İran'ın kültür kenti: İsfahan

İran'ın kültür kenti İsfahan, görkemli sarayları, bahçeleri ve çarşılarıyla dört mevsim daha güzel.

(Seval Dagci)

İran'ın kültür kenti İsfahan, görkemli sarayları, bahçeleri ve çarşılarıyla dört mevsim daha güzel.

İsfahan'a vardığımızda sabah olmak üzereydi. Sokak lambalarının çiğ aydınlığına karışan vitrin ışıklarını seyrederek şehre girmiştik. Çarbağ Caddesi'ni bulmak kolay olmuştu.

İsfahan'ı boydan boya geçerken, Zâyende Nehri'nin üstünden atlayarak alıp başını giden, tam 403 yıllık bir cadde bu.

Adını biteviye dizilmiş dört sıra ağaçtan almış. Çar, Farsça dört demek; bağ da bağ, bahçe, yeşillik. Şehri 1560'larda başkent yapmaya karar veren Şah Abbas, işe bu muhteşem caddeyi açmakla başlamış.

Kilometreler boyunca yan yana dikilen dört sıra çınarın arasında kalan üç yoldan ortadaki, süvarilere ve kervanlara ayrılmış.

Yandaki yollar ise gül bahçeleri, havuzlar, su kanalları, tarhlar arasında, çardaklar altında yürüme yoluymuş. Bu muhteşem bulvar bir yana, İsfahan'ın dolambaçlı sokakları kâh içine çeker insanı, kâh dışına iter.

Gidenler bilir. Zâyende Nehri'ni otuz üç küçük adımla, şıngır mıngır geçen Siosepol Köprüsü'dür. Adını kemerlerinin sayısından alan köprüdeki siose, otuz üç demek, pol de köprü.

Nehir üzerindeki beş köprüden biri olan Siosepol, 1602 yılından beri kentin iki yakasını birbirine bağlıyor. Bir diğer adı Allah Verdi Han olan köprünün üzeri ve çevresi, şehrin en önemli buluşma adreslerinden.

1. yüzyılda Selçukluların başkenti olan İsfahan'da gezecek yer çok. En başta da UNESCO Dünya Kültür Mirası yapılarıyla çevrili İmam Meydanı.

Siosepol Köprüsü'nden birkaç yaş daha genç olan bu meydana bir vakitler Şah Meydanı denirmiş. Herkesin bildiği ve her daim kullandığı adı ise Nakş-ı Cihan. Yani cihanın nakışı.

İsfahanlılar buraya dünyanın en büyük meydanı diyor. Belki de Nakş-ı Cihan, meydandan çok büyük bir avluya benzer.

Meydan, şehrin orta yerine 1612'de kurulmuş. O tarihten bu yana şehrin nabzını elinde tutuyor. Dev bir dikdörtgenin üstüne yan yana dizilmiş yüzlerce dükkân, büyük bir çarşının girişi ve ahşap sütunlu zarif bir sarayla çevrelenmiş büyük bir avlu...