Haber Merkezi Dünyada onlarca yıldır uygulanan Derin Beyin Stimülasyonu teknolojisi, Türkiye'de hak ettiği farkındalığa henüz kavuşamadı.
İSTANBUL — Elleri titrediği için kalemini tutamayan bir öğretmen. Kasılmaları yüzünden toplantıya giremeyen bir iş insanı. Sabah yataktan kalkmak için saatlerce bekleyen yaşlı bir anne. Tüm bu tablolarda ortak bir nokta var: Bu hastaların bir kısmı, varlığından haberdar olsaydı hayatını kökten değiştirebilecek bir tedaviye ulaşamamış olabilir. Medicana Ataköy Hastanesi Beyin ve Sinir Cerrahisi uzmanı Prof. Dr. Erdinç Özek, Derin Beyin Stimülasyonu'nun — yani beyin pilinin — Türkiye'de hâlâ yeterince tanınmadığına dikkat çekiyor.
Dünyada Onlarca Yıl Önce Başladı, Biz Hâlâ Anlatıyoruz
Derin Beyin Stimülasyonu ilk kez 1987 yılında Fderransa'da uygulanmış; ABD Gıda ve İlaç Dairesi tarafından 1997'de Esansiyel Tremor, 2002'de ise Parkinson tedavisinde onaylanmıştır. Bugün dünya genelinde 200.000'den fazla hastaya beyin pili takılmış durumdadır. Türkiye'de ise bu teknoloji, uygun pek çok hastaya henüz önerilemeden geçip gidiyor.
Prof. Dr. Erdinç Özek bu durumu şöyle değerlendiriyor:
"Kliniğime gelen hastaların büyük bir kısmı beyin pilinden ilk kez benden duyduklarını söylüyor. Yıllarca sadece ilaçla idare etmeye çalışmışlar. Oysa bazıları çok daha önce bu tedaviye aday olabilirdi."
Bilgi Eksikliği mi, Erişim Sorunu mu?
Prof. Dr. Özek'e göre sorun tek boyutlu değil. Bir yanda halkın bu tedaviden yeterince haberdar olmaması var; diğer yanda ise hastaların nöroloji ile nöroşirürji arasındaki köprüyü kuramaması. Beyin pili kararı multidisipliner bir değerlendirme gerektiriyor: Nörolog, nöroşirürji uzmanı ve programlama ekibinin bir arada çalışması şart.
"Beyin pili bir nöroloji hastalığına uygulanan bir cerrahi tedavi. Bu iki disiplinin ortak kararı olmadan süreç başlamıyor. Hastalar bazen yıllarca sadece bir tarafı görüyor, diğer kapıyı çalmıyor."
Hangi Hastalar Bu Tedaviye Aday Olabilir?
Beyin pili yalnızca Parkinson ile özdeşleştirilse de uygulama alanı çok daha geniştir. Prof. Dr. Özek'in kliniğinde Derin Beyin Stimülasyonu şu tablolarda da uygulanmaktadır:
Parkinson hastalığı — İlaç etkinliğinin dalgalandığı, diskinezinin başladığı evre
Esansiyel tremor — Ellerde, seste veya başta görülen istemsiz titremeler
Distoni — Ağrılı ve bükücü kasılmalarla seyreden hareket bozuklukları
Tedaviye dirençli epilepsi — İki veya daha fazla ilaca yanıt vermeyen nöbet tabloları
OKB ve Tourette Sendromu — Medikal tedaviye dirençli, yaşam kalitesini ciddi biçimde bozan vakalar
"Bir hasta bana 'Ben Parkinson'lı değilim, beyin pili beni ilgilendirmez' dedi. Oysa esansiyel tremor tanısıyla yıllardır titriyordu ve bu tedaviye mükemmel bir adaydı. Farkındalık eksikliği bazen bu kadar somut bir engele dönüşüyor."
Ameliyat mı Dediniz? Korkutucu Değil mi?
Beyin pili denildiğinde pek çok hasta ilk tepki olarak geri çekiliyor. "Beyne müdahale" ifadesi doğal olarak kaygı yaratıyor. Prof. Dr. Özek bu algıyı doğrudan ele alıyor:
"Modern görüntüleme ve navigasyon sistemleri sayesinde ciddi komplikasyon oranları yüzde 1-2 seviyelerine inmiş durumda. Ameliyat sırasında hasta uyanıktır, konuşur, bize geri bildirim verir. Bu hem güvenliği artırır hem de doğru noktada olduğumuzu anlık olarak teyit etmemizi sağlar. Korkutucu değil; aksine son derece kontrollü bir süreçtir."
Farkındalık Bir Hayat Kurtarabilir
Prof. Dr. Özek'in mesajı nettir: Beyin pili hakkında bilgi sahibi olmak, uygun bir hastanın yıllarca gereksiz yere katlandığı semptomları sona erdirebilir. Bu nedenle hem hastaların hem de yakınlarının nörolojik şikayetlerde yalnızca ilaç tedavisini değil, cerrahi seçenekleri de sorgulaması gerekiyor.
"Hastama şunu söylüyorum: İlaç tedaviniz artık sizi yönetmekte zorlanıyorsa, mutlaka bir nöroşirürji uzmanına danışın. Beyin pili size uygun olmayabilir — ama bunu öğrenmeden vazgeçmek çok büyük bir kayıp olur."
Prof. Dr. Erdinç Özek Kimdir?
Prof. Dr. Erdinç Özek, Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunu olup uzmanlık eğitimini İstanbul Okmeydanı Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tamamlamıştır. 2018 yılında Profesörlük unvanını alan Dr. Özek; Memorial Şişli, Medipol Mega ve Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi'ndeki görevlerinin ardından 2023'ten bu yana Medicana Ataköy Hastanesi'nde Beyin ve Sinir Cerrahisi uzmanı olarak hizmet vermektedir.
Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi
