Euro
10.0365
-0.32%
Dolar
8.4381
-0.21%
Altın
492.59
-0.93%
Borsa
1.393
0.09%
Bitcoin
348.484
0.65%
28ºC
İstanbul
Açık 28 C

    Laboratuvarlarda üretilen 10 ölümcül virüs ve bakteri

    Bilim insanları, laboratuvar ortamında çeşitli deneyler için virüs veya bakteriler üzerinde çalışıyor. Tekno 'on' yazı dizimizin bu bölümünde, bunların en ölümcül olanlarına daha yakından bakıyoruz...
    • Haber Merkezi
    • 25.06.2021 - 11:40
    • Güncelleme : 25.06.2021 - 13:51
    Laboratuvarlarda üretilen 10 ölümcül virüs ve bakteri

    Tekno 'on' 25. Bölüm - ''Laboratuvarlarda üretilen 10 ölümcül virüs ve bakteri''

    İlk olarak Çin'de ortaya çıkan ve ardından tüm dünyayı tehdit eden koronavirüs salgınının asıl kaynağı hala tam olarak bilinmiyor.

    Bazı komplo teorisyenleri, virüsün Vuhan'daki bir laboratuvarda üretilip dışarı sızdırıldığını söylese de bunu gösteren net bilgiler yok.

    Bilim insanları, yıllar boyunca genellikle bağışıklığımızı, aşılarımızı ve ilaçlarımızı güçlendirecek yeni suşlar üretmek için, zaten var olan veya soyu tükenmiş bakteri ve virüsleri değiştirmeyi tercih ediyorlar.

    Ancak tarih boyunca bilim insanlarının, laboratuvar ortamında sıfırdan yeni bakteri veya virüs meydana getirdiği deneyler de var. Tekno 'on' yazı dizimizin 25. bölümünde, laboratuvar ortamında üretilen 10 tehlikeli ve virüs veya bakteriyi daha yakından inceliyoruz.

    1. AT ÇİÇEĞİ

    Laboratuvarlarda üretilen 10 ölümcül virüs ve bakteri #1

    Alberta Üniversitesi'ndeki bilim insanları, eşit derecede ölümcül çiçek hastalığı ile yakından ilişkili ölümcül bir virüs olan at çiçeğini üretti.

    Çiçek hastalığından farklı olarak, at hastalığı insanları etkilemez ve sadece atlar için ölümcüldür. Bilim insanları, ilaç şirketi Tonix tarafından desteklenen altı aylık bir çalışma sırasında virüsü oluşturmayı başardı.

    DNA parçalarını virüs oluşturacak şekilde düzenleyen bilim insanları, bu proje için 100 bin dolar harcadı.

    Çalışma, ortaya çıktığı sırada bir ikilem yarattı. Diğer bilim insanları, hükümetlerin ve hatta teröristlerin bu bilgiyi biyolojik silahlar üretmek için kullanabileceğinden endişe duyuyorlardı.

    Araştırmacılar, gelişmiş çiçek hastalığı aşıları üretmek istedikleri için virüsü oluşturduklarını açıkladı. Daha sonra ilaç şirkeri Tonix, bu virüsü kullanarak yeni bir çiçek hastalığı aşısı üretmeyi başardı.

    Ancak diğer bilim insanları, at çiçeği virüsünün at popülasyonlarından elde edilebileceğini ve sıfırdan üretmenin hata olduğunu savunuyor.

    2. KARA VEBA

    KARA VEBA

    1347-1351 yılları arasında milyonlarca Avrupalı, 50 milyondan fazla insanı öldüren gizemli bir hastalığa yakalandı. Bugün, bu hastalığın Yersinia pestis bakterisinin neden olduğu Kara Ölüm olduğunu biliyoruz . Bu salgına neden olan bakteriler günümüzde bile var olsa da artık ölümcül değil.

