İlk nüfus sayımından günümüze değişenler

28 Ekim 1927'de gerçekleştirilen Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk nüfus sayımının yıl dönümü nedeniyle Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve TÜBİTAK ULAKBİM'in belgelerinden bir derleme yapıldı.

Cumhuriyet tarihinde ilk kez 1927'de gerçekleştirilen nüfus sayımından geçen yıla kadar nüfus 5 kat arttı. Bu dönemde kadın nüfusu 7 milyondan 40,3 milyona, erkek nüfusu da 6,6 milyondan 40,5 milyona yükseldi.

ESKİDEN NÜFUS ASKERLİK İÇİN YA DA EKONOMİK KAYGILARLA ÖLÇÜLÜYORDU

İlk çağlardan itibaren devletler veya topluluklar, bazen asker niteliği taşıyan nüfusu ölçmek için bazen de ekonomik kaygılarla nüfus sayımına gitti.

Türk tarihinde nüfus sayımları ilk olarak Selçuklular ve İlhanlılar döneminde gerçekleştirilirken, Osmanlı İmparatorluğu'nda da sayım uygulaması sürdürüldü.

İlk nüfus sayımı 94 yıl önce yapıldı

İLK SAYIM II. MAHMUT DÖNEMİNDE "1831 SAYIMI" OLARAK KAYITLARA GEÇTİ

İmparatorluk döneminde modern nüfus sayımlarının öncüsü olma niteliğindeki ilk sayım, II. Mahmut döneminde "1831 sayımı" olarak kayıtlara geçti. Söz konusu nüfus sayımı, bozulan vergi sisteminin yeniden düzenlenmesi, kaldırılan Yeniçeri Ocağı'nın ardından kurulan ordu için gerekli insan varlığının tespit edilebilmesi amaçlarıyla gerçekleştirildi. Söz konusu sayımda halk, bu kayıtlarda İslam ve reaya (Müslüman olmayan uyruklar) olmak üzere iki grupta ele alındı.

Bu sayım sonucunda erkek sayısı 3 milyon 753 bin 643 olarak açıklandı. Kayıtlar, 1844, 1852, 1856, 1866, 1881-82 ve 1905 yıllarında bölgesel veya genel nüfus sayımlarıyla güncellendi.

İlk nüfus sayımı 94 yıl önce yapıldı

NÜFUS 90 YILDA 5 KAT ARTTI

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan 1965'e kadar ilgili otoriteler tarafından "nüfus artırıcı çoğalma politikası" izlenirken, bu tarihten sonra nüfus artışının sınırlandırılması yönünde politikalara geçildi. Son dönemde ise doğurganlık hızının giderek azalması nedeniyle nüfusun yenilenebilirliğinin korunması için politikalar uygulandı.

İLK NÜFUS SAYIMI 28 EKİM 1927'DE

Cumhuriyet tarihinde ilk nüfus sayımı 28 Ekim 1927'de yapılırken, devam eden yıllarda her 5 senede bir nüfus sayımına gidildi.

2007 YILINDA ADRESE DAYALI NÜFUS KAYIT SİSTEMİ DEVREYE GİRDİ

2007 yılında "Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi"ne geçilmesiyle yıllık bazda verilerin toplanması sağlandı.

İlk sayımın yapıldığı 1927 yılında 13 milyon 554 bin kişi olarak tespit edilen toplam nüfus, 2017 yılında 5 kat artışla 80 milyon 810 bin 525 kişiye çıktı. Söz konusu dönemde kadın nüfusu 7 milyondan 40,3 milyona, erkek nüfusu da 6,6 milyondan 40,5 milyona yükseldi.

İlk nüfus sayımı 94 yıl önce yapıldı

GÖÇLER ŞEHİRLERLE KÖYLERİ YER DEĞİŞTİRTTİ

Cumhuriyetin ilk yıllarında köy nüfusu şehirlilere göre yüksek iken göçler nedeniyle 1985 yılı itibarıyla şehirlerdeki kişi sayısı köy nüfusunu geçti. 1927'de 3,3 milyon kişi şehirde, 10,3 milyon kişi köyde yaşarken, geçen yıl itibarıyla il ve ilçelerde yaşayanların sayısı 74,8 milyon, belde ve köylerde yaşayanların sayısı da 6 milyon olarak tespit edildi

ORTANCA YAŞ 1935 YILINDA 21,2 İKEN 2017 YILINDA 31,7'YE YÜKSELDİ

Demografik (nüfussal) yaşlılığı tespit etme kriterlerinden "medyan (ortanca) yaş", kaydın başladığı 1935 yılında 21,2 iken 2017 yılında 31,7'ye çıktı.

İlk nüfus sayımı 94 yıl önce yapıldı

ORTALAMA ÇOCUK SAYISI 3,41 İKEN, GEÇEN YIL 2,07 OLDU

Nüfus başına bir kadının yaşamı boyunca dünyaya getirdiği ortalama çocuk sayısını ifade eden "toplam doğurganlık hızı" da kayıtların başladığı 1980 tarihinde 3,41 iken, geçen yıl 2,07 çocuk olarak gerçekleşti. Bu durum, doğurganlığın nüfusun yenilenme düzeyi olan 2,10'un altında kaldığını gösterdi.

BEBEK ÖLÜM HIZI BİNDE 126'DAN BİNDE 9,2'YE DÜŞTÜ

Aynı tarihler kıyaslandığında, bebek ölüm hızının da binde 126'dan binde 9,2'ye düştüğü görüldü.

İlk nüfus sayımı 94 yıl önce yapıldı

OKUMA YAZMA BİLMEYENLERİN SAYISI 7,6 MİLYONDAN, 2,5 MİLYONA GERİLEDİ

Öte yandan 1975 yılında okuma yazma bilmeyenlerin sayısı 7,6 milyon iken, 2016'da bu rakam 2,5 milyona geriledi. 1980 yılında Türkiye'de işsiz sayısı 690 bin kişi, iş gücüne katılma oranı yüzde 62,9, işsizlik oranı yüzde 3,6 iken, Temmuz 2018 itibarıyla işsiz sayısı 3,5 milyon kişi, iş gücüne katılma oranı yüzde 54, işsizlik oranı da yüzde 12,9 oldu.

2080 YILINDA 107 MİLYON OLACAĞIZ

Demografik göstergelerdeki mevcut eğilimler devam ettiği takdirde, 2017 yılında 80 milyon 810 bin 525 kişi olan Türkiye nüfusunun, 2023 yılında 86 milyon 907 bin 367 kişiye çıkması, 2069 yılına kadar artarak 107 milyon 664 bin 79 kişiyle en yüksek değerine ulaşması, bu yıldan itibaren azalışa geçmesi ve 2080 yılında 107 milyon 100 bin 904 kişiye gerilemesi bekleniyor.

İlk nüfus sayımı 94 yıl önce yapıldı

ORTANCA YAŞ 2080'DE 45'E ÇIKACAK

Projeksiyonlara göre, Türkiye'de doğuşta beklenen yaşam süresi artarken, nüfus yaşlanmaya devam edecek. Nüfusun yaş yapısının önemli bir göstergesi niteliğindeki ortanca yaşın 2080'de 45 olması öngörülüyor.

İlk nüfus sayımı 94 yıl önce yapıldı