Nolan'ın 'The Odyssey' filmi Homeros tartışmasını yeniden alevlendirdi: Gözler İzmir'deki tarihi mirasta
Christopher Nolan'ın gişede büyük başarı yakalayan The Odyssey filmi, Homeros'un kimliği ve doğum yeri konusundaki tarihi tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Dünya genelinde büyük ilgi gören Christopher Nolan imzalı The Odyssey filmi, yalnızca sinema salonlarında değil, tarih ve arkeoloji çevrelerinde de yeni tartışmaların fitilini ateşledi.
İlk hafta sonunda 264,1 milyon dolarlık küresel hasılata ulaşan yapımın odağındaki Homeros'un yaşamı ve kökeni yeniden araştırılırken, Batı Anadolu'da yer alan İzmir'in antik dönemdeki adıyla Smyrna'nın büyük ozanın memleketi olabileceği yönündeki görüşler yeniden öne çıktı.
HOMEROS'UN İZMİR'LE BAĞINI GÜÇLENDİREN TARİHİ BULGU
Homeros'un İzmir ve İyonya coğrafyasıyla ilişkisini destekleyen en dikkat çekici arkeolojik eserlerden biri, Menderes ilçesindeki Klaros Antik Alanı'nda yürütülen önceki dönem kazılarında gün yüzüne çıkarılan anıtsal Homeros heykeli olarak gösteriliyor.
MÖ 2. yüzyıla tarihlenen eser, günümüzde İzmir Kültür Sanat Fabrikası'nda Troya Savaşı temalı özel sergi bölümünde ziyaretçilerin beğenisine sunuluyor.
Klaros Antik Alanı'nda ise son iki yıldır Saya Holding'in ana sponsorluğunda bilimsel kazı çalışmaları aralıksız devam ediyor.
HOMEROS TARTIŞMALARI YENİDEN GÜNDEMDE
Yaklaşık üç bin yıl önce kaleme aldığı destanlarla dünya edebiyatının temel taşlarını oluşturan Homeros'un kim olduğu ve hangi coğrafyada yaşadığı, uzun yıllardır akademik çevrelerde tartışılıyor.
İlyada ve Odysseia destanlarında işlediği kimlik, sadakat, ölüm, yolculuk ve insanın kaderi gibi evrensel temalarla yalnızca edebiyatı değil, sonraki yüzyıllarda şekillenen felsefi düşünceyi de etkileyen büyük ozanın kökenine ilişkin tartışmalar, Nolan'ın filmiyle birlikte yeniden uluslararası gündeme taşındı.
DİĞER BETİMLEMELERDEN AYRILAN BÜTÜNSEL PORTRE
Klaros'ta bulunan Homeros heykelini benzerlerinden ayıran en önemli özellik ise eserin yalnızca bir büst ya da baş tasviri değil, bütünsel bir portre heykel olması.
Heykelin sanatsal üslubunun, Klaros'taki Apollon Klarios Tapınağı'nda yer alan Apollon, Artemis ve Leto kült heykelleriyle büyük benzerlik göstermesi, tüm bu eserlerin aynı heykeltıraşlık atölyesinde üretilmiş olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Bu durum, Homeros'un bölgedeki kültürel hafızadaki yerini ortaya koyan önemli arkeolojik veriler arasında değerlendiriliyor.
"İZMİR VE İYONYA DÜNYASIYLA BAĞINI GÖSTERİYOR"
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın izinleriyle sürdürülen Klaros Antik Alanı Kazısı'nın Başkanı Doç. Dr. Onur Zunal, Homeros heykelinin bilim dünyası açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
Zunal, Klaros'ta önceki dönem kazılarında ortaya çıkarılan eserin, Homeros'un farklı merkezlerde bilinen portrelerinden ayrıldığını belirterek, heykelin bütünsel bir portre olarak tasarlanmasının dikkat çekici olduğunu ifade etti.
Heykelin stilistik açıdan Apollon Klarios Tapınağı'ndaki kült heykelleriyle benzer özellikler taşıdığını söyleyen Zunal, bunun eserlerin aynı sanat atölyesinde üretilmiş olabileceğine işaret ettiğini dile getirdi.
Doç. Dr. Zunal, Klaros'ta elde edilen arkeolojik ve epigrafik bulguların birlikte değerlendirildiğinde Homeros'un İzmir ve İyonya dünyasıyla olan bağını ortaya koyan en güçlü kanıtlar arasında yer aldığını vurguladı.
ZİYARETÇİLER HOMEROS HEYKELİNİN BİREBİR KOPYASINI DA GÖREBİLİYOR
Kazı Başkanı Zunal, Klaros Antik Alanı'nı ziyaret edenlerin, arkeopark içerisinde Homeros heykelinin birebir ölçülerde hazırlanmış mulajını da inceleme fırsatı bulduğunu belirtti.
Dünya kamuoyunun yeniden Homeros'a yöneldiği bir dönemde, İzmir'deki arkeolojik mirasın uluslararası ölçekte daha fazla ilgi görmesi beklenirken, Klaros'ta sürdürülen kazı çalışmalarının da büyük ozanın yaşamı ve İyonya coğrafyasıyla ilişkisine dair yeni veriler sunabileceği değerlendiriliyor.
