Kastamonu'da binlerce yıllık tarih gün ışığına çıktı: 105 metrekarelik dev mozaik
Taşköprü ilçesindeki Pompeiopolis Antik Kenti’nde sürdürülen kazılarda, 105 metrekarelik iyi korunmuş zemin mozaiği ile yaklaşık 2 bin yıllık Roma dönemine ait Eros başı gün yüzüne çıkarıldı.
Roma İmparatorluk Dönemi’nde Paphlagonia (Paflagonya) eyaletinin başkenti olan Kastamonu'nun Taşköprü ilçesindeki Pompeiopolis Antik Kenti'nde yürütülen 2026 yılı kazı çalışmalarında, heyecan verici bulgulara ulaşıldı.
Antik kentin bazilika yapısında gerçekleştirilen kazılarda, M.S. 4. yüzyıla tarihlenen yaklaşık 105 metrekarelik geometrik desenli zemin mozaiği ile M.S. 2. yüzyıla ait mermer bir Eros başı açığa çıkarıldı.
BAKAN ERSOY DUYURDU
Gelişmeyi sosyal medya hesabı üzerinden duyuran Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, bazilikanın orta nefindeki mozaik döşemesinin tamamının henüz ortaya çıkarılmadığını ve kazıların titizlikle sürdüğünü belirtti.
"ORTA NEFTEKİ KAZILARIMIZ SÜRÜYOR"
Bakan Ersoy, antik kentte Roma İmparatorluk Dönemi’nden Geç Antik Çağ’a uzanan tarihsel katmanların aydınlatıldığını vurgulayarak şu bilgileri paylaştı:
"M.S. 4. yüzyıla tarihlenen, geometrik kompozisyonlardan oluşan ve oldukça iyi korunmuş yaklaşık 105 metrekarelik zemin mozaiklerini açığa çıkardık. Orta nefteki mozaik döşemesinin tamamı henüz ortaya çıkarılmış değil, kazılarımız sürüyor. 2026 yılı çalışmalarında ayrıca M.S. 2. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen önemli bir Eros başı da bulundu."
Bazilikanın ilk inşa evresinin de M.S. 2. yüzyılın ikinci yarısına dayandığını hatırlatan Ersoy, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü koordinasyonundaki kazı heyetine ve sahada görev yapan uzmanlara teşekkür etti.
2 BİN YILLIK EROS BAŞI SANAT TARİHİNE IŞIK TUTUYOR
Kazı verilerine göre, bazilikanın "Pastoforion" (litürjik hazırlık odası) bölümünde ele geçen Eros başı, M.S. 150–160 yıllarına tarihleniyor.
Yaklaşık 2 bin yıllık bu heykel başının, Pompeiopolis’in Roma İmparatorluk Dönemi'ndeki yüksek sanatsal zevkini, heykeltıraşlık kalitesini ve kentin kültürel zenginliğini somut biçimde gözler önüne serdiği kaydedildi.
105 METREKARELİK GEOMETRİK MOZAİK KORUMA ALTINA ALINDI
2025 yılında ilk kez kazılmaya başlanan Bazilika alanındaki çalışmalar, 2026 sezonunda yapının ana gövdesi olan orta nefte yoğunlaştırıldı.
Yapılan kazılarda farklı geometrik motiflerin harmanlandığı, renk ve desen bütünlüğü bozulmamış 105 metrekarelik zemin mozaiği belgelendi.
Açığa çıkarılan mozaiklerin acil konservasyon ve güçlendirme işlemlerinin tamamlandığı bildirilirken, zemin döşemesinin sınırlarını tam olarak belirlemek üzere kazıların etaplar halinde genişletildiği açıklandı.
ROMA MABEDİNDEN PİSKOPOSLUK MERKEZİNE
Elde edilen mimari ve stratigrafik veriler, yapının Roma İmparatorluk Dönemi'nden Hristiyanlık evresine uzanan çok katmanlı dönüşümünü kanıtlıyor.
M.S. 2. yüzyılda anıtsal bir Roma kamu yapısı olarak inşa edilen yapı, kentin M.S. 5. yüzyılda önemli bir piskoposluk merkezi haline gelmesiyle birlikte Geç Antik Çağ bazilikasına dönüştürüldü.
Zemin mozaiklerinin ve iç mekan düzenlemelerinin, kentin Hristiyanlaşma sürecindeki dini ve idari ağırlığını yansıttığı ifade ediliyor.
Uzmanlar, devam eden kazılarla birlikte bazilikanın tam mimari planının çıkarılmasını, mozaiklerin bütüncül olarak sergilenmesini ve Pompeiopolis'in Karadeniz arkeolojisindeki kilit konumunun daha net aydınlatılmasını hedefliyor.
