Tarihi vagon ve lokomotifler ilgi ve bakım bekliyor

İzmir’in Selçuk İlçesi’ndeki Çamlık Buharlı Lokomotif Müzesi, önemli bir mirasa ve vefasızlığa sahne oluyor. TCDD tarafından işletmesi bir firmaya verilen müzede, onlarca tarihi vagon ve lokomotif kaderine terk edilmiş durumda.

(Yağmur Teke)

Tarihi vagon ve lokomotifler ilgi ve bakım bekliyor

İzmir’in Selçuk İlçesi’ndeki Çamlık Buharlı Lokomotif Müzesi, önemli bir mirasa ve vefasızlığa sahne oluyor. TCDD tarafından işletmesi bir firmaya verilen müzede, onlarca tarihi vagon ve lokomotif kaderine terk edilmiş durumda.

Bu vagonlar arasında Mustafa Kemal Atatürk’ün yurtiçi gezilerinde ve tatbikatlarda kullandığı iddia edilen vagon da var. Şirket yetkilileri ise “Tarihi eserlere dokunamıyoruz, TCDD’den ödenek bekliyoruz, acil restorasyon için 1 milyon dolar gerekiyor” diyor.

Sessiz, sakin bir restoran... Çam ağaçlarının altında bir yanda masalar, diğer yanda onlarca vagon. Gazete Habertürk'ten Nalan Koçak'nı haberine göre müşteriler, Türkiye demiryolları tarihinin en önemli duraklarından birinde, İzmir’in Selçuk İlçesi’ndeki Çamlık İstasyonu’nda bulunan restoranda, asırlık vagonlara bakarak yemeklerini yiyor.

O vagonlardan biri hemen göze çarpıyor. O eski fotoğraftaki gibi ihtişamlı değil, yıpranmış, kaderine terk edilmiş. O vagon Mustafa Kemal Atatürk’ün demir raylardaki Savarona’sının ta kendisi.

1856-1866 yılları arasında inşa edilen ve Türkiye’nin ilk demiryolu hattı olan İzmir- Aydın Demiryolu’nun Çamlık İstasyonu’nun bulunduğu yerde. İçinde Alman, İngiliz, Amerikan, Fransız, İsveç ve Çekoslovak yapımı toplam 33 buharlı lokomotif, 6 yolcu, 7 yük vagonu var.

TCDD, müzenin işletmesini içindeki eserlerle birlikte özel bir şirkete devretmiş. Şirket de hem müzeyi devralmış hem de arazi içerisinde bir restoran işletiyor. Müşteriler bir yandan yemek yiyor, diğer yandan vagonları ziyaret ediyor.

Vagonlardan biri de Atatürk’ün vagonu... Vagon, 1926 Alman yapımı. Dönemin yüksek teknolojisi ve üst düzey güvenlik önlemleriyle üretilmiş. İçerisinde bir toplantı salonu, tam donanımlı mutfak, özel tasarlanmış yatak odası ve banyo var.

Atatürk’ün yaveri için de ayrı bir oda mevcut. Müzedeki bilgilere göre, Gazi Mustafa Kemal Atatürk, vagonu 1937’ye kadar yurt gezilerinin bir kısmında ve tatbikatlarda kullandı, önemli görüşmelerini de bu vagonda gerçekleştirdi. Ankara’da sergilenen meşhur “Beyaz Vagon”dan önce ve daha çok bu vagonla seyahat ediyordu.

Ziyaretçiler, vagona istediği gibi girip çıkabiliyor. Zarar verilememesi için hiçbir önlem alınmamış, mobilyalar üzerinde koruma yok. Banyodaki döşeme taşları yerinden sökülmüş.

Şirket yetkililerine göre, Nazilerin lideri Adolf Hitler’in birkaç kez kullandığı iddia edilen bir vagon da müzede. Yetkililer, arazi geniş olduğu ve yeterince korunamadığı için geceleri müzeye girenlerin olduğunu söyledi. Öyle ki birkaç kez Hitler’in vagonunda fuhuş yapanların yakalandığı da olmuş.

Atatürk’ün vagonunun durumunu, müzeyi işleten Kırcılar Holding’in Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Kırcı’ya sorduk. Kırcı, lokomotiflerin ve vagonların TCDD tarafından zimmetle teslim edildiğini, eserler tarihi değer taşıdığı için tadilat ve bakım yapamadıklarını söyledi.

Kırcı, “Temizlik işlemlerini yapıyoruz, restorasyon için TCDD’ye defalarca yazılı ve sözlü şekilde müracaat ettik. Fakat netice elde edemiyoruz. Acil restorasyon gerekiyor” dedi. Şirket yetkililerine göre, tarihe uygun bakım ve tadilat için gereken ödenek ise en az 1 milyon dolar.

Atatürk’ün kullandığı mermer lavabo.

Tarihi vagonda odun ve kömürle kullanılan bir ocak da bulunuyor.