Rıfat Ilgaz'ı saygı ve sevgiyle anıyoruz

RIFAT ILGAZ’DAN DÖRT MEVSİM YÜZYIL'ımı dörde böldüm… Her bölümü bir mevsim, Biri kaldı, üçü gitti… YAZ'ı gitti, GÜZ'ü gitti, Karlı, tipili KIŞ'ı gitti, Yemyeşil bir bahar kaldı!

‘BÜYÜK USTA’YI ÖLÜMÜNÜN 18. YILINDA SAYGIYLA ANIYORUZ Bugün “Hababam Sınıfı'nın yazarı” olarak herkesin gönlünde taht kuran şair-yazar Rıfat Ilgaz'ın ölümünün 18. yılı... Büyük ustanın oğlu Aydın Ilgaz babasının son günlerini hurriyet.com.tr'ye anlattı.

'DÖRT MEVSİM' Hayatı sorgu, tutuklama, işkence döngüsünde geçen şairin ‘Dört Mevsim’ şiirindeki 'Yemyeşil bir bahar kaldı' dizelerine gönderme yapan oğlu, bu zor dönemleri unutmak istercesine babasını bir festivalle anmak istediklerini dile getirdi.

YÜZ YILLIK ÇINAR RIFAT ILGAZ “Onun ölümünü karamsar bir havada yas tutarak anmak istemiyoruz” diyen Aydın Ilgaz, babasının doğum yeri olan Kastamonu'nun Cide ilçesinde “Cide Rıfat Ilgaz Sarı Yazma Kültür ve Sanat Festivali” ile babasını anacaklarını söyledi. Festivalde, yönetmenliğini Önder Uygun'un üstlendiği “Yüz Yıllık Çınar Rıfat Ilgaz” belgeseli de gösterilecek.

ARKADAŞLARLA KEYİFLİ BİR GÜN İşte oğul Ilgaz'ın anlatımıyla Rızat Ilgaz'ın son günleri... Edebiyatçılar Derneği’nin davetiyle 24 Haziran 1993'te Ankara’da bir törene katılan Rıfat Ilgaz, orada Behçet Aysan, Metin Altıok, Asım Bedirci’nin de aralarında bulunduğu Madımak’a gidecek ekiple birlikte sohbetin bol olduğu keyifli bir gün geçirdi.

ALIŞTIRA ALIŞTIRA SÖYLEDİLER Ilgaz, bu buluşmanın ardından İstanbul’a dönerken ekibin geri kalanı 2 Temmuz’da ‘Madımak Katliamı’nın yaşandığı Sivas’a doğru hareket etti. Ailesinin çabalarıyla olayı duyması engellenen Ilgaz'a, Madımak Katliamı oğlu Aydın ve aile dostları alıştıra alıştıra söyledi.

ARKADAŞLARININ ACISINA DAYANAMADI Bu olayı kabullenemeyen Ilgaz yakın çevresine “İnsanlık tarihinde böyle bir şey olmadı, Firavunlar Piramitlere saldırdı ve bunun gibi birçok olay oldu ama bu başka aydın insanları bir kütüphane dolusu kitap gibi yaktılar” dedi. Arkadaşlarının acısına dayanamayan Ilgaz, içini Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan demeciyle döktü ve Pazartesi günü yayınlanan bu yazının ardından 7 Temmuz 1993'te evinde hayatını kaybetti.

YAŞAMLA ÖLÜMÜN BİR ANLAMI KALMADI. HER ŞEY YALAMA OLDU Ölümünden önce Cumhuriyet gazetesine verdiği son demeci… “Yaşamla ölümün bir anlamı kalmadı. Her şey yalama oldu!” Artık hiçbir şeye inanmıyoruz. Yaşama da inanmıyoruz. Artık yaşam yalama oldu. Evden dışarı çıkmamak mı lazım? Bizim aklımız ermez oldu. Asım benim çok eski dostum. Benim için yıllarca çalışıp değerli kitaplar yazan bir yazar. Yazar, kitapları yalnız kendisi için yazmaz. Kitaplar birer sevgi derlemeleridir. Asım aylarca yıllarca benimle yattı, kalktı. İyi günlerimde gülmüş; hapishanelerde, kelepçelerde ağlamış. Gözlerinin önünde 81’de kelepçeliyim. Asım yanımda. Türkiye’de, yaşama da ölüme de inanılmıyor. Asım Bezirci yaza yaza kayboldu gitti işte. İnsanca yapabileceğimiz tek şey, şimdi Asım’ı saygıyla anmak.”

TOPHANE'DE ZORLU 18 GÜN Aydın Ilgaz, ‘Sınıf’ adlı ikinci şiir kitabı nedeniyle tutuklanan babasının Tophane’de tutuklu kaldığı günlerde yaşadığı zorlukları anlatmadığını, şimdilerde güzel sanatlar fakültesi olan bu hücrelerde kalan Alparslan Türkeş’in kendileri ile paylaştığını dile getirdi. Türkeş, dik tabut şeklindeki bu dar hücrelerde, ayakta durmak zorunda olduklarını ve hareket edemeyecek küçük olan bu yerde yorgunluktan düşüp oturmamaları için iplerle bağlı tutulduklarını anlatmış. Ayrıca yeme, iç ve tuvalete çıkma gibi ihtiyaçlarını da aynı yerde görmek zorunda kalan mahkumlardan olan Ilgaz, burada tam 18 gün kalmış. Aydın Ilgaz, bir zamanlar aydınların işkence gördüğü şimdilerin güzel sanatlar fakültesi olan bu nezarethanelerde geçtiğimiz yıl ABD Başkanı Barack Obama gençlere ‘Özgürlük ve Demokrasi’ konulu bir konferans verdiğini dile getirdi.

RIFAT ILGAZ’IN HAYATI Rıfat Ilgaz, 7 Mayıs 1911'de Kastamonu'nun Cide ilçesinde dünyaya geldi. 1930 yılında Kastamonu Muallim Mektebini bitirdikten sonra 6 yıl ilkokul öğretmenliği yaptı.

RIFAT ILGAZ’IN HAYATI 1938'de Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü Edebiyat Bölümü'nden mezun oldu. Bir süre Türkçe öğretmeni olarak çalıştı.

RIFAT ILGAZ’IN HAYATI Sık sık kapatılan “Markopaşa” başta olmak üzere çeşitli dergilerde çıkan yazıları ve kitapları nedeniyle hayatının çeşitli evrelerinde gözaltına alındı veya farklı sürelerle tutuklu kaldı. 1940'da Gığır, Oluş, Ulus, Güneş, Yücel, Varlık, Hamle ve Yeni İnsanlık dergilerinde şiirleri çıktı ve aynı yıl Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümüne girdi. Hasan Tanrıkut, Sabahattin Kudret Aksal, Salah Birsel'le tanıştı. Ömer Faruk Toprak ile 9 Eylül 1942'de Yürüyüş dergisini çıkardı ve bu dergide Orhan Kemal, Sait Faik, Cahit Irgat, A. Kadir, Nazım Hikmet ile birlikte çalıştı. 1943'de ilk kitabı "Yarenlik"i yayınladı.

RIFAT ILGAZ’IN HAYATI Ocak 1944'te "Sınıf" adlı ikinci şiir kitabını çıkardı ama bu kitap sıkıyönetim nedeyli toplatıldı ve Ilgaz tutuklandı. Pertev Naili Boratav "Sınıf" için:"Yeni Türk şiirine inanmayanlara, Rıfat llgaz'ın kitabını okuyup anlamlarını dilemekten başka yapılacak bir şey yoktur" diye yazmıştı.

RIFAT ILGAZ’IN HAYATI 1945'de Gün dergisi çıktı. Bu dergide de yazıları yayınlan Ilgaz, Aziz Nesin'in Cumartesi Dergisi'ne ortak oldu. 1946'da Esat Adil, Sabahattin Ali ve Aziz Nesin ile birlikte Gerçek Gazetesi'ni, 1946 Ekim ayında ise Yığın Dergisi'ni Esat Adil ve Adil Yağcı ile birlikte çıkardılar.

RIFAT ILGAZ’IN HAYATI 1950'li yıllarda llgaz gazetecilik yapmaya başladı. Turhan Selçuk ve İlhan Selçuk'un çıkardığı Dolmuş Dergisi'nde "Stepne" takma adıyla yazılar yazdı. Hababam Sınıfı, Pijamalılar (Bizim Koğuş), Don Kişot İstanbul'da bu dergide dizi olarak yayınlandı.

RIFAT ILGAZ’IN HAYATI Hababam Sınıfı'nı da, isminin sakıncalı olması nedeniyle "Stepne" (Yedek Lastik) takma adıyla yazdı. Ocak 1953'de Devam adlı şiir kitabını çıkardı ve bu kitap da toplatıldı.

RIFAT ILGAZ’IN HAYATI 1961 Anayasası yürürlüğe girdikten sonra kendi adıyla yazı ye şiir yayınlayabilme olanağına kavuşan Rıfat llgaz Demokrat İzmir, Akbaba, Vatan, Yeni Gün, Yeni Ulus gibi yayın organlarında ve birçok edebiyat dergisinde yazılar yazdı.

RIFAT ILGAZ’IN HAYATI 1974'de emekli oldu. Doğum yeri olan Cide'ye yerleşti. Hayatının bu zorlu yıllarını "Kırkyıl Önce Kırk Yıl Sonra" adlı kitabında anlattı.

RIFAT ILGAZ’IN HAYATI O gönlümüzde Hababam Sınıfı'nın yazarı olarak taht kurdu ama altmış yayınlanmış kitabı var. Onun şairliğini, romancılığını ve öykü yazarlığına da gereken özeni göstermeliyiz.