İsrail, Batı Şeria'daki işgalini sıkılaştırıyor

Filistin Duvar ve Yerleşim Direnişi Komisyonunun yayımladığı raporda, İsrail ordusunun Batı Şeria'daki beldeler arasında kurduğu askeri kontrol noktaları ve demir kapıların Filistinlilerin günlük yaşamını doğrudan etkilediği, hareket özgürlüğünü kısıtladığı ve topraklarına erişimi gün geçtikçe daha da engellediği aktarıldı.

Raporda, Batı Şeria'nın şehir ve beldelerinin girişleri ile bunları birbirine bağlayan yollardaki kontrol noktaları, demir kapılar, toprak setler ve hendeklerin artırılmasının Filistinlilerin yerleşim alanları arasındaki coğrafi bağlantıyı denetlenen güzergahlardan oluşan bir ağa dönüştürdüğü ifade edildi.

KUŞATILMIŞ BÖLGELERE AYRILDI

Bu sistemin Batı Şeria'yı istendiğinde birbirine bağlanabilen, ayrılabilen veya kapatılabilen kantonlara ve kuşatılmış bölgelere ayırdığı kaydedildi.

Askeri kontrol noktalarının yalnızca geçişi engellemekle kalmadığına işaret edilen raporda, bunların işe, eğitime, sağlık hizmetlerine, tarım arazilerine ve hizmet merkezlerine erişimi denetleme aracı olarak da kullanıldığı belirtildi.

Raporda, bu durumun Filistinlilerin günlük yaşamının maliyetini artırdığı, hareket ve yerleşme imkanlarını daralttığı, halkın günlük hayatını sürdürmesini zorlaştıran baskıcı bir ortam oluşturduğu aktarıldı.

ASKERİ KONTROL NOKTALARI

İsrail'in son iki ayda kurduğu yeni askeri kontrol noktaları ve demir kapıların eklenmesiyle Batı Şeria'daki kontrol noktaları, kapanan noktalar ve engellerin sayısının 942'ye ulaştığına dikkati çekildi.

Bunların 824'ünü sabit kontrol ve kapatma noktaları, 118'ini ise toprak set, hendek ve yol bariyerlerinden oluşan engeller olduğu belirtildi.

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisinin (OCHA) verilerine göre söz konusu engellerin toplam uzunluğu yaklaşık 107,7 kilometreyi buluyor.

Raporda sayıların öneminin yalnızca büyüklüklerinden değil, engellerin coğrafi dağılımından da kaynaklandığı vurgulandı.

FİLİSTİN COĞRAFYASI

Yollar ve yerleşim yerleri girişlerindeki kapılar ile kapatma noktalarının Filistinlilerin yaşadığı alanları kuşatılmış ve parçalanmış hale getirdiği, bu bölgelerin kısa sürede kapatılıp yeniden bölünebilmesine imkan verdiği ifade edildi.

Raporda, kapatma sisteminin ulaşımı kısıtlamanın ötesine geçerek Filistin coğrafyasını yeniden şekillendirdiğine dikkati çekildi.

Sistemin yerleşim yerleri arasındaki bağlantıyı azalttığı, yerleşimlerin birbirinden tecrit edilmesini derinleştirdiği ve Filistinlilerin toprakları ile yaşam merkezleri arasındaki bağlantısının zayıfladığı ekonomik ve sosyal koşullar dayattığı aktarıldı.

EL HALİL BÖLGESİ

Sabit kontrol ve kapatma noktalarının bölgelere göre dağılımında 221 noktayla El Halil, ilk sırada yer aldı.

El Halil'i 160 noktayla Ramallah ve el-Bire kenti, 120 noktayla Nablus, 78 noktayla Beytüllahim, 62 noktayla Kudüs, 41 noktayla Kalkilya, 40 noktayla Selfit, 27 noktayla Eriha ve Ağvar, 26'şar noktayla Cenin ve Tulkerim, 23 noktayla Tubas izledi.

Bu dağılımın yalnızca sayısal yoğunluğu göstermediğine dikkati çekilen açıklamada, Filistin kırsalını şehir merkezleri ve temel hizmetlerin sağlandığı yerlere bağlayan yolların kesişme noktalarına ve yerleşim yerlerinin girişlerine konulan kontrol noktaları ağına işaret ettiği kaydedildi.

Son iki ayda 13 yeni kapı ve sabit kontrol noktasının oluşturulduğu aktarılan açıklamada, bunlardan 10'unun Cenin'de bulunduğu, böylece kentteki sabit noktaların sayısının 16'dan 26'ya yükseldiği belirtildi.

