Hasan Basri Yalçın, İstanbul Ticaret Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesidir. Uluslararası ilişkiler teorisi, uluslararası güvenlik, strateji, NATO ve sosyal bilimler felsefesi konularında çalışmaları bulunmaktadır.
Basri’nin Küresel ve Bölgesel Aktörlerin Suriye Stratejileri adlı kitabı da daha önce yayımlanmıştı.
SAVUNMA ALANINDA YAPILAN ÇALIŞMALAR
Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Fransa, Rusya ve Çin’i ele alan Ulusal Güvenlik stratejileri, bu devletlerin ulusal güvenlik stratejilerinden ne anladıklarına dair ipuçları veriyor. Özellikle büyük devletlerin her geçen gün savunma alanında yaptıkları çalışmalar, dünyanın geleceği için tehlike oluşturuyor. Her devlet ulusal çıkarlarını korumak için uluslararası menfaatlerini gözetir. Kitaba konu olan Birleşmiş Milletler'in (BM) beş daimi üyesi dünyanın önde gelen büyük güçleridir. Ekonomik, sosyal, siyasal alanında yaptıkları hamlelerle dünya siyasetine yön veriyorlar.
YENİ KÜRESEL GÜÇ OLARAK ÇİN
ABD ve Rusya arasında II. Dünya Savaşı’ndan sonra başlayan Soğuk savaş, etkisini uzun yıllar devam ettirdi. Çetin bir mücadelenin içine giren iki süper güç kozlarını her alanda denemekten kaçınmadılar. Her iki devletinde yegâne amacı; dünyanın tek patronu olmaktı. Şuan da kimin dünyaya hükmettiğini de son yaşanan gelişmelere bakarak anlayabiliriz. Küllerinden yeniden doğan Çin ise, ekonomik güç olarak bu grupta yer almaya başladı.
Yeni süper güç Çin mi?
ULUSAL GÜVENLİK STRATEJİSİ NEDİR?
Ulusal Güvenlik Stratejisi genel anlamda bir devletin kendi ulusal güvenliğini uzun vadede sağlamaya yönelik planlamadır. Bir devletin neleri tehdit olarak gördüğü ve bu tehditlere nasıl baş etmesi gerektiğine dair cevapları içerir. Bunları; belli bir rasyonalite çerçevesinde hesaplar. Bu rasyonalite devlet için en güvenlikli durumu kurgulamaya çalışır.
Ülkelerin ulusal güvenlik stratejileri
Uluslararası ilişkilerde güvenlik devletlerin tek değilse bile en önemli meselelerden biridir. Bu mantığa göre devletler çok farklı özellikler, kimlikler, ideolojiler, kültürler, liderler, beklentiler, korkular, hevesler ve arzulara sahip olabileceğini belirten Hasan Basri; “Günün sonunda devletler vatandaşlarına güvenlik sağlamakla sorumludur. Veya kendi güvenliklerini sağlamadan diğer bütün bahsi geçen değerleri elde etmek imkânsız hale gelebilir. Bu mantığa göre; devletler her şeyden önce güvenliklerini sağlamalıdır.”
STRATEJİLERİN UNSURLARI: AMAÇ, ARAÇ, YÖNTEM
Farklı türleri olmasına rağmen genelde stratejilerin tek bir mantığı olduğu vurgulanır. Buna göre herhangi bir alanda bir strateji belirleniyorsa bu stratejinin en az üç unsura sahip olması ve bunlar arasında dengeli bir ilişki biçiminin inşa edilmesi gerekiyor. Hangi alanda olursa olsun stratejinin bir amacı, aracı ve yöntemi vardır. İyi bir strateji bu üçünün birebiriyle başarılı bir şekilde ilişkilendirebilmelidir. Yani bir aktör strateji uyguladığında bir amacı vardır. O amaca ulaşmanın yöntemi vardır. O yöntem belli türde araçlarla takip edilir.
Her ülke uluslararası siyasette kendi çıkarını korumak ister
GÜVENLİK KAVRAMSALLAŞTIRMASI MESELESİ
Güvenlik kavramı en geleneksel haliyle savunma ve hatta biraz daha daraltılacak olursa “askeri savunma” anlamına gelebilir. Son dönemlerde yapıldığı gibi en geniş haliyle tanımlanacak olursa da iklim koşullarından kişisel hak ve özgürlüklere kadar genişletilebilir. Böylesi geniş bir spektrumun (renk ve dalgalar boylarını içeren çizgiler) üzerinde güvenliğe herhangi bir anlamın yüklenmesi mümkündür. Bu nedenle tarih içinde bu kavrama farklı anlamlar yüklenmiştir.
Birinci öncelik olarak savunma
Günümüzde yaşanan global siyasetin farklı boyutlarını anlamak isteyenlerin, ve özellikle uluslararası ilişkiler öğrencilerin mutlaka okuması gereken Ulusal Güvenlik Stratejileri önemli bir kaynak.
Kitap sayfası için iletişim: ergul.tosun@ensonhaber.com