    Birkaç yıl önce, Almanya'daki Tübingen Üniversitesi ve Kanada'daki McMaster Üniversitesi de dahil olmak üzere çeşitli okullardan araştırmacılar, veba sırasında ölen bir kurbanın dişlerinden alınan DNA örneklerinden ölümcül bakterileri yeniden üretti.

    Sonuç olarak, araştırmacılar orijinal bakterinin günümüzdeki Kara Ölüm ile ilişkisini doğruladı.

    Milyonlarca kişiyi öldüren bu bakteriler, günümüzde mutasyona uğradığı için artık ölümcül olarak nitelendirilmiyor.

    3. ÇOCUK FELCİ

    FEL

    Alberta Üniversitesi'ndeki meslektaşları gibi, New York Eyalet Üniversitesi'ndeki bilim insanları da DNA parçalarını değiştirerek ölümcül bir yapay virüs üretti.

    Bu sefer laboratuvar ortamında üretilen virüs ise çocuk felciydi ve en az doğal olan virüs kadar güçlüydü. Yapay çocuk felcine maruz kalan fareler, tıpkı doğal çocuk felcine maruz kalmış gibi hastalandı.

    Laboratuvarda oluşturulan çocuk felci, bilim insanları arasında tartışma başlattı. Çünkü virüsü üreten araştırmacılar, genetik kodu hemen hemen herkesin erişebildiği veritabanlarından almıştı.

    Diğer araştırmacılar, art niyetleri olan insanların, üretimi çiçek hastalığı gibi diğer tehlikeli virüslerden çok daha kolay olan kendi yapay çocuk felcini geliştirebileceklerinden korktu.

    Çiçek hastalığının genetik kodu 185 bin harf uzunluğundayken, çocuk felci sadece 7 bin 741 harf uzunluğundadır.

    Halihazırda çocuk felcini yok etmenin eşiğinde olmamıza rağmen bilim insanları, bu virüsün yeniden tehlikeli boyutlara ulaşmasından korkuyor.

    4. FARE ÇİÇEĞİ

    Laboratuvarlarda üretilen 10 ölümcül virüs ve bakteri #4

    Birkaç yıl önce, Avustralya Ulusal Üniversitesi ve Commonwealth Bilimsel ve Endüstriyel Araştırma Örgütü (CSIRO) araştırmacıları, yanlışlıkla ölümcül mutasyona uğramış bir fare çiçeği türü üretti. Fare çiçeği, at çiçeği ve çiçek hastalığı ile aynı aileye ait olan başka bir öldürücü virüstür.

    Araştırmacılar, virüsü yanlışlıkla oluşturdukları sırada fareler için doğum kontrolü geliştirmeye çalışıyorlardı. Bazı farelere enjekte ettikleri fare çiçeğine, interlökin 4 (IL-4) oluşumunu teşvik eden bir gen yerleştirdiler.

    Ancak araştırmacılar, fareler için geliştirilen doğum kontrol aşısını farelere enjekte edince, kısır yapmak yerine virüs daha ölümcül hale geldi ve farelerin bağışıklık sistemlerini yok ederek onları dokuz gün içinde öldürdü.

    Yeni fare çiçeği o kadar tehlikeliydi ki aşıya karşı da direnç gösteriyordu. Mutasyona uğramış fare çiçeğine maruz kalan diğer aşılanmış farelerin de yarısı öldü.

    Araştırmacılar, buluşlarından o kadar korktular ki bulgularını yayınlamak istemediler. Hatta yayınlamanın güvenli olup olmadığını doğrulamak için Avustralya ordusuyla bir araya geldiler.

    Bilim insanları, insan çiçek hastalığının da mutasyona uğrayabileceğinden aşıya karşı direnç gösterebileceğinden korkuyor.

    5. SARS 2.0

    SARS

    Şiddetli akut solunum sendromu (SARS) öldürücü bir virüstür. 2002 ve 2003 yılları arasında 29 ülkede 8 bin kişiye bulaşan bir SARS salgını sırasında 700'den fazla insan öldü.

    Şimdi ise bilim insanları, bu virüsü daha ölümcül hale getirdiler. Yeni mutant SARS virüsü, Kuzey Carolina Üniversitesi'nden Dr. Ralph Baric liderliğindeki bir grup araştırmacı tarafından oluşturuldu ve SARS 2.0 olarak adlandırıldı.

    Araştırmacılar, doğal olarak oluşan SARS'a bir miktar protein ekleyerek virüsü geliştirdiler. SARS 2.0, doğal olarak oluşan SARS virüsünü iyileştirmek için kullanılan aşılar ve tedaviler için üretildi.

    Bilim insanları, daha ölümcül ve mutasyona uğramış bir virüs yaratarak, bizi daha ölümcül bir SARS salgınından kurtaracak daha güçlü aşılar geliştirebileceğine inanıyor.

    Bununla birlikte bazı bilim insanları, bizi ölümcül bir SARS salgınından kurtarması beklenen SARS 2.0 virüsünün laboratuvarlardan sızması halinde, yeni bir ölümcül salgın başlatabileceğinden endişe duyuyor.

    6. MERZ HİBRİT KUDUZ VİRÜSÜ

    Laboratuvarlarda üretilen 10 ölümcül virüs ve bakteri #6

    Bilim insanlarının laboratuvar ortamda oluşturduğu bir diğer virüs ise MERS- hibrit kuduz virüsü.

    Kuduz, genellikle tükürüklerinde virüs bulunan enfekte köpeklerin ısırıkları yoluyla insanlara bulaşabilen ölümcül bir hastalıktır.

    Orta Doğu Solunum Sendromu (MERS) ise birkaç yıl önce Suudi Arabistan'da ortaya çıkan yeni bir virüstür.

    Bilim insanları, kuduz ve MERS virüsünü birleştirerek yeni bir aşı üretmenin planlarını yapıyor.

    Ölüm oranı yüzde 35'lere kadar çıkan MERS, ilk salgın sırasında 1.800 kişiye bulaştı ve 630'dan fazla kişiyi öldürdü.

    MERS-kuduz melezini oluşturmak için araştırmacılar, MERS virüsünden bazı proteinleri alıp kuduza eklediler. Fareleri kuduza ve MERS'e karşı dirençli hale getiren yeni bir aşı geliştirmek için yeni virüsü kullandılar. Aşının, MERS alma riski taşıyan insanlar ve develer için de kullanılabileceğine inanılıyor.

    7. PHI - X174

    phi

    Phi-X174, laboratuvarlarda üretilen bir diğer yapay virüstür. Bu virüs, Maryland, Rockville'deki Biyolojik Enerji Alternatifleri Enstitüsü'ndeki araştırmacılar tarafından oluşturuldu.

    Araştırmacılar, yapay virüsü doğal phiX virüsünden sonra modellediler. PhiX, bakterileri enfekte eden ve öldüren bir virüs kategorisi olan bir bakteriyofajdır, ancak insanlar üzerinde hiçbir etkisi yoktur.

    Yapay virüsü 14 günde üretmeyi başaran bilim insanları; bu virüsün, insan yararı için kullanılabilecek mutant ve yapay bakteri geliştirmede ilk adım olduğunu söylüyor.

    8. İSİMSİZ VİRÜS

    Laboratuvarlarda üretilen 10 ölümcül virüs ve bakteri #8

    University College London ve Ulusal Fizik Laboratuvarı'ndan araştırmacılar, bakterileri öldüren ve gerçek bir virüs gibi davranan isimsiz bir virüs yarattılar. Phi-X174 gibi bir bakteriyofaj olan bu virüs, daha ölümcül olmasıyla dikkat çekiyor.

    Adsız virüs, etrafındaki herhangi bir bakteriye yapışarak saldırır ve hızla çoğalarak bakterilerin vücutlarında delikler oluşturur ve ölmelerini sağlar.

    Korkutucu gücüne rağmen, isimsiz virüs insanlar için tehlikeli değil ve testler sırasında insan hücrelerine saldırmadı. Ancak, tıpkı doğal virüsler gibi isimsiz virüs de insan hücrelerine girebilir.

    Araştırmacılar, isimsiz virüsün insanlarda bakteriyel hastalıkları tedavi etmek ve incelemek için kullanılacağını umuyor. Virüs ayrıca insan genini değiştirmek için de kullanılabilir.

    9. KUŞ GRİBİ

    Laboratuvarlarda üretilen 10 ölümcül virüs ve bakteri #9

    Bazı Hollandalı bilim insanları, zaten ölümcül olan kuş gribinin mutant ve daha ölümcül bir versiyonunu üretti.

    Doğal kuş gribi virüsü, insanlar arasında kolayca bulaşmıyor. Ancak bilim insanları, virüsün insanlar arasında bulaşmasını sağlamak için yeni virüsü üretti.

    Araştırmacılar, test sırasında insanlara benzer kuş gribi semptomlarına sahip oldukları için yaban gelinciklerini kullandı.

    Yaban gelinciklerine enjekte edilen değiştirilmiş kuş gribi virüsü, 10 nesil sonra yeniden mutasyona uğradı ve hava yoluyla bulaşmaya başladı. (Doğal kuş gribi virüsü hava yoluyla bulaşmıyor.)

    Söz konusu çalışma, bilim camiasında tartışma yarattı. Hollandalı araştırmacılar ölümcül virüsü yaratma sürecini yayınlamaya çalıştığında ise oldukça sert tepkilerle karşılaştı.

    Diğer bilim insanları, teröristlerin bu virüsü dünyadaki insanların yarısını öldürebilecek ölümcül bir biyolojik silah üretmek için kullanabileceğinden korkuyor.

    Ancak virüsü üreten araştırmacılar, mutasyona uğramış bir kuş gribi salgınına hazırlanmak için böyle bir çalışma yaptıklarını söylüyor.

    10. H1N1

    H1N1

    1918'de dünya ölümcül bir grip salgınının gelişine tanık oldu: H1N1 virüsü. Salgın sona erdiğinde 100 milyona yakın insanı öldüren bu virüs, bulaşan insanlardaki kanın ciğerlere sızmasına neden oldu.

    Akciğerleri kanla dolan hastalar, burunlarından ve ağızlarından kan geldikten sonra yaşamlarını yitirdi. Söz konusu virüs, 2009 yılında mutasyona uğramış bir şekilde geri döndü.

    Bilim insanı Yoshihiro Kawaoka, 2009 salgınına neden olan mutasyona uğramış virüsün örneklerini aldı ve onu aşılara dirençli daha ölümcül bir virüs oluşturmak için kullandı.

    Kawaoka, o sırada gribin daha ölümcül bir versiyonunu üretmeyi planlamıyordu. Sadece gribin orijinal versiyonunu üretmek istedi, böylece nasıl mutasyona uğradığını tespit edip bağışıklığımızı güçlendirebilirdi.

    Kawaoka'nın geliştirdiği ölümcül H1N1 virüsü, şu anda laboratuvar ortamında saklanıyor.

    Hazırlayan: Muhammet Karal

    Kaynaklar: Listverse, NPR, The Week, New Scientist, Vice.com, Medical Xpress, BBC, Independent

    Tekno 'on' yazı dizimizin 25. bölümünün sonuna geldik. Bir sonraki bölümde bambaşka 10 içerikle karşınızda olacağız. Aşağıdaki bağlantıdan Tekno 'on' serimizin bütün bölümlerine ulaşabilirsiniz.

    İlginizi Çekebilir

    Görüş Bildir