Sigara tüketiminde endişelendiren tablo: Türkiye ilk sırada

Tütün bağımlılığı ile mücadele hız kesmeden devam ediyor.

Sigara ile mücadele her alanda sürerken Türkiye, "dumansız" bir hava sahası için yeni önlemler almaya hazırlanıyor. 

TÜRKİYE SİGARA KULLANIMINDA İLK SIRADA

Sigara kullanımının dünyada önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ettiğini belirten Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, Türkiye'deki tüketim oranlarının da endişe verici boyutlara ulaştığını ifade etti.

Özkaya, "Dünya Sağlık Örgütü'nün 'dünyanın en hızlı yayılan ve en uzun süren salgını' olarak ifade ettiği sigara, son yıllarda gelişmiş ülkelerde azalmakta iken bizim gibi gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkelerde tüketimi her geçen yıl artış göstermektedir. Toplumsal, ekonomik ve sosyokültürel etmenler nedeniyle nikotin bağımlılığı sık gelişebilmekle birlikte bugün biliyoruz ki Türkiye dünyada sigara tüketiminde zirveyi bırakmıyor. Yapılan araştırmalarda Türkiye'nin kişi başına düşen ortalama günlük sigara tüketim adedi sayısında 17,1 ile dünya birincisi. Bu rakam Yunanistan'da 15,7, İsrail'de 15,5, Japonya ve Avusturya'da ise 15,4 adet" diye konuştu.

"TÜRKİYE'DE 80 MİLYON KİŞİ 100'ER PAKET SİGARA İÇMİŞ GİBİ"

Türkiye'deki toplam sigara tüketiminin boyutuna dikkat çeken Özkaya, geçen yıl yaklaşık 8 milyar paket sigara satıldığını belirterek, "Sağlık Bakanımız geçen günlerde sigara ile ilgili bir istatistik verdi. Türkiye dünyada sigara tüketiminde ikinci sırada yer almakla birlikte geçen yıl yaklaşık 8 milyar paket sigara satılmış. Bu şu demek; Türkiye'de 80 milyon insan yaşıyorsa herkes en az 100 paket sigara içmiş demek. Yeni doğan bebekler dahil, son 1 yılda şu an Türkiye'de yaşayan herkes 100 paket sigara içmişe denk geliyor" diye konuştu.

"20. YÜZYILDA YAKLAŞIK 100 MİLYON ERKEN ÖLÜME YOL AÇTI"

Sigaranın yalnızca bireysel değil, küresel ölçekte de ciddi bir sağlık sorunu olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Özkaya, sigara kullanımının 20. yüzyıl boyunca yaklaşık 100 milyon kişinin erken ölümüne neden olduğunu belirtti.

Özkaya, "Sigara içmek, on yıllardır dünyanın en büyük sağlık sorunlarından biri olmuştur. 20. yüzyıl boyunca, çoğu günümüzün zengin ülkelerinde olmak üzere yaklaşık 100 milyon insanın ölümüne neden olmuştur. Sigara içmenin sağlık üzerindeki yükü artık yüksek gelirli ülkelerden düşük ve orta gelirli ülkelere doğru kaymaktadır. Bazı tahminler, 21. yüzyılda bir milyar insanın tütünden ölebileceğini öne sürmektedir. Türkiye'de ortalama her iki erkekten biri sigara kullanıyor. 18 yaş üstü her dört kadından da biri sigara içiyor. Bunlar oldukça yüksek rakamlar" şeklinde konuştu.

BUGÜNE KADAR OLAN SÜREÇ

19 Ocak 2008 tarihinde yayımlanan 5727 sayılı Kanun ile evler hariç tüm kapalı alanlarda tütün mamulleri tüketimi yasaklandı.

2009 yılı Temmuz ayında tam olarak yürürlüğe giren yasa ile Türkiye, dumansız hava sahasına giren 3. Avrupa ülkesi oldu.

2013 yılında taşıtların içinde de sigara tüketimi yasaklandı.

5 Aralık 2019 tarihinde tütün mamullerinde düz ve standart paket uygulamasına geçildi.

5 Ocak 2020 itibarı ile sadece yeni standart paketlerin satışı yapılabiliyor.

SİGARAYI BIRAKMAK İÇİN NE YAPABİLİRSİN?

Öte yandan sigaraya zam gelmesinin ardından tütün bağımlılığından kurtulmanın yolları araştırılmaya başlandı.

