Azerbaycan'da başörtülü öğrenciler okula alınmadı

Azerbaycan'da okullarda uygulanan kılık kıyafet kuralları, Celilabad'da yaşanan olayla birlikte bir kez daha sosyal medyada eleştirilerin hedefinde.

Celilabad bölgesindeki bir okulda başörtüsüyle derslere girmek isteyen kız öğrencilerin okul kapısından geri çevrildiğini gösteren görüntüler sosyal medyada yayıldı.

Görüntülerde öğrencilerin okula girişlerinin engellendiği görülürken, uygulamanın gerekçesi olarak okul kıyafeti kuralları ve eğitim sisteminin laiklik ilkesi gösterildi.

YENİ DÜZENLEMEDE HEDEF BAŞÖRTÜSÜ MÜ?

Azerbaycan Bakanlar Kurulu, 21 Eylül 2026'da devlet genel eğitim kurumlarında öğrencilerin okul kıyafetlerine ilişkin düzenlemelerde değişiklik yaptı.

Yeni kurala göre öğrencilerin belirlenmiş okul formasının bütünlüğünü bozan ve genel eğitimin laiklik ilkesine uygun olmayan diğer kıyafet unsurlarını kullanmasına izin verilmiyor.

Düzenleme aynı zamanda öğrencilerin kıyafet kurallarına uyup uymadığının değerlendirilmesi konusunda okulun Pedagoji Şurasını yetkili kılıyor.

DÜZENLEMEDE "BAŞÖRTÜSÜ" YOK AMA "LAİKLİK" VAR

Yeni düzenlemenin dikkat çeken yönlerinden biri, başörtüsünün adının açık biçimde zikredilmemesi.

Bakanlar Kurulu kararında, "başörtüsü takılamaz" şeklinde doğrudan bir ifade bulunmuyor. Bunun yerine okul formasının bütünlüğünü bozan veya laiklik ilkesine uygun olmayan kıyafet unsurları yasaklanıyor.

Azerbaycan Eğitim Bakanlığı ve Bakü Şehir Eğitim İdaresi tarafından yayımlanan bilgilendirmelerde de yeni kuralların temelinde okul formasında birlik ve genel eğitimin laiklik ilkesi vurgulanıyor.

TARTIŞMALARIN GEÇMİŞİ 16 YIL ÖNCEYE DAYANIYOR

Azerbaycan'da başörtüsü ve okul kıyafeti tartışması yeni değil.

Tartışmanın en önemli dönüm noktalarından biri 2010 yılı oldu. Azerbaycan Eğitim Bakanı Misir Mardanov, Aralık 2010'da kız öğrencilerin okullarda başörtüsü takamayacağını açıklamıştı.

Mardanov, kararın laik eğitim anlayışı ve okul üniforması uygulamasıyla bağlantılı olduğunu savunmuş, öğrencilerin okul dışında istedikleri kıyafeti giyebileceklerini belirtmişti. 

Aynı dönemde Bakü başta olmak üzere farklı bölgelerde başörtüsü yasağına karşı protestolar düzenlendi. 

Dönemin uygulaması, başörtüsünü açıkça yasaklayan bir kanundan ziyade okul üniforması zorunluluğuna dayandırılmıştı.

ABD Dışişleri Bakanlığı'nın döneme ilişkin raporlarında da Eğitim Bakanı'nın başörtüsünü yasaklayan sözlü talimat verdiği, ancak bunun cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle veya parlamentoda kabul edilen özel bir yasayla desteklenmediği aktarılmıştı.

Başörtüsü yasağının uygulanması da ülke genelinde aynı şekilde gerçekleşmedi. Bazı okul yöneticileri uygulamayı hayata geçirirken, bazıları buna uymadı.

2026'DA İSE KONUYLA İLGİLİ KANUN ÇIKTI

Azerbaycan'da 7 Temmuz 2026'da "Ümumi təhsil haqqında" yani "Genel Eğitim Hakkında" kanunda değişiklik yapıldı. Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından imzalanan düzenlemeyle devlet genel eğitim sisteminin tanımına "millilik ve dünyəvilik" yani millilik ve laiklik ilkeleri eklendi.

Aynı düzenlemeyle devlet genel eğitim kurumlarında öğrencilerin ve öğretmenlerin kıyafetle ilgili kurallara uyması zorunlu hale getirildi. Velilerin de çocuklarının kıyafet kurallarına uymasını sağlamakla yükümlü olduğu hükme bağlandı.

Bunun ardından 21 Eylül'de Bakanlar Kurulu, okul formalarına ilişkin mevcut düzenlemede değişiklik yaptı.