Son günlerde İran ile Batı arasındaki nükleer anlaşma tartışmalarıyla yeniden gündeme geldi.
Avrupa ülkeleri, İran’ın anlaşma yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda 2015’teki nükleer anlaşmada yer alan “snapback mekanizmasını” devreye sokabileceklerini açıkladı.
Bu açıklama, uluslararası basında ve diplomatik çevrelerde büyük merak uyandırdı.
Peki; snapback mekanizması nedir, ne işe yarar? İşte detaylar...
SNAPBACK MEKANİZMASI NEDİR
Snapback mekanizması, İran’ın nükleer anlaşma yükümlülüklerini ihlal etmesi durumunda BM yaptırımlarının 30 gün içinde otomatik olarak geri gelmesini sağlar.
2015’te imzalanan Kapsamlı Ortak Eylem Planı (KOEP) kapsamında, İran’ın anlaşmaya uymaması halinde uygulanacak yaptırımların otomatik olarak yeniden yürürlüğe girmesini sağlayan maddeye "snapback" deniyor.
BM Güvenlik Konseyi’nin 2231 sayılı kararında yer alan bu mekanizma, taraf devletlere İran’ın yükümlülüklerini ciddi şekilde ihlal ettiğini düşündüklerinde konuyu BM’ye taşıma hakkı tanıyor.
BM YAPTIRIMLARI
2231 sayılı karar uyarınca, anlaşmaya taraf herhangi bir devlet İran’ın ciddi şekilde yükümlülüklerini ihlal ettiğini düşünürse, konuyu BM Güvenlik Konseyi’ne taşıyor.
30 gün içinde yeni bir karar alınmazsa, daha önce kaldırılan BM yaptırımları otomatik olarak yürürlüğe giriyor.
Bu yaptırımlar arasında silah ambargosu, İran’ın nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip füze geliştirmesi yasağı ve birçok kişi ile kuruluş için mali ve seyahat kısıtlamaları yer alıyor.
Uzmanlara göre, snapback mekanizması İran’a yönelik en güçlü diplomatik ve ekonomik baskı araçlarından biri olarak öne çıkıyor.
Anlaşmaya taraf ülkeler, bu mekanizma sayesinde İran’ın nükleer programını sınırlamaya yönelik adımlarını garanti altına alabiliyor.