İçerisinde 4 binden fazla kimyasal madde bulunduran sigaranın, e-sigaranın, nargilenin, piponun, ısıtılmış tütün ürünlerinin içilmesi veya dumanlarının solunması zamanla kişide psikolojik ve fiziksel bağımlılık oluşturur.

Önüne geçilebilir en önemli ölüm sebeplerinden biri olan bu tütün ürünlerinin içerisinde yer alan ve bağımlılık yapan madde nikotindir.

Tütün bağımlılığı; beyinin yapısını ve fonksiyonlarını kalıcı olarak değiştiren ve kişinin önüne geçemediği tekrarlayan tütün kullanımına neden olan bir beyin hastalığıdır.

Tütün bağımlılığı kişide önemli fiziksel ve ruhsal sağlık sorunları açmaktadır ve tütün bağımlılığının mutlaka tedavi edilmesi gerekmektedir.

BIRAKIRKEN NELER YAŞANIR?

Tütün kullanmayı bırakırken kişilerin karşılaşabileceği bazı fiziksel ve psikolojik sorunlar görülebilir.

Tütün içmenin bırakıldığı ilk günlerde baş ağrısı yaşanabilmektedir. Ağızda kuruluk veya metalik bir tat hissedilebilir.

Bu bedenin tütünden arınma döneminde gösterdiği belirtilerdendir. Kaygı, huzursuzluk, sinirlilik, kalp atımında azalma, odaklanma güçlüğü, iştah artışı ve kilo alımı, terleme, stres ve tütün aşermesi gibi durumlar yaşanır.

Kişiler kendilerini rahatsız edebilecek fiziksel ve psikolojik belirtilere hazırlıklı olmalıdır.

Ancak bu durumun normal ve geçici bir durum olduğu bilinmelidir.

YAPILMASI GEREKENLER

İşte sigarayı bırakmak isteyen tiryakilerin yapması gerekenler:

KARAR VERİN

- Sigarayı bırakma konusunda kararlı olmalısınız. Bu, motivasyonunuzun temelidir.

DESTEK GRUBU VEYA PROFESYONEL YARDIM

- Sigarayı bırakmak için destek gruplarına katılabilirsiniz.

- Doktorunuzdan veya bir uzmandan profesyonel yardım alabilirsiniz.

NİKOTİN DEĞİŞTİRME TEDAVİSİ (NDT)

- Nikotin sakızı, nikotin bandı veya nikotin spreyi gibi ürünlerle nikotin alımını azaltabilirsiniz.

İLAÇLAR

- Bupropion veya vareniklin gibi reçeteyle verilen ilaçlar sigarayı bırakma sürecinizi kolaylaştırabilir.

MOTİVASYON VE HEDEFLER

- Neden sigarayı bırakmak istediğinizi net bir şekilde belirleyin.

- Bırakma tarihini planlayın ve bu tarihe odaklanın.

TETİKLEYİCİLERİ TANIMLAMA

- Sigara içme alışkanlığını tetikleyen durumları ve hisleri belirleyin.

- Bu tetikleyicileri önlemek veya başka bir şeyle değiştirmek için stratejiler geliştirin.

DESTEK SİSTEMİ

- Aileniz, arkadaşlarınız veya sevdiklerinizden destek isteyin ve onlardan sigarayı bırakma sürecinizde sizi desteklemelerini isteyin.

STRES YÖNETİMİ

- Alternatif stres yönetimi teknikleri, yoga, meditasyon veya derin nefes alma gibi aktiviteleri deneyin.

EGZERSİZ

- Düzenli egzersiz, hem fiziksel hem de psikolojik olarak yardımcı olabilir.

SAĞLIKLI BESLENME

- Sağlıklı bir diyet sigarayı bırakma sürecinizi destekler.

SİGARA İÇİLMEYEN ORTAMLARI SEÇİN

- Sigara içilmeyen alanlarda zaman geçirmeye çalışın.

GERİ DÖNÜŞLERE HAZIR OLUN

- İlk denemeniz başarısız olursa, endişelenmeyin. Birçok kişi birden fazla deneme yapar.

KENDİNİZİ ÖDÜLLENDİRİN

- Bırakma hedeflerinizi başarıldığında ödüllendirin.

GELECEKTEKİ FAYDALARI GÖZ ÖNÜNDE BULUNDURUN

- Sigarayı bırakmanın uzun vadeli sağlık faydalarını düşünün.

İYİMSER OLUN

- Olumsuz düşünceler yerine pozitif ve iyimser bir yaklaşım benimseyin.