Rusya Devlet Başkanı Putin'den Ukrayna'ya yeşil ışık
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna ile barış masasına oturmaya hazır olduğunu söyledi. Putin görüşmelerin temeli olarak da 2022'de İstanbul'da yapılan görüşmeleri işaret etti.
Ukrayna ile Rusya arasında çıkan savaş, üç yılı aşkın süredir devam ediyor.
Taraflar arasında bir türlü anlaşma sağlanamazken, Rusya'dan bir son dakika açıklaması geldi.
Rusya Devlet Başkanı Putin, şu ifadeleri kullandı:
“Rusya, 2022'de İstanbul'da yapılan görüşmeler temelinde Ukrayna ile barış görüşmelerine hazır.”
ZELENSKY'NİN MEKTUBUNU "ANLAMSIZ" BULMUŞTU
Putin, 5 Haziran'da St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu (SPIEF) kapsamında düzenlenen ana oturumda, gündemdeki bazı konulara ilişkin açıklamalarda bulundu.
Zelensky'nin kendisine hitaben yayımladığı mektuba ilişkin konuşan Putin, "Mektupta oldukça kaba ifadeler var. Bu, yüz yüze görüşme için koşul oluşturmak için mi yoksa böyle bir görüşme yapılmaması için mi yazıldı? Bence ikincisi." demişti.
Putin, Zelensky ile görüşüp görüşmeyeceğine ilişkin soruya da "Şimdilik bunun herhangi bir anlamını görmüyorum." yanıtını vermişti.
SAVAŞI BİTİRMEYE EN ÇOK YAKLAŞILAN SÜREÇ: İSTANBUL
Rusya ile Ukrayna arasında 24 Şubat 2022’de başlayan savaşın durdurulması için yürütülen diplomatik girişimlerde en kritik aşama, Türkiye’nin ev sahipliğinde İstanbul’da gerçekleşen doğrudan müzakereler olmuştu. Süreç, tarafların savaşı sonlandırmaya en fazla yaklaştığı dönem olarak kayıtlara geçti.
Müzakereler öncesinde Türkiye, 10 Mart 2022’de Antalya Diplomasi Forumu kapsamında Rusya ve Ukrayna dışişleri bakanlarını ilk kez aynı masada buluşturdu. Belarus’taki üç turun ardından taraflar, 29 Mart 2022’de İstanbul’daki Dolmabahçe Çalışma Ofisi’nde yeniden bir araya geldi.
LİDERLERİN GÖRÜŞMESİ SEVİYESİNE GELİNMİŞTİ
Görüşmeler sonrası Ukrayna heyeti, gelecekte imzalanabilecek olası anlaşmanın temel prensiplerini içeren belgeyi Rus tarafına iletti. Böylece liderler düzeyinde yapılacak kritik zirvenin zemini oluşmuştu.
Taslak çerçeveye göre Ukrayna’nın tarafsız ve nükleer silahsız statüye geçmesi, buna karşılık uluslararası güvenlik garantileri alması öngörülüyordu. Kiev yönetimi, garantör ülkeler arasında Türkiye, Almanya, Kanada, Polonya ve İsrail’in yanı sıra Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi üyelerinin yer almasını talep etmişti.
Bu gelişmenin ardından Rusya, müzakerelere güven ortamı sağlamak amacıyla Kiev ve Çernigiv çevresindeki askeri birliklerini geri çekme kararı aldı. Ancak kısa süre sonra Kiev bölgesindeki Buça olayı iddiaları gündeme geldi ve süreç fiilen durdu.
ABD VE İNGİLTERE'NİN MÜDAHALESİ
Batılı ülkelerin tavrı ve özellikle dönemin İngiltere Başbakanı Boris Johnson’ın Kiev ziyareti tartışmaların odağına yerleşti. Ukrayna heyetinin başında bulunan David Arakhamia, Johnson’un kendilerine “Rusya ile hiçbir şey imzalamayın, savaşmaya devam edin” mesajı verdiğini öne sürdü.
Eski ABD Dışişleri yetkililerinden Victoria Nuland ve eski NATO Askeri Komitesi Başkanı Harald Kujat da daha sonra yaptıkları açıklamalarla İstanbul sürecine yönelik Batı müdahalesi iddialarını yeniden tartışmaya açtı.
KARADENİZ TAHIL ANLAŞMASI
İstanbul görüşmelerinin sonuçları sabote edilmesine karşın, Türkiye'nin arabuluculuktaki yükselen rolü ve tarafları uzlaşma noktasına çekebilme kapasitesi, kısa süre sonra Karadeniz Tahıl Girişimi anlaşmasıyla sonuçlandı.
BM, Rusya, Türkiye ve Ukrayna, 22 Temmuz 2022'de İstanbul'da düzenlenen törende Karadeniz Tahıl Girişimi anlaşmasını imzaladı.
Hem Rusya hem de Ukrayna Devlet Başkanlarıyla görüşebilen ender liderlerden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın çabaları, dünya genelinde büyük tedirginliğe neden olan tahıl tedarik sorununa ve tırmanan fiyatların getirdiği krize ilaç etkisi yaptı.
Türkiye'nin bu çabaları, tüm uluslararası aktörlerin takdirini kazandı.
Savaşın şiddetlenerek devam etmesi ise koridorun güvenliğine bir süre sonra darbe vurdu.
