sahip...

Zibar, Paşa ve Musul isimlerinde üç giriş kapısı bulunan Amediye'de, Asur dönemine ait tarihi yapılar da varlığını koruyor.

Türkiye sınırına 17 kilometre uzaklıktaki şehir, dağın tepesine kurulu olduğu için genişleme imkanına da sahip olmuyor.

19’uncu yüzyılın başında bölgede 2 bin 500 Kürt, bin 900 Yahudi ve bin 600 Süryani olmak üzere toplam 6 bin kişinin yaşadığı düşünülüyor.

Amediye’de Asur döneminden bir sinagog kalıntısı ve kilise de bulunuyor.

Amediye’nin tarihi çok eskilere dayandığı için şehirde birçok tarihi eser var.

Bunlardan biri Amediye Kalesi… Eski kapısı, kalenin batısında bulunuyor. Eski cami de, şehir merkezinde yer alıyor.

Bir diğeri de Kubhan Okulu… Okul, eski İslami medresenin kalıntılarından biri. Amediye Kalesi’nin kuzey doğusunda ve Solaf tatil beldesinin kuzeyinde ağaçlarla dolu bir bahçenin içinde bulunuyor.

Solav Şelalesi… Ağaçlarla dolu bir vadide bulunan şelaleye, dağın yamaçlarından Amediye bahçelerine dökülerek çağlayana benzer bir akıntı oluşturan suya Solaf ismi veriliyor.

Bere Sılı Parkı… Bu park, Amediye’nin doğusunda yer alıyor. Sonbaharda, Amediye ve çevredeki köy sakinleri Hasat Festivali’ni kutlamak için burada toplanıyor.