İSRAİLLİLER, FİLİSTİNLİLERİN TOPRAKLARINA ULAŞMASINI ENGELLİYOR

Raporda, son dönemdeki dikkati çekici gelişmenin Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin, İsrail ordusunun kurduğu askeri kontrol noktalarından yararlanmanın yanı sıra Filistin bölgelerinde kendilerinin de sabit kapatma araçları kurmaya başlaması olduğu vurgulandı.

Fanatik İsraillilerin, Kefr Nime arazisindeki Vadi Hamad bölgesine erişimi denetlemek amacıyla demir kapı kurduğu, Ümmü Safa'nın doğusunda Filistinli bir ailenin evine giden yola yerleştirilen başka bir kapının da aile üyelerinin geçişini kısıtlamak için kullanıldığı bildirildi.

Önemli olanın kapıların sayısı olmadığı vurgulanan raporda, İsraillilerin yolu denetleme ve kimin ne zaman geçeceğini belirleme işlemini üstlenmesi tehlikesine karşı uyarıda bulunuldu.

Buna göre, gaspçı İsraillilerin saldırılarının Filistinlilere, topraklarına veya mülklerine yönelik anlık eylemlerden "kalıcı coğrafi durumlar oluşturmaya doğru değiştiği" tehlikesine dikkati çekildi.

Kapılar sürekli kapalı kalmasa bile, bu kapıların varlığının Filistin topraklarını gasbeden İsraillilerin Filistinli arazi sahiplerinin hareketini "fiilen denetlemesine imkan verdiği" aktarıldı.

KONTROL NOKTALARININ SAYISI 20 YILIN EN YÜKSEK SEVİYESİNDE

Raporda, kontrol noktaları ve diğer kapatma araçlarının kademeli olarak artmadığı, gerilim dönemleri ve hareket üzerindeki denetimin yeniden düzenlenmesiyle bağlantılı dalgalar halinde genişlediği bildirildi.

İşgal altındaki Batı Şeria'da bulunan kontrol ve kapatma noktalarının sayısının son 20 yılın en yüksek seviyesinde olduğu kaydedildi.

İkinci İntifada'nın yaşandığı 2003'te, aralarında OCHA'nın da bulunduğu uluslararası kuruluşların 464'ü toprak set olmak üzere 757 kontrol noktası ve engel belgelediği hatırlatıldı.

Kontrol noktaları ve engellerin sayısının 2008'de 630, 2018'de ise 705 olarak kayda geçtiği aktarılan raporda, 2018'de yapılan araştırmada, toprak setler, beton bloklar, hendekler ve diğer engellerin yanı sıra 140 kontrol noktası ile 165 kapının kaydedildiği bildirildi.

Mart 2024'te 793 olan kontrol noktası ve engel sayısının Aralık 2025'te 925'e çıktığına dikkati çekildi.

İsrail makamlarının, askerlerin varlığına dayalı bir sistemden vazgeçerek kapatmalar, kameralar ve Filistinlilerin varlığını hedef alan yoğun bir gözetim sistemini benimsediği ifade edildi.

Raporda, bariyerler ve kapıların artık sistemin yaklaşık yüzde 62'sini oluşturduğu, 20 yıl önce ise bu oranın yalnızca yüzde 17 olduğu hatırlatıldı.

HAREKET ALANI SINIRLANIYOR

İsrail'in kaldırılabilir ve geçici nitelikteki toprak setlerden istenildiğinde devreye konup kısa sürede kapatılabilen daha kalıcı kontrol noktaları ve kapılardan oluşan bir ağ sistemine geçtiği belirtildi.

Raporda, mevcut değişimin hareket özgürlüğü üzerindeki denetimin Batı Şeria'nın coğrafi yapısının kalıcı bir parçası haline geldiği kaydedildi.

Askeri denetim sistemiyle gaspçı İsraillilerin sahadaki yayılması arasındaki ilişkinin giderek arttığı belirtilen raporda, askeri kontrol noktaları ile İsrailli yerleşimcilerin kurduğu kapıların Filistinlilerin hareket alanını daralttığı vurgulandı.

Belde girişlerinde ve yerleşimleri birbirine bağlayan yollarda bu tür noktaların çoğalmasının, Filistin coğrafyasını kısa sürede birbirinden kopuk küçük bölgelere ayırabileceği ifade edildi.

Raporda; işe, hastaneye, okula veya tarım arazisine ulaşımın her an değiştirilebilecek askeri kararlara bağlı hale geldiği kaydedildi.