Euro
9.5547
0.4%
Dolar
7.8775
0.2%
Altın
466.15
0.87%
Borsa
1.322
-0.26%
Bitcoin
151.040
1.03%
8ºC
İstanbul
Açık 8 C

    Doğu Anadolu Gözlemevi, uzaydan gelecek ışık için geri sayıma geçti

    Türkiye'deki en büyük teleskobu barındıracak olan Doğu Anadolu Gözlemevi'nde, ilk ışığın 2021 yılı sonunda alınması hedefleniyor.
    • AA
    • 21.10.2020 - 12:48
    • Güncelleme : 21.10.2020 - 12:48
    Doğu Anadolu Gözlemevi, uzaydan gelecek ışık için geri sayıma geçti

    Türkiye'nin uzaya açılan yeni penceresi olarak kabul edilen Doğu Anadolu Gözlemevi'nde (DAG) çalışmalar, hummalı bir şekilde devam ediyor.

    Erzurum'da, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Atatürk Üniversitesi'nin desteğiyle yapımına devam edilen, altyapısının yüzde 95’i, bina ve kubbelerin de yüzde 90'lık bölümü tamamlanan DAG, uzayı gözlemlemek için adeta gün sayıyor.

    Doğu Anadolu Gözlemevi, uzaydan gelecek ışık için geri sayıma geçti FOTO GALERi

    DOĞU ANADOLU GÖZLEMEVİ'NDE SONA GELİNDİ

    Atatürk Üniversitesi Astrofizik Araştırma ve Uygulama Merkezi (ATASAM) bünyesinde, bilim dünyası açısından son derece önemli bir teknoloji yatırımı olarak değerlendirilerek, Erzurum'daki 3 bin 170 rakımlı Konaklı Karakaya Tepeleri'nde 2012 yılında yapımına başlanan DAG'ın tamamlanmasına yönelik çalışmalarda sona gelindi.

    Doğu Anadolu Gözlemevi uzaydan gelecek ışık için gün sayıyor ViDEO

    BÜYÜK BÖLÜMÜ BİTTİ

    Uzay bilimlerine çok şey katacağını değerlendirilen ve yol dışındaki altyapısının yüzde 95’i, binada ve kubbelerin inşasının ise yüzde 90'lık bölümü tamamlanan gözlemevinin, küçük çaplı rötuşlar ile bazı teknik eksiklikleri dışında büyük bölümü tamamlandı.

    Türkiye'nin 2023 vizyon projeleri arasında bulunan ancak iklim koşulları ile pandemi dolayısıyla küçük çaplı aksaklıklara rağmen çalışmaların büyük hızla sürdürüldüğü gözlemevinde, ilk ışığın 2021 yılı sonunda alınması hedefleniyor.

    TELESKOBUN TESTLERİ TAMAMLANDI

    ATASAM Müdürü ve DAG Proje Yürütücüsü Doç. Dr. Cahit Yeşilyaprak, gözlemevinde kullanılacak teleskobun İtalya'daki testlerini tamamladıklarını belirtti.

    Pandemi dolayısıyla bu yılki çalışmalara geç başladıklarını aktaran Yeşilyaprak, "Teleskobun ülkeye girişinde özel izin için uğraşıyoruz, onları da gerçekleştirir gerçekleştirmez, parça parça ülkeye getireceğiz. Zaten binanın her tarafını ve kubbeyi kapattık. İçeride çalışacak ortamı yarattığımız andan itibaren teleskobun kurulumuna başlayacağız. Beklentimiz de 2021’in sonuna ilk ışığı alabilmek, ufak bir gecikme olursa da yapacak bir şey yok, pandemi hepimizi etkiledi." dedi.

    Doğu Anadolu Gözlemevi, uzaydan gelecek ışık için geri sayıma geçti #1

    "DOĞAYA ZARAR VERMEYECEK ŞEKİLDE DİZAYN EDİLDİ"

    Gözlemevi binasının iki aşamadan oluştuğunu, ilkinin teleskopla alakalı kısım, diğerinin de personel alanlarıyla ilgili olduğu dile getiren Yeşilyaprak, sözlerini şöyle sürdürdü:

    "Bunların hemen hemen tamamı bitti. İçeride rötuşlar, ince işler ile uğraşılıyor. İki bina arasında da hem titreşim hem de ısı geçişi açısından yalıtım sağlandı. İnfrared teknolojiye sahip teleskop kızıl ötesinde gözlem yapacağı için bu gerekiyordu. Bina, aynamızı hiç dışarı çıkarmadan, dış ortama temas etmeyecek özel bir şafttan indirip tünel gibi oradan bina içerisine ileride kuracağımız kaplama ünitesine alabileceğimiz bir yapıya da sahip.

