Maaşlarda kritik eşik
Türkiye’de bazı haftalar vardır; takvim ilerler ama hayat durur gibi olur. Memur ve emekli maaşlarına yapılacak zam da işte o “bekleme moduna” sokan başlıklardan biri.
TÜİK’in 3 Temmuz’da açıklayacağı haziran enflasyonu, aslında sadece bir istatistik değil, milyonlarca hanenin mutfağına, faturasına, kiraya ayıracağı bütçeye doğrudan dokunacak bir kararın son vuruşu.
Şu an tablo kabaca çizilmiş durumda: SSK ve Bağ-Kur emeklileri yüzde 16,60’lık beş aylık enflasyon farkını şimdiden cebine koymuş görünüyor. Memur ve memur emeklilerinde ise toplu sözleşme zammı ile birlikte oran yüzde 12’ler seviyesinde. Ama herkes biliyor ki bu rakamlar “nihai rakam” değil. Asıl oyun haziran verisiyle tamamlanacak.
Ekonomi burada biraz matematikten çıkıp psikolojiye dönüşüyor. Çünkü herkes aynı soruyu soruyor: “Haziran enflasyonu kaç gelecek? Yüzde 1,36 mı, yüzde 2’nin üstü mü?" Her ondalık puan, maaşların üstüne birkaç yüz lira, bazen 1.000 lira olarak yazılıyor. Bu yüzden enflasyon açıklaması teknik bir veri değil, adeta aylık bir “maaş piyangosu” gibi bekleniyor.
Ama işin bir başka tarafı daha var. Çünkü zam oranı ne olursa olsun, gündelik hayatın hızına yetişip yetişemeyeceği ayrı bir tartışma. Artan maaşlar, çoğu zaman daha yüksek kira ve fiyatlarla aynı hızda siliniyor. Yani tabloya bakınca bir artış var, ama hissedilen tarafta neler yaşanıyor?
Memur tarafında ise tablo daha katmanlı. Toplu sözleşme zammı ile enflasyon farkı birleşiyor, ortaya “formüllü bir artış” çıkıyor.
Bir de beklenti ekonomisi var. Şimdiden yapılan yüzde 1,36 ya da yüzde 2 senaryoları, aslında bugünün değil yarının maaşını konuşuyor. Bir anlamda herkes, açıklanacak verinin kendisinden çok, hayatına ne kadar dokunacağını hesaplıyor.
Sonuçta 3 Temmuz sabahı açıklanacak rakam, sadece bir TÜFE verisi olmayacak. Kimin mutfağına kaç ekmek gireceğini, kimin kirasını nasıl denkleştireceğini belirleyen bir eşik olacak.
Ve belki de en çok şu gerçeği bir kez daha hatırlatacak: Türkiye’de enflasyon, artık sadece ekonomik bir veri değil; günlük hayatın ritmini belirleyen görünmez bir saat.
Gelelim beklentilere..
Beklentilere göre SSK ve Bağ-Kur'lular için en düşük emekli maaşı yüzde 18,19 zamla birlikte 20 bin liradan 23 bin 638 liraya çıkacak.
En düşük memur maaşı, yüzde 13,93’lük artışla 61 bin 890 liradan 70 bin 511 liraya yükselecek.
En düşük memur emekli aylığı 27 bin 772 liradan 31 bin 640,63 liraya çıkacak.
Tüm rakamlar ve yorumlar için cuma gününü bekleyeceğiz.
