100 yıl sonra aynı kader: Bizans’ın hayallerini sona erdiren Miryokefalon Zaferi

Büyük Selçuklu hükümdarı Alp Arslan, Romen Diyojen’in Bizans ordusunu yendiği Malazgirt Zaferi ile Anadolu’nun kapılarını açtı.

Ancak Malazgirt’ten sonraki bir yüzyıl boyunca Anadolu’da Selçuklular ile Bizans arasındaki mücadele devam etti.

BİZANS MALAZGİRT’İN RÖVANŞINI İSTEDİ

Anadolu’da Türk akınları ve yerleşimleri hız kazanırken Bizans da bölgede hakimiyeti yeniden ele almak için seferler düzenledi.

Bizans ile Selçuklular arasındaki mücadele, Anadolu’nun siyasi geleceğini belirleyen temel çatışma oldu.

KILIÇ ARSLAN SULH ÖNERDİ BİZANS DİNLEMEDİ

1143 yılında Bizans tahtına çıkan I. Manuel Komnenos, Anadolu’daki Selçuklu ilerleyişini durdurmak amacıyla harekete geçti.

Bizans’ın sefer hazırlıklarına başladığını haber alan Anadolu Selçuklu Sultanı II. Kılıç Arslan, İmparator’a elçi göndererek daha önce yapılan barış anlaşmasının yenilemeyi teklif etti.

Ancak Bizans’ın akınları durdurma ve toprak talepleri gibi talepler iletmesi üzerine barış olmadı. 

İKİ KOLDAN ORDU ÇIKARDILAR

Sultan Kılıç Arslan’ın ikinci barış önerisini de reddeden Manuel Komnenos, 1176 yazında, bir orduyu Paflagonya'ya Amasya'ya doğru yola çıkardı.

Manuel Komnenos, kendisi de imparatorluk birliklerinin yanı sıra Frenk, Macar, Sırp askerlerinin de bulunduğu bir orduyla Anadolu Selçuklu Devleti'nin başkenti Konya’ya seferine başladı.

KUZENİNİN KAFASINI YOLLADILAR

İmparator’un Paflagonya'ya gönderdiği ordu, eylül ayının başında Niksar surları önünde karşı karşıya geldiği Selçuklu ordusu tarafından yenildi.

Ordunun başında bulunan İmparator’un kuzeni Andronikos Vatatzes'in başı, Selçuklu komutanları tarafından Sultan II. Kılıç Arslan’a yollandı.

MİRYOKEFALON’DA BULUŞMA 

Selçuklu birlikleri, Konya’ya doğru sefere çıkan Bizans ordusu ile ilk başta doğrudan büyük bir çarpışmaya girmek yerine yıpratma saldırıları yaptı.

İki ordu Malazgirt’ten 105 yıl sonra 17 Eylül 1176 tarihinde Miryokefalon Ovası’nda karşı karşıya geldi.

KILIÇ ARSLAN’IN TUZAĞI

Tarihi kaynaklarda II. Kılıç Arslan’ın, ordusunu Bizans kuvvetlerinin geçmek zorunda olduğu dar bir geçidin çevresindeki yüksek kesimlerde mevzilediği aktarılıyor.

Bizans ordusundaki deneyimli komutanları, kuşatma malzemeleri de taşıyan ağır ordunun dar ve çukur geçitten geçmesinin büyük risk taşıdığı konusunda İmparator’u uyardı.

Ancak hırslı genç prensler, geçitten çıkıp Selçuklu ordusunu yenebilecekleri konusunda İmparator’u ikna etti.

GEÇİDE GİRMELERİ BEKLENDİ

Bizans ordusu geçide; öncü birlikler, gövde, kanatlar ve artçı birlikler gibi farklı kollar halinde girdi.

Geçide girildiği sırada Bizans ordusunun farklı bölümleri arasında uzun mesafeler oluşurken Selçuklu birlikleri saldırıya geçmek için Bizans ordusunun geçitte kendilerine avantajlı bir dağılımda bulunmalarını bekledi.

SELÇUKLULAR GEÇİTTE SALDIRDI

Selçuklu kuvvetleri, Bizans ordusunun öncü ve ana birliklerinin geçitten çıktıkları, artçı birliklerin ise henüz girmekte olduğu sıralarda saldırıya geçti.

Yüksekte bulunan Selçuklu askerlerinin saldırısı sonucunda Bizans ordusunun farklı bölümlerinin birbirine destek vermesini zorlaştı.

ORDUNUN BAĞLANTISI KOPTU

Dar bir alanda sıkışan Bizans ordusunun, kuşatma amacıyla taşıdıkları ağır teçhizatların da etkisiyle manevra kabiliyeti büyük ölçüde azaldı.

Selçuklu ordusunun farklı noktalardan saldırıları sonucunda Bizans ordusunun düzeni bozulurken, uzun bir kol halinde hareket eden ordunun iletişimi de büyük oranda kesildi.

Gün boyunca devam eden çarpışma sonucunda Bizans ordusu ağır kayıplar verdi.

GECE BOYU OK YAĞMURU

Günün sonunda Bizans ordusu, savunma hatları oluşturarak geçidin dışına çıkmayı başardı.

Ancak Selçuklu süvarileri, yüksekten oklu saldırılarını gece boyunca ve ertesi gün de devam etti.

İMPARATOR BARIŞ İSTEDİ

Muhafız birlikleri sayesinde savaş alanından kurtulan İmparator Manuel Komnenos, büyük kayıplar veren ordusunun kalan bölümünü toparladı.

Manuel Komnenos, savaşın ardından II. Kılıçarslan’ın barış şartlarına uyarak bazı Bizans tahkimatlarını yıkmayı kabul etti.

 YER KONUSUNDA UZLAŞMA YOK

Miryokefalon Savaşı’nın yılı ve savaşla ilgili bazı detaylar konusunda tarihçiler arasında fikir birliği olsa da savaşın yeri konusunda bir uzlaşma yok.

Kimi tarihçileri savaşın Eğirdir Gölü’nün kuzeyindeki geçitlerin olduğu bölgelerde yaşandığı kanaatini paylaşıyor. Tarihçiler arasında gümüzdeki Düzbel, Gelendost, Kumdanlı, Kırkbaş, Çivril, Karamıkbeli gibi birçok bölgenin savaşın meydana geldiği yer olabileceği tartışılıyor.

ANADOLU’NUN TÜRK VATANI OLDUĞU PERÇİNLENDİ

Miryokefalon Zaferi ile Bizans'ın Anadolu’da yeniden egemenlik sağlama planları suya düştü.

Zaferden sonraki dönemde Bizans, artık Selçukluları Anadolu’dan atma hedeflerinden ziyade Anadolu’daki kalan topraklarını korumaya odaklanırken Anadolu’da Türk yerleşimleri kurulmaya devam etti.

Malazgirt’ten 105 yıl sonra kazanılan Miryokefalon, Anadolu’daki Türk hakimiyetinin kalıcılığını perçinleyen önemli bir dönüm noktası oldu.