    Aktif ve pasif güneş enerjisi olarak dizayn edildi, bu durum binanın ön tarafından görülebilir. Bunun için de proje sunuldu, kabul edilirse eğer aktif güneş enerjisini de ekleyeceğiz. DAG binası akıllı, çevreci bir bina, su arıtma sistemleri var, doğaya zarar vermeyecek şekilde dizayn yapıldı ve şu anda dizaynı ile de ender gözlem evlerinden bir tanesi."

    Doğu Anadolu Gözlemevi, uzaydan gelecek ışık için geri sayıma geçti #2

    "EN İYİ KAMERALARDAN BİRİNİ ALDIK"

    Çok sayıda toplantı ve fuarlarda sunumu gerçekleştirilen ve uzay bilimlerine büyük katkı vermesi beklenen gözlemevinin dünyadaki sayılı teleskoplar arasında yer alacağını vurgulayan Yeşilyaprak, şu ifadeleri kullandı:

    "DAG kendi çapında, bu çaptaki teleskoplar içinde dünyadaki en gelişmiş ve en yüksek teknolojiye sahip. O yüzden bu teleskop ile sönüklük anlamında gözlemlenmeyecek gök cismi yok denecek kadar az. Buna biraz da ekipman konusunda destek olunması gerekiyor. Bu konuda da dünyadaki en iyi kameralardan birini aldık, üretiliyor. Şu anda popüler bilimde de yıldızların etrafındaki gezegenleri de ayrıştırabilecek, gözlemleyebilecek koronograf isimli bir alet de söz konusu.

    Doğu Anadolu Gözlemevi, uzaydan gelecek ışık için geri sayıma geçti #3

    "DAG DÜNYANIN DÖRT GÖZLE BEKLEDİĞİ BİR TELESKOP"

    Onunda ihalesi yeni bitti. Adapte optik sistemimiz var, atmosferik türbülansı minimum düzeye indiren, gözlem kalitesini de olabildiğince artıran teknolojiyle sahip. O yüzden dünyadaki sayılı teleskoplardan biri olacak. Coğrafik ve stratejik olarak da bulunduğu enlem ve boylamda başka da bu çapta teleskop olmadığı ve büyük bir gözlemsel boşluğu da doldurduğu için dünyanın dört gezle beklediği bir teleskop aslında."

    Cahit Yeşilyaprak, teleskobun kurulmasında Erzurum'un atmosferik yapısının çok önemli olduğunu, olabildiğince açık gece ve kuru bir havaya ihtiyaç duyulduğunu aktardı. Yeşilyaprak infrared teleskobun kurulması için nemin düşük olmasının da önem arz ettiğini belirtti.

    Doğu Anadolu Gözlemevi, uzaydan gelecek ışık için geri sayıma geçti #4

    "TEMEL BİLİMLERDE CUMHURİYET TARİHİNİN EN BÜYÜK YATIRIMLARINDAN BİRİ"

    Erzurum'a kuş uçuşu 15 kilometre mesafede bir dağın zirvesinde, 3 bin 170 metrede gözlemevinin kurulmasının bu coğrafyanın atmosferik yapısı ve astronomi için büyük bir potansiyel anlamı taşıdığını belirten Yeşilyaprak, "Bu gözlemevi, temel bilimlerde Cumhuriyet tarihinin en büyük yatırımlarından biri. O anlamda değerli bir AR-GE altyapısı olacak. Barındırdığı teknolojiler açısından evet ama çap açısından daha büyük teleskoplar var.

    Bu Türkiye'deki en büyük teleskop. Avrupa kıtasına da konuşlanmış en büyük teleskop diye düşünebilirsiniz. Daha büyük çaplı teleskoplar dünyada var, Havai'de, Şili ve diğer gözlemevlerinde. Barındırdığı optik teknolojiler ve atmosfer kalitesinden dolayı ilk ışığını almasını dünyada herkesin dört gözle beklediği teleskop. DAG olarak yabancıların hepsinin hafızalarında yer etmiş durumdayız." diye konuştu.

    Doğu Anadolu Gözlemevi, uzaydan gelecek ışık için geri sayıma geçti #5

    PARÇALARIN BİR KISMI BELÇİKA VE İTALYA'DA YAPILDI

    Yeşilyaprak, Türkiye'de tasarımı yapılan teleskobun parçalarının bir kısmının Belçika'da, bir kısmı İtalya'da gerçekleştirildiğini, teleskobun ana kütlesinin de İtalya'da tamamlandığını bildirerek, o nedenle dünyada birkaç ülkenin içinde olduğu büyük bir projenin faaliyete geçirileceğini sözlerine ekledi.

    İlginizi Çekebilir

    Görüş Bildir