Amerikalı yazar Jack London’un en önemli eserleri başında gelen Martin Eden’i büyük bir keyifle okudum. 1919 yılında kaleme alınan ünlü roman, 1800’lü yılların Amerika’sında cereyan eder. Hayatını denizcilikle ve başka işlerle kazanan Martin Eden’in kendi içinde başlattığı aydınlık mücadelesinin sonunda nasıl zaferle çıktığını anlatıldığı roman bir başarı öyküsüdür.
SERÜVEN DOLU BİR HAYAT
Asıl adı John Chaney olan Jack London, San Francisco’da doğdu. 14 yaşında okulu bırakarak serüven dolu bir hayat başladı. Bir tekneyle San Francisco Körfezi’nde dolaşarak Japonya’ya gitti. İlk kitabı Kurt Kanı’nı 1900 yılında yayımladı. Bu kitabıyla geniş bir okur kitlesine ulaşan London; üç sene sonra da Vahşetin Çağrısı’nı yayımladı. Jack London’un diğer önemli eserleri arasında, Beyaz Diş, Demir Ökçe, Yanar Gün’ü sayabiliriz. Martin Eden’i okuyup bitirdiğimde, insan bu hayatta istedikten sonra her şeyi başarabilir duygusu bende hâkim oldu.
JACK LONDON'IN YARI OTOBİYOGRAFİK ROMANI
Romanda doğru dürüst okuma yazması bile olmayan Eden, günün birinde Amerika’da parmakla gösterilebilecek kadar ünlü bir yazar olması; onun azim ve kararlığıyla gerçekleştiğine dramatik bir şekilde şahit olacaksınız. 1942’de beyaz perdeye taşınan Martin Eden çok beğenilmişti.
Filme uyarlanan Martin Eden'in tanıtım afişi
Yazarın Demir Ökçe’den sonra en çok okunan ve bilinen romanı olan Martin Eden, Jack London’un ününe ün katan başyapıtıdır. Burjuvazi ve alt tabaka arasında yaşanan sosyal adaletsizlikleri ve gelir dağılımındaki düzensizlik romanın ana temalarını oluşturuyor. Burjuvaziye sert eleştiriler yönelten London; sosyalist fikirlere sahip bir yazardır. Yarı otobiyografik özellikte olan kitap London’un hayatından önemli kesitler sunuyor. Jack London’un biyografisine göz atın ve sonra romanı okuyun, iki ana denklem arasındaki paralelliği çıplak bir şekilde göreceksiniz.
Ruth ve Martin Eden
EĞİTİMSİZ YOKSUL BİR GENÇ OLAN MARTİN EDEN
Hayatı hep yoksullukla geçmiş, çeşitli ağır işlerde çalışarak hayatını idame ettirmek için varla yok arasında gidip gelen Martin Eden’in başarısı çok az kişiye nasip olmuştur. Onun asıl tutkusu denizciliktir ama buradan gelen para kendisine asla yetmiyor. Çamaşırcılık ve başka işlerde çalışan Eden’in kendisine ait bir evi bile yok. Ablasına ait evin çatı katında kalan, eniştesinin her gün eleştirilerine maruz kalan Eden’in günleri açlık ve sefaletle geçer.
Eğitimsiz, çevresinde hor görülen Eden, düzgün bir işi olmadığı için de yerden yere vurulur. Yazarın usta tasvirleriyle Martin'nin güçlü, iri biri olduğunu da öğrenmiş oluyoruz. Günün birinde hayatının aşkıyla yani Ruth’la tanıştığında kendisi için yeni bir hayatın başlangıcı olur.
MARTİN EDEN’İN YAZAR OLMA HAYALİ
Martin, Ruth’un kardeşini gemide bir kavga esnasında kurtardığın için kardeşi de onu evine davet eder. Bu davette Ruth’la tanışan Martin onu görür görmez vurulur. Ama aralarındaki sınıf ve ekonomik uçurum bir araya gelmeleri için önemli bir engel teşkil eder. Dolasıyla Jack London’un burjuvaziye sert eleştirilerini yöneltmesinin altında bu gerçek yatıyor. Ruth’u görmek için evlerinin önünde sürekli nöbet halinde olan Martin için tek gerçek bu güzel kadındır artık.
Kendisini geliştirmek için sürekli okuyan Martin
Ruth’un ailesiyle yemek yerken nasıl davranacağını bilmeyen, konuşurken ağzından kötü kelimeler çıkan Martin oldukça zor durumda kalarak, içinde bulunduğu sınıfın bu olmadığını düşünmeye başlar. Bu süreçte en büyük destekçisi de tabi ki Ruth olur. Martin artık kütüphaneye giderek ve bol bol kitap okumaya başlar. Bu okumalar sonucunda içinde yazar olma hevesiyle yanıp tutuşur.
Martin Eden için denizcilik büyük bir aşktır
YAZILARI DERGİLER TARAFINDAN REDDEDİLİR
Hikâyeler, şiirler yazmaya başlayan Eden, bunları Ruth’a ve çevresindekilere okuyarak onların beğenilerini kazanmak ister. Yazdıklarını dönemin ünlü gazetelerine, dergilerine yollayarak yayımlanmasını ister. Gönderdikleri sürekli reddedilen Martin pes etmemeye kararlıdır. Çünkü birgün mutlaka büyük bir yazar olacağına inanır. Herkes tarafından küçük görülen Martin sabrı ve çalışkanlığının meyvesini alarak Amerika’da çok ünlü bir yazar olur. Aristokrasi çevrelerde sürekli yemeklere ve davetlere çağrılan Martin artık tanınan bir yazardır. Martin ise insanların ikiyüzlülüğüne, samimiyetsizliğine atıfta bulunarak kendisine olan ilgiyi kazandığı paraya bağlar.
Haklıdır da…
Jack london
BİR AŞK… MARTİN VE RUHT
Ruht’un ailesi Martin’i kendi kızlarına layık görmedikleri için bu ilişkiye karşı çıkarlar. Evlilik kararı alan Martin ve Ruht baskılar sonucu ayrılmaya karar verirler. Şöhrete kavuşan Martin’le barışmak için gelen Ruht, karşısında eski Martin'i göremez. Hayal kırıklığıyla oradan ayrıldığında Martin, Ruth’un şöhretinden dolayı kendisine geldiğini pekâlâ farkındadır.
Bütün bunlardan sıkılan Martin Eden uzun bir yolculuğa çıkarak kendisi için belirsiz bir hayat yelken açar.
"Martin sanki engin ve nihayetsiz bir merdivenden yuvarlanıyormuşçasına gümbürtüler duydu uzun süre. Dipte bir yerlerde karanlığın içine düştü. Bu kadarını fark edebildi. Karanlığın içindeydi artık. Bunu fark ettiği anda da farkındalığı sona erdi."
Kitap sayfası için iletişim: ergul.tosun@ensonhaber.com
