İki yıla yakın bir süredir Gazze’de soykırım yapan İsrail, şimdi de İran’a büyük bir saldırı gerçekleştirdi. Saldırılar sonucu İran’da en az 78 kişinin öldüğü, 320’den fazla kişinin de yaralandığı belirlendi.
İran’ın misillemesinde de yapılan açıklamaya göre, İsrail’de üç kişi hayatını kaybederken, 91 kişi de yaralandı. Hemen her operasyonuna tahrif edilmiş Tevrat’tan ya da Yahudi ilahiyatının farklı metinlerinden kavramlar kullanmayı adeta takıntı haline getiren İsrail yönetimi, son saldırısına da “Yükselen Aslan” adını verdi.
Aslanlı ifadeler, İsrail devleti tarihinde daha önceki bazı askeri operasyonlarda da kullanılmıştı. Peki, Yahudi dinine mensubiyetlik ile “aslan”a olan bu merak arasında nasıl bir bağ var? Özellikle kabalistik ve mistik Yahudi geleneklerine bağlı fanatik Yahudi çevrelerde aslan neden bu kadar önemli?
“ORMANLAR KRALI ASLAN”A ÖYKÜNME
Yahudi Ansiklopedisi (The Jewish Encyