Süper Lig'de uygulanacak çipli topun maliyeti ortaya çıktı

Türkiye Futbol Federasyonu, Süper Lig'e çipli top getirmek için çalışmalara başladı.

2026-27 sezonunun ikinci yarısında resmi maç topuna sensör sisteminin entegre edilmesi planlanıyor.

Bu kapsamda Türkiye, Süper Lig'de çipli maç topu kullanan ilk büyük ulusal liglerden biri olmaya hazırlanıyor.

Avrupa'nın beş büyük ligi ise bu teknolojiye geçmedi.

Nedeni yalnızca teknoloji değil; patent yapısı, top sponsorlukları, maliyet ve mevcut VAR altyapıları.

ÇİPLİ TOP SADECE SENSÖRDEN İBARET DEĞİL

Kamuoyunda "çipli top" olarak bilinen teknoloji, aslında tek başına topun içindeki sensörden ibaret değil.

Asıl yenilik; sensör, yüksek hızlı kameralar, yapay zeka destekli takip sistemi ve VAR altyapısının birlikte çalışması.

Bu nedenle yeni sisteme geçiş, farklı bir top satın almakla sınırlı kalmıyor; stadyum altyapısından teknik personele kadar kapsamlı bir yatırım gerektiriyor.

Topun içine yerleştirilen atalet sensörü (IMU), topa yapılan her teması saniyede yüzlerce kez ölçüyor.

TEK RESMİ MARKA ADIDAS

Bu veriler; yarı otomatik ofsayt sisteminde, topun ayaktan çıktığı anın tespitinde, hakem kararlarının doğrulanmasında, kamera sistemlerinden gelen verilerle birlikte kullanılıyor.

Adidas'ın aldığı patent, sensörün kendisine değil, sensörün topun içine yerleştirilmesi ve sistemle birlikte çalışmasına ilişkin.

Bu nedenle bugün çipli maç topu teknolojisini resmi organizasyonlarda kullanan marka Adidas.

Türkiye Futbol Federasyonu 2025'te Adidas ile üç yıllık resmi top anlaşması yaptı. Bu ortaklık sayesinde sensör teknolojisinin lig topuna entegre edilmesi diğer liglere göre daha kolay hale geldi.

ÇİPLİ TOPUN FİYATI 170 DOLAR

Tabii ki çipli topa geçmek; daha pahalı maç topları, yeni kamera sistemleri, VAR entegrasyonu, veri işleme altyapısı, eğitimli teknik personel, lojistik maliyetleri gibi önemli yatırımları da beraberinde getiriyor.

İçerisinde çip bulunan maç toplarının fiyatları, normal futbol toplarına göre daha yüksek oluyor.

Adidas tarafından üretilen 2026 Dünya Kupası'nın resmi topu Trionda'nın resmi maç topu versiyonu, içerisinde bulunan özel çipin de etkisiyle 170 dolarlık fiyata sahipti.

16 ÖZEL TAKİP KAMERALI SİSTEM

Dolayısıyla çipli topun kullanılacağı liglerde, top maliyetinin önemli oranda artması kaçınılmaz hale geliyor.

Milliyet'in haberine göre sistem, stadyumun içine monte edilmiş 16 özel takip kamerasıyla entegre olup hem topu hem de oyuncuları izleyerek oyuncu başına saniyede 50 kez 29 veri noktası toplar.

Yapay zeka, bu birleştirilmiş verileri işleyerek VAR'lar için otomatik uyarılar oluşturur.

Kamera sayısı ve yerleştirmelerin bazen stat mimarisine göre değişebildiği de belirtiliyor.

BEŞ BÜYÜK LİG NEDEN KULLANMIYOR?

En büyük nedenlerden biri resmi top sponsorları.

Adidas dışındaki markaların henüz aynı sistemi resmi lig topuna entegre etmemesi nedeniyle teknoloji liglere yayılmış değil. Bundesliga bu sezon yeniden Adidas topuna geçti.

Buna rağmen ligde kullanılan Torfabrik modelinde çip bulunmuyor. Yarı otomatik ofsayt sistemi ise top içindeki sensör yerine yüksek hızlı optik takip kameralarıyla çalışıyor.

Almanya'da çipli top yalnızca Mayıs ayında oynanan Bayern Münih-Stuttgart Almanya Kupası finalinde test edildi.

LaLiga Başkanı Javier Tebas mart ayında yaptığı açıklamada, tam otomatik ofsayt sistemine geçmek istediklerini söyledi.

Ancak Puma'nın 202627 sezonu için tanıttığı resmi maç topunda sensör bulunduğuna ilişkin bir açıklama yapılmadı.

TOPLAM MALİYETİNİN 7 MİLYON LİRA OLMASI BEKLENİYOR

Öte yandan çipli top ve ilave kamera sisteminin TFF’ye yüksek bir maliyet yüklemesi bekleniyor.

Federasyon yönetimi, mali yükün tamamının kendi bütçesine binmemesi için FIFA’dan finansal destek talep edecek.

Ancak FIFA’dan olumlu cevap gelmemesi durumunda da karardan geri adım atılmayacak. TFF, gerekli kaynağı oluşturarak çipli top teknolojisini Süper Lig’de devreye sokacak.

TFF Başkan Vekili Mecnun Otyakmaz, TRT’ye yaptığı açıklamada ‘Çipli top’ teknolojisinin sezonun ikinci yarısından itibaren Süper Lig’de de kullanılacağını duyurmuştu.

Otyakmaz, "Dünya Kupası’nda olan bütün yenilikleri Süper Lig’imize diğer federasyonlara da örnek olması amacıyla biz de gerçek çipli top teknolojisi, statlara kurulması gereken teknik altyapı ve üretim maliyetleri nedeniyle şimdiye dek Dünya Kupası ve Avrupa Şampiyonası dışında kullanılmıyor. Süper Lig statlarına dörder yeni kameranın kurulması, toplam maliyetin ise 7 milyon TL olması bekleniyor. Uygulamanın başlamasıyla Süper Lig, İngiltere, İspanya, İtalya, Fransa ve Almanya’dan önce bu teknolojiye sahip Avrupa’daki ilk lig olacak. Bu yeniliklerden biri de çipli top teknolojisi. İnşallah ocak-şubat aylarında, ligin ikinci yarısıyla birlikte çipli topu kullanmak istiyoruz. Ayrıca Dünya Kupası’nda uygulanan futbolcuların ağzını kapatıp konuşmasında da IFAB’ın kararı doğrultusunda ilk etapta sarı kart şeklinde uygulayacağız. Aksi gösterilecek başka görüntüler ve kırmızı kartlık durumlar hariç." ifadelerini kullanmıştı.