Bir parça toprak için neler göze alınıyor, neler feda ediliyor...
Dünyanın her bir karışı, bir avuç toprağı öylesine değerli ki; insan canı ile bedel ödeniyor.
Durum böyleyken, kimsenin istemediği bir toprak parçası olabilir mi? Kimseciklerin almaya yeltenmediği bir toprak...
Sudanla Mısır arasında yer alan, yaklaşık 2000 kilometrekare ve kimseye ait olmayan Bir Tawil, hiçbir yere ait değil.
Devletsiz ve milletsiz
Arapça olan Bir Tawil, Türkçe'de "yüksek su kuyusu" anlamına geliyor.
Londra ve New York'tan daha büyük olan bu çöl, yaklaşık yüz yıldır uluslararası bir sorun halinde. Aynı zamanda "terra nullius" olarak anılıyor.
Terra nullius, uluslararası hukukta hiçbir devletin yönetiminde bulunmayan bir bölge için kullanılan bir tanımdır.
Günümüzde bu tanıma giren bölgeler Mısır ve Sudan arasında Bir Tavil, Antarktika'daki Marie Byrd Toprakları ve Sırbistan ile Hırvatistan arasında bulunan Gornja Siga'dır.
2014 yılında yazar Alastair Bonnett, Bir Tavil'in dünya üzerinde yerleşime elverişli ancak herhangi bir devlet tarafından hak iddia edilmeyen tek yer olabileceğini belirtmiştir.
Bir Tawil nasıl sahipsiz kaldı
Tarihi kaynaklara bakıldığında Bir Tawil'in hikayesi oldukça ilginçtir.
Birleşik Krallık tarafından 1899'da çizilen Mısır ve Sudan bölgelerini ayıran ilk sınır, 22° Kuzey Paralelini esas alıyordu.
1899 sınırı ve antlaşmasına göre Hala'ib Üçgeni olarak bahsi geçen bölge Mısır'ın kontrolündeyken, Bir Tawil Sudan'a bağlıydı.
Birleşik Krallık tarafından belirlenmiş bu sınır 1902 yılında bir daha düzenlendi. Bir kaç yılın ardından gelen bu düzenlemeye göre Bir Tawil Mısır'a bırakılırken, Hala'ib Sudan'ın kontrolüne geçiyordu.
Kimse istemedi, istemiyor
Bir Tawil bölgesinde bir yerleşim bulunmamakta ayrıca yeraltı veya yerüstü kaynaklar açısından da pek zengin bir bölge değil, tüm bunların yanında ne Hala'ib Üçgeni kadar geniş bir alan kaplıyor ne de denize kıyısı bulunmakta. Bu olumsuz şartlar Mısır'ın 1899 sınırını tanıyıp Hala'ib Üçgeni'ni kendinin, Bir Tawil'in ise Sudan'ın toprağı olarak kabul etmesi sonucunu doğruyor.
Tam ters açıdan bakıldığında ise daha karlı bir bölge olan Halaib'e sahip olmak isteyen Sudan 1902 antlaşmasını tanıyor ve bu antlaşmaya göre Hala'ib'in kendisine ait bir bölge olduğunu savunurken, Bir Tawil'in Mısır toprağı olduğunu ileri sürüyor.
Sonuç olarak bu karmaşık denklemde iki ülke de Bir Tawili istemiyor, bu durumda Bir Tawil Terra Nullius olarak kalıyor.
