11 bin tren geçti, tek bir sorun yaşanmadı: Avrupa bu projenin peşine düştü

Avrupa bu projenin peşine düştü

Demir yolu hatları bugüne kadar yalnızca ulaşım için kullanılıyordu. İsviçre'de hayata geçirilen sıra dışı bir proje ise bu anlayışı değiştirmeye aday oldu. Tren raylarının arasına yerleştirilen güneş panelleri, bir yıl boyunca binlerce trenin üzerinden geçmesine rağmen sorunsuz çalıştı. Elde edilen sonuçlar yalnızca İsviçre'de değil, Avrupa ve Asya'da da büyük ilgi uyandırdı.

Bir yıl boyunca test edildi

İsviçre'nin Neuchatel kantonundaki Buttes kasabasında faaliyet gösteren Sun-Ways şirketi, Nisan 2025'te yaklaşık 100 metrelik bir demir yolu hattına çıkarılıp yeniden takılabilen güneş panelleri yerleştirdi. Rayların arasına monte edilen sistem, bakım gerektiğinde kısa sürede sökülebilecek şekilde tasarlandı.

Sun-Ways'in Swissinfo'ya yaptığı açıklamaya göre, geçen bir yıl içinde panellerin üzerinden 11 binden fazla tren geçti. Bu süreçte demir yolu güvenliğini etkileyen herhangi bir olumsuzluk yaşanmadı.

Şirketin kurucusu Joseph Scuderi, hem güvenlik hem de elektrik üretimi açısından belirlenen hedeflere ulaştıklarını belirterek pilot uygulamanın beklentileri karşıladığını söyledi.

16 bin kilovatsaatten fazla elektrik üretildi

Şirket tarafından paylaşılan verilere göre sistem, Mayıs 2025'ten bu yana 16 bin kilovatsaatin üzerinde elektrik üretti. Kar yağışı ve teknik çalışmalar nedeniyle yaklaşık bir ay üretime ara verilmesine rağmen elde edilen enerji, yaklaşık üç ila dört hanenin yıllık elektrik ihtiyacını karşılayabilecek seviyeye ulaştı.

Sun-Ways, benzer sistemin ülke genelindeki uygun demir yolu hatlarında uygulanması halinde İsviçre'nin yılda yaklaşık 1 milyar kilovatsaat elektrik üretebileceğini hesaplıyor. Bu miktar, ülkenin toplam elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 2'sine denk geliyor.

İki büyük endişe de boşa çıktı

Projeye ilişkin en büyük soru işaretlerinden biri panellerin kirlenmesiydi. Ancak testler sırasında trenlerin geçişiyle oluşan hava akımının paneller üzerinde biriken tozun önemli bölümünü temizlediği görüldü. Böylece beklenenden çok daha az bakım ihtiyacı ortaya çıktı.

Bir diğer endişe ise güneş ışığının panellerden yansıyarak makinistleri olumsuz etkileyebileceği yönündeydi. Hattı işleten demir yolu şirketi TransN, test süresince bu konuda herhangi bir olumsuz bildirim almadığını açıkladı. Şirket ayrıca sistemin bakım çalışmaları ve tren trafiğiyle ilgili herhangi bir probleme neden olmadığını bildirdi.

Kurulumu hızlı, sökülmesi sadece 10 dakika sürüyor

Sun-Ways'in geliştirdiği sistem, demir yolu ekipmanları üreten Scheuchzer ile birlikte geliştirilen özel bir makine sayesinde saatte yaklaşık 300 metre panel döşeyebiliyor.

Bakım gerektiğinde ise üç panelden oluşan yaklaşık altı metrelik bir modül yalnızca 10 dakika içinde sökülebiliyor. Bu özellik, sistemin mevcut demir yolu altyapısıyla uyumlu şekilde kullanılmasını kolaylaştırıyor.

Avrupa ve Asya'da ilgi gördü

Pilot uygulamanın başarılı sonuçları kısa sürede uluslararası ilgi gördü.

Fransa'nın ulusal demir yolu işletmesi SNCF, teknik iş birliği amacıyla Sun-Ways ile anlaşma imzaladı. İtalya'da yıl sonuna kadar benzer bir pilot uygulamanın başlatılması planlanırken, Güney Kore'de resmi destek alan yeni bir proje için hazırlıklar sürüyor. Endonezya'da ise güneş enerjisi alanında faaliyet gösteren şirketler İsviçre'deki sonuçları yakından takip ediyor.

Teknik engel hala masada

Uzmanlara göre sistemin yaygınlaşmasının önündeki en önemli zorluk, üretilen elektriğin uzun mesafelere verimli şekilde taşınması.

Valais Uygulamalı Bilimler Üniversitesi'nden (HES-SO) Prof. Julien Pouget, mevcut teknolojiyle elektriğin 500 metrenin üzerindeki mesafelere ekonomik şekilde iletilmesinin zor olduğunu, bunun için ek enerji altyapısına ihtiyaç duyulduğunu belirtiyor.

Buna rağmen pilot uygulamadan elde edilen sonuçlar, demir yolu hatlarının gelecekte yalnızca ulaşım için değil, aynı zamanda temiz enerji üretimi için de kullanılabileceğini ortaya koyuyor.