Sadece tükettikleri kalorilere odaklanan ve endişelenen "diyetçilerin" sayısı oldukça fazla. Öyle ki, çoğu durumda bu, bir tür saplantı haline gelir; gün, hafta ve ay boyunca tükettikleri her kaloriyi, yedikleri gıdadaki besinlerin kalitesini düşünmeden sayarlar.
Bilgisizlikten dolayı bu hatanın yapılmış olması mümkündür ve bu nedenle bazı kişiler diyet yaparken kaloriyi kilo vermede belirleyici tek koşul olarak görürler ve ne yazık ki başarısız olurlar.
Kilo vermek istediğimizde yediklerimizi ölçeriz, fazlalıklardan kaçınmaya çalışırız ve kalori sayarız değil mi? Sorun şu ki, çoğumuz boş kalorinin ne olduğunu bilmiyoruz.
Kalorilerle ilgili efsaneyi yıkmaya başlamak için, ne olduklarını tanımlayarak başlayalım, bağlamı ve gerçek önemini iyi anlayalım. Kalori, gıdanın içerdiği enerjiyi ifade eden bir ölçü birimidir. Bu nedenle, kaloriler kendi başlarına "kötü" değildir, aksine vücudun günlük işlerini düzgün bir şekilde yapabilmek için onlara (enerjisine) ihtiyacı vardır.
Sahip olduğunuz özellikler ne olursa olsun, kilo verme veya daha doğrusu vücut kompozisyonunu iyileştirme planı, tüketilen kalori ile harcanan kalori arasında bir açık yaratmaya dayanır. Ancak, besinlerin metabolizma üzerindeki etkisine odaklanmayıp, sadece düşük kaloriye odaklanılırsa, kilo vermek için izlenen tüm beslenme programları başarısız olacaktır. Sadece kaloriye odaklanan bir beslenme programı, kısa vadede kilo vermenizi sağlarken, uzun vadede hem daha fazla kilo almanızı hem de çeşitli sağlık sournlarıyla baş başa kalmanızı sağlar.
BOŞ KALORİLER
Boş kaloriler besin sağlamayan kalorilerdir. Alacağınız şey sadece, harcamazsanız hızla biriken ve kilo almanızı sağlayan yağa dönüşen enerjidir. Dolayısıyla bu maddelerin alımının obezite ile ilişkili olduğu gösterilmiştir.
Kalori içeriği çok yüksek veya çok düşük olmasa da besin (proteinler, karbonhidratlar, iyi yağlar, vitaminler ve mineraller) açısından fakir olan yiyecekler vardır. Besin değeri olmayan sadece enerji olan bu tür kalorilere “boş kalori” denir ve bunlar esas olarak işlenmiş gıdalardan, yüksek düzeyde katkı ve koruyucu madde içeren ürünlerde ve alkolden gelir.
Ana sorunlarından biri, boş kalorisi yüksek yiyeceklerin genellikle şekerler, boyalar, doymuş yağ ve trans yağ içermesidir. Bu nedenle, sadece hiçbir şeye katkıda bulunmamakla kalmazlar, aynı zamanda sağlık sorunlarına da neden olabilirler.
Sadece yedikleri yiyeceklerdeki kalori miktarını düşünen kişilerin sorunu, vücudun sağlıklı kalması için ihtiyaç duyduğu besin çeşitliliğinden yoksun bir diyet izlenmesiyle birlikte iyi beslenememeleri ve hem çeşitli besin eksiklikleri yaşamaları hem de kilo verememeleridir.
Bu kötü uygulamadan kaynaklanan bir başka sorun da, bu kişilerin çok besleyici, ancak kalorisi yüksek (kuru yemiş veya bazı balık türleri gibi) gıdalardan kaçınmaları ve bunları minimum besin katkısı olan başka gıdalarla değiştirmeleridir.
Bu duruma çok basit bir örnek vermek gerekirse, vücut her iki kalori türünü de aynı şekilde işlemediği için şekerli bir içecekten 100 kalori almakla meyveden 100 kalori almak aynı şey değildir diyebiliriz. İkisinin de besin değeri tamamen farklıdır.
BOŞ KALORİLERDEN UZAK DURMAK İÇİN İPUÇLARI
Bugün sahip olduğumuz sorunlardan biri, ya ekonomik oldukları için ya da pratik olarak her yerde bulabileceğimiz için daha "erişilebilir" olan gıdaların çoğunun boş kalori içermesidir.
Amaç sadece "kilo vermek" için kalorilere bakmaktan ziyade, tüketilen gıdaların içeriğine bakmak ve daha doğal olan ve bize daha çok besin sağlayanlara öncelik vermektir.
Çözüm aslında basittir; sağlıklı kalmamızı sağlayacak ve yaşam kalitemizin sürekli iyileştirilmesini olumlu yönde etkileyecek bir tür diyet uygulamamıza yardımcı olabilecek alanında uzman bir diyetisyenden bilgi ve tavsiye alınmalıdır.
Boş kalorilerin risklerini okuduktan sonra, kalori alımını minimumda tutmanız gerekip gerekmediği sorusu ortaya çıkıyor. Gerçek şu ki, vücudun düzgün çalışması için kaloriye ihtiyacı vardır. Kalorileri arabanıza güç sağlayan benzin olarak düşünün. Depoyu doldurmazsanız bir yere varamazsınız. Ancak, besin maddeleriyle birlikte kalori sağlayan yiyecekleri seçmeye özen göstermelisiniz.
Şimdi en fazla boş veya yararsız kalori içeren ve mümkün olduğunca kaçınmanız gereken yiyeceklere birlikte bakalım:
İlave Şekerli Tahıl Ürünleri
Karbonhidrat elde etmek için günlük diyetinize tahılları dahil etmeniz gerekse de paketli olanlardan kaçınmanız akıllıca olacaktır. Bunlara mısır gevreği, hazır yulaf ve ilave şekerler veya renklendiriciler içeren türevleri dahildir. Çok sağlıklı görünseler de yüksek miktarda tatlandırıcı içerebilirler. Yaşam tarzınız hızlı seçenekler gerektiriyorsa ve bu sizin için en iyisi gibi görünüyorsa, etiketi kontrol edin. Porsiyon başına yüksek miktarda şeker, sodyum ve boya içerenlerden kaçının. Lezzetleri damak için pek iyi olmasa da, lif oranı yüksek olanları tüketmek en iyisidir.
Şekerli İçecekler
Yüksek miktarda boş kalori içeren ürünlerden bir diğeri de şekerli ve genellikle gazlı olan içeceklerdir. Burada örneğin aromalı sodaları ve ilave şeker eklenen gazlı içecekleri sayabiliriz. Bunları azaltmanız ve daha sağlıklı içecekleri tercih etmeniz önerilir. Eğer "aromalı" bir şeyler içmek istiyorsanız, evde sağlıklı meyve suları veya doğal smoothieler hazırlamanız en iyisi olacaktır.
Sağlıklı bir diyette suyun ana sıvı olması gerektiğini unutmayın. Light olarak tanıtılan içecekler daha az şekere sahip olsa da, kalori seviyelerinin yüksek olduğunu unutmayın. Çünkü tazeliğini, rengini ve aromasını korumak için tatlandırıcı, sodyum ve vücuda herhangi bir fayda sağlamayan diğer kimyasallarla doludurlar.
Paketli Kızarmış Atıştırmalıklar
Sevdiğiniz dizileri izlerken canınız ara sıra patates cipsi çekebilir. Ya da belki sinemaya gittiğinizde patlamış mısırdan kaçamazsınız. Ancak bu yiyeceklerin hazırlanma biçimleri nedeniyle doymuş yağ sağladıklarını bilmelisiniz. En iyi alternatif evde kendi atıştırmalıklarınızı hazırlamaktır. Film izlerken biraz patlamış mısır istiyorsanız, porsiyonu küçük tutmaya çalışın. Cips için ise evde onları taze olarak hazırlamak için en iyisidir. Bu sayede tuzu kontrol edecek ve fazla yağlardan kaçınacaksınız. Ancak bu demek değildir ki; hiçbir zaman paketli patlamış mısır veya cips yemeyeceksiniz. Elbette yiyeceksiniz, ancak sorun bunu alışkanlık haline getirmektir.
Paketli Hamur İşleri
Rafine şekerler ve karbonhidratların yanı sıra paketli hamur işleri çok miktarda yağ içerirler. Bu katkı, büyük ölçüde ürünün türüne ve kullanılan bileşenlere bağlı olacaktır, bu nedenle, miktarın diğer benzerlerine kıyasla mümkün olan en düşük düzeyde olduğundan emin olmak için her zaman etiketi okumak önemlidir. En iyisi, içindeki malzemeleri kontrol etmek için onları evde yapmaktır.
Alkollü İçecekler
Alkol, metabolizmamız tarafından kullanılabilir değildir. Gram başına 7 kalori içerir. Aşırı alkol tüketimi hipoglisemi, asidoz, ketoasidoz ve karaciğer yağlanmasına neden olur.
Hazır Ürünler ve Soslar
Bu tür hazır yiyecekler ve soslar, çok pratiktirler, ancak dondurulmuş hazır ürünler, ketçap, salata sosları veya endüstriyel olarak hazırlanmış domates pürelerinin içinde fazladan şeker ve yağ olabileceğini unutmayın.
