Çin 12. Ulusal Halk Kongresi'nde ÇKP Genel Sekreteri ve Devlet Başkanı Yardımcısı Şi Cinping, ülkenin yeni devlet başkanı seçildi.
Çin Komünist Partisi (ÇKP) Merkez Komitesi Politbüro Üyesi Li Yüençao da devlet başkan yardımcılığına seçildi.
Ülkede geçen yıl yapılan ÇKP 18. Ulusal Halk Kongresi'nin ardından devlet başkanı yardımcısı olan Şi Cinping, ÇKP Genel Sekreterliği'ne getirilmişti.
Böylece, Şi'nin devlet başkanı olarak seçileceği kesinleşmişti.
ADIM ADIM BAŞKANLIĞA
2012'nin Kasım ayında, Çin'de ülkenin yeni liderlerinin belirlendiği Ulusal Kongre'nin ardından Çin Komünist Partisi'nin polit büro daimi üyeleri kamuoyuna tanıtılmıştı.
Başkent Pekin'de bulunan Büyük Halk Salonunda sahneye gelen yeni üyeler ve ÇKP'nin yeni Genel Sekreteri Şi Cinping, ilk kez kamuoyunun önüne çıkmıştı.
Salonda bulunanlara hitap eden Şi, "Bu önemli sorumluluğu ulusumuz için aldık, Çin halkının daha iyi eğitim, istikrarlı iş, daha fazla gelir, geniş kapsamlı sosyal güvenlik, sağlık, çevre ve yaşam şartlarının iyilileştirilmesi gibi dileklerimiz var." demişti.
Şİ CİNPİNG KİMDİR
1 Haziran 1953 tarihinde Pekin'de dünyaya gelen Şi Cinping, Çin'de "princeling (genç prens)" lakabıyla tanınıyor. Cinping'in bu lakabı almasının sebebi babası Xi Zhongxun'un (1913-2002) Çin Halk Cumhuriyeti'nin devrimci ilk nesil liderlerinden ve en önemli siyasi figürlerinden olması. Babası Mao ile beraber bizzat Çin Devrimi'ni örgütleyen kişilerden biri olan Cinping'e, bu nedenle Çin siyasetinde uzun bir süredir "veliaht" gözüyle bakılıyordu. Devrimin en önemli isimlerinden biri olmasına karşın, Kültür Devrimi sırasında tutuklanan ve uzun yıllarını hapiste geçiren Zhongxun'un oğluna en büyük mirası ise serbest piyasa ekonomisine klasik komünistler ve Maoculardan daha sıcak yaklaşımı ve 1989 yılında Tiananmen Meydanı'nda öğrencilerin üzerine ateş açan güvenlik güçlerine yönelik eleştirilerinin yarattığı saygın imaj. Babasının bu saygın imajınından da yararlanarak kariyerinde hızla ilerleyen Cinping ise hakkında az şey bilinen enigmatik, ama aynı zamanda klasik Çinli politikacılardan daha farklı olarak sıcakkanlı ve sempatik bir lider olarak ön plana çıkıyor.
KİMYA OKUDU, ABD'DE YAŞADI
Babasının tutuklanması sonrası zor günler geçiren ve taşraya çalışma kampına gönderilen, ancak Komünist Parti'ye üye olarak ülkesi için çalışmaya devam eden Cinping, 1975-1979 yılları arasında Pekin'in saygın üniversitelerinden olan Tsinghua Üniversitesi'nde kimya mühendisliği okudu. Babasının salıverilmesinin ardından önü açılan Cinping, 1979-1982 yılları arasında Çin Komünist Partisi'nin önemli isimlerinden ve Merkezi Askeri Komisyon Genel Sekreteri Geng Biao'nun yardımcılığını üstlendi ve bu sayede Çin Halk Kurtuluş Ordusu ve Çin Komünist Partisi içerisindeki bağlantılarını geliştirdi. Detant sonrası Çin-ABD ilişkileri gelişirken, Cinping de 1985 yılında Amerika'daki tarım sistemini incelemek için bu ülkeye giden bir delegasyonda yer alarak kısa bir süre bu ülkede Iowa'da yaşadı. Cinping'in Amerika'daki zamanlarından kalma en önemli alışkanlıklarının basketbol sevgisi ve Hollywood savaş filmlerine olan düşkünlüğü olduğu söyleniyor.
ÇİN'İN 5. KUŞAK LİDERİ
Kariyeri boyunca 4 önemli bölgede (Shaanxi 1969-1975, Hebei 1982-1985, Fujian 1985-2002, Zhejiang 2002-2007) görev yapan Cinping, sadakat ve yönetici yeteneklerinin büyük önem arz ettiği Çin Komünist Partisi'nde basamakları hızla yükseldi ve 2007 yılında Şanghay'da parti yöneticiliğine atanması onu bekleyen parlak kariyerinin habercisi oldu. Özellikle 1999 yılında görev yaptığı Fujian eyaletinde meydana gelen bir rüşvet skandalının yarattığı sorunları başarıyla çözmesi onu parti nezdinde bir yıldız haline getirdi. Cinping'in 2007 yılındaki 17. Milli Kongre'de Polit Büro'ya atanması ise Çin'in 5. kuşak liderleri arasına girmesini ve dünyanın da kendisini fark etmesini sağladı.
EŞİ ÜNLÜ BİR ŞARKICI, KIZI ABD'DE OKUYOR
Bugün dünyanın konuşmaya hazırlandığı Cinping'in özel hayatı ve siyasal eğilimleri konusunda çok az şey biliniyor. Cinping'in boşandığı ilk eşi Ke Lingling'den sonraki ikinci karısı Çin'de çok sevilen bir şarkıcı olan 1962 doğumlu Peng Liyuan. Sadık bir parti üyesi olan ve halkın çok sevdiği Liyaun sayesinde Cinping'in de halk nezdindeki saygınlığı kuşkusuz yükseliyor. Çiftin kızlarını (Xi Mingze) farklı bir isim kullandırarak Amerika'da Harvard Üniversitesi'nde okutmaları ise önemli bir anekdot ve Cinping'in dünyaya bakışı hakkında önemli bir işaret olarak algılanabilir. Cinping'in son dönemde adı en çok Eylül ayında 15 gün süreyle ortalarda gözükmemesi ve kaybolduğunun iddia edilmesi ile dünya basınında geçti. Hakkında bilinen az şey arasında yolsuzluk karşıtı sert duruşu ve kimseye düşman olmamaya özen gösteren ihtiyatlı siyasi yaklaşımı var.[10] Babası gibi piyasa ekonomisine sıcak bakışı, onu bir anlamda Çin'in efsanevi kurucu lideri Mao'dan çok günümüzün şahlanan ejderhasını yaratan Deng Xiaoping'e yakınlaştırıyor. Fotoğraflarında birçok Çinli siyasetçiden farklı olarak gülümseyen pozlar veren Cinping'in hakkında az şey bilinmesi nedeniyle gizemlilikten doğan bir karizmasının olduğunu söylemek de mümkün.
21. yüzyılda süper güç iddiasını ortaya koyması beklenen Çin Halk Cumhuriyeti'nin liderinin hakkında yazılanlar şimdilik bunlarla sınırlı. Kuşkusuz Cinping'in ülkesine çizeceği rota sadece kendi ülkesi ve halkı için değil, tüm dünya ve dünya halkları açısından da önemli olacak.
Kaynak: Dr. Ozan ÖRMECİ (www.tuicakademi.org)
