Hürriyet Gazetesi yazarı Yılmaz Özdil, 30 Nisan tarihli yazısında, YGS'de şifre ve kopya iddiaları kapsamında 'Deşifre' başlıklı bir yazı kaleme almıştı.
Özdil, sınavdan önce google'dan 'mod medyan ' kelimesinin aranma grafiklerini analiz ederek, sınavdan önce bu kelimenin aranma oranına işaret ederek sınavda şifre ve kopya iddialarına işaret etmişti.
ÖZDİL YANLIŞ GRAFİK OKUYOR
Taraf Gazetesi muhabiri Mehmet Baransu, Özdil'in yazdıklarını eleştirerek, Hürriyet yazarının yanlış bir grafik okuması yaptığını iddia etti.
İşte Baransu'nun 'Mort medyan' başlıklı o yazısı
Tarih 27 Mart 2011YGS sınavı yapıldı. Tarih 2 Nisan 2011. Türkiye güne "mod medyan" kelimesiyle uyandı. Kitapçıklarda "mod medyan" şifresi vardı. Kamuoyu günlerce bu İki kelimeyi lartıştı.
Gazetelerin eğitim editörler İne göre "Google aramatrend" raporlarında mod medyan kelimesinin aranmasında mart ayı içinde beş kat artış olduğu görünüyordu. Yani sınavdan önce arama yapılmıştı. Kamuoyuna grafikler sunuldu.
ÖZDİL DEŞİFRE BAŞLIĞIYLA YAZI KALEME ALMIŞTI
Önceki gün Hürriyetin "büyük" yazan Yılmaz özdü "Deşifre" başlığıyla konuyu bir kez daha köşesine taşıdı. Bir de grafik ve idi. Verdi grafiğe göre sınavdan önce mod medyan kelimesinin aranması "füze gibi fırlamıştı."
Önce Hürriyet'in "büyük" yazarının yazdıklarına bakalım. Ardından da grafiklerle kamuoyunun nasıl yanıltıldığını açıklayalım.
MOD MEDYAN'IN ARAMA GRAFİĞİ
Söz "büyük" yazarda; "Google'a girin, 'google trends' yazıp, tıklayın, açılan
sayfanın 'kelimeyi ara' bölümüne 'mod medyan' yazın, bir grafik çıkıyor, sağ üst köşedeki 'ülkeler' bölümünden Türkiye'yi seçip, ülkelerin hemen yanındaki 'zaman' bölümünden 'son 12 ay'ı tıklayın. Bu çıkıyor.
Mod medyan kelimesinin, son 12 ay içinde, Türkiye'den aranma istatistiği.
FÜZE GİBİ FIRLIYOR
'Jan 2011' çizgisi, yılbaşı... İlk dilim şubat ayı, İkinci dilim mart ayı, 'Apr 2011' çizgisi, Nisan ayının başı. 2010 boyunca arayan yok. 2011 Ocak, yok. 2011 Şubat, yok. Mart'a girince, ayın 5'i gibi aranmaya başlıyor, ay sonuna doğru adeta füze gibi fırlıyor. Vızır vızır.
Arayan arayana. Çılgınca. Sınav ne zamandı? 27 Mail. Sonra çakılıyor. Kimse aramıyor. Hâlâ ne diyorlar bize? Şifre var, faydalanan yok.
'Şifre var, keriz çok' deselerdi, daha tatmin edici olurdu aslın da!"
NAMAZA YAKLAŞMAYIN
"Büyük" yazarın dediğini aynen yaptık. Karşımıza köşesinde verdiği grafik çıktı 12 aya göre verilen grafiğe baktığınızda sanki mart ayında bu kelimenin arandığı görünüyor. Ancak sayfanın sağına bakınca Bektaşi fıkrasında olduğu gibi "Namaza yaklaşmayın" dedikten sonra "İçkiliyken" kısmının saklanması gibi bir durumla karşılaştık.
Zaman bölümünde"12 ayın" yanında birde aylara göre arama var. Şubat 2011, Mart 2011, Nisan 2011. medyan kelimesinin bu ayda aranmadığı notuyla karşılaşıyorsunuz. Nisan 2011'i tıkladığınızda İse karşınıza bu grafik çıkıyor.
FÜZE GİBİ ARANDIĞI TARİH NİSAN'IN 6'SI
Mart 20iı'e girdiğinizde Mod medyan kelimesinin ilk arandığı tarihe dikkat 3 Nisan 2011 'den sonra arama başlıyor. Kelimenin füze gibi fırladığı tarih mart değil Nisan'ın 6'sı.
"Büyük" yazara tekrar dönmek üzere şimdi de eğitim editörlerin 6 Nisan'da gündeme getirdiği grafiklere bakalım.
Ne demişlerdi?
"Google girin, arama trendleri yazın. Ülkeler bölümünden Türkiye'yi seçin. Yıl bölümüne 2011 yazın. Ardından tüm kategorileri seçin. Tüm İlleri gösteren tüm alt bölgeleri seçin. Son olarak da tüm arama terimleri bölümüne mod medyan, mod medyan nedir? Yazın. Karşınıza bu grafik çıkıyor."
Aynen dediklerini yaptık. Karşımıza aşağıdaki grafik çıktı.
12 AYLIK GRAFİĞE BAKILINCA..
12 aylık grafiğe göre mart ayında arama yapılmış gibi görünüyor. Grafiğin üzerine geldiğinizde ise bir nokta beliriyor. Tam tarih vermese de tarih aralığıyla mod medyan kelimesinin aranma aralığı gösteriliyor. Grafiğe göre 20-26 Mart tarihleri arasında Ankara- İstanbul İlinde mod medyan girişi yapılmış gibi. Grafiğin ortasına mouse getirdiğinizde 27 Mart 02 Nisan aralığını görüyorsunuz. Aramanın pik yaptığı nokta ise 3-9 Nisan aralığı. Arama trendlerinde ayrıntılı, gün gün bilgi yok.
Bu yüzden 'mod medyan nedir"? diye yazıyorsunuz. Bu kez benzer bir grafik çıkıyor. Grafiğe göre bu kelimenin ilk aranma aralığı 27 Mart-2 Nisan aralığında bir gün. Yani sınavdan sonra. Zaman bölümünden "son 30 günü" seçiyorsunuz. Karşınıza bu ayrıntılı tablo çıkıyor.
YUKARDAKİ TABLOYA DİKKAT
Mod medyan kelimesinin İlk kez 3*4 Nisan'da arandığı görünüyor. Zaman bölümünden 'son 90 günü" seçtiğinizde de daha net bir tabloyla karşılaşıyorsunuz. Mart ayının 26 ve 27's inde Ankara, İstanbul'da az sayıda arama var. Nisan ayında aramanın yapıldığı İlk gün 3 ve 4.
"Büyük" ya zara ve medyanın eğitim editörlerine bir hatırlatma;
"Araştırmacı, soruşturmacı gazetecilikte şeytan ayrıntıda gizlidir."
Sîz bakmayın bunların araştırmacı soruşturmacı gazeteci oldukları palavralarına.
Biz bu "büyük" yazarın mazotçu eski patronuna yaptıklarını da biliriz.
Patronu bir ara siyasete soyunmuştu da büyük yazar beyaz gömleğinden yola çıkarak neler neler yazmıştı?: "Beyaz gömleği gibi ak, pak, dürüst, namuslu, temiz siyasetçi. Türkiye'nin temiz yüzü İktidara geliyor."
Sonrasını biliyorsunuz;
ESKİ PATRONA GÖNDERME
Patronu bankasındaki milletin parasını sahte belgelerle iç etmiş, ülkeyi terk etmek zorunda kalmıştı. BDDK'yı kandırma, paralan iç etme yöntemi Guinness rekorlar kitabına girecek türdendi.
"Büyük" yazarın önceki günkü yazısında doğru olan tek bir cümle vardı;
"Şifre var, keriz çok!"
Bu bölümde daha ayrıntılı bilgialmakve gün gün aramayı görmek İçin 'mod medyan' yazıp.
