Vasiyet yazmak farz mıdır? İslam'da vasiyetin hükmü

İslam’da vasiyet, kişinin ölümünden sonra malının nasıl değerlendirileceğini belirleyen önemli bir tasarruf olarak kabul edilir.

Ancak bu uygulamanın hükmü, kişinin durumuna göre farklılık gösterebilir.

Özellikle borç, emanet ya da yerine getirilmesi gereken haklar söz konusuysa vasiyet etmek büyük önem taşırken, bazı durumlarda ise tavsiye edilen bir davranış olarak öne çıkar.

Peki İslam’a göre vasiyet yazmak farz mı? Vasiyet nasıl yazılır? Dinimizde vasiyetin hükmü...

VASİYET ETMEK FARZ MIDIR

İslam’da vasiyet etmek farzdır diye bir kaide bulunmamaktadır. Ancak kişinin durumuna göre hüküm değişebilir.

Eğer bir kimsenin borcu, emaneti ya da ölümünden sonra yerine getirilmesi gereken bir hakkı varsa, bunların zayi olmaması için vasiyet etmesi gerekli (vacip) hale gelir.

Malının bir kısmını hayır işlerine ayırmak ya da mirasçılar dışındaki kişilere pay bırakmak isteyen kimseler için vasiyet etmek müstehap (tavsiye edilen) bir davranış olarak kabul edilir.

Hısımlardan veya yabancılardan zengin olanlar için vasiyette bulunmak mübahtır.

Mirasçıları fakir olanların, mallarını vasiyet etmeleri mekruhtur. 

DİNİMİZDE VASİYET:

Vasiyet, İslâm'ın meşru kabul ettiği akitlerdendir.

Bakara sûresinin 180. âyetinde:

"Birinize ölüm geldiği zaman, eğer bir hayır bırakacaksa anaya, babaya, yakınlara uygun bir biçimde vasiyet etmek, Allah'tan korkanlar üzere bir borçtur.";

240. âyetinde de:

"İçinizden ölüp de dul eşler bırakanlara gelince, onlar eşlerinin evlerinden çıkarılmadan bir yıla kadar bıraktıkları terikeden faydalanmaları hususunda vasiyet etsinler. Eğer o kadınlar kendiliklerinden çıkıp giderlerse, iyilikle kendileri hakkında yaptıklarından size bir günah yoktur. Allah azîzdir hakimdir." buyurulmaktadır.

İbn Ömer'den rivayet edilen bir hadiste:

"Bir Müslümanın vasiyet etmek istediği bir şey olup da vasiyeti yastığının altında yazılı olmadan iki gece geçirmesi doğru değildir."

buyurmaktadır (Buharî, Vesâya, 1; Müslim, Vesâya,1.4; İbn Mâce, Vesâyâ, 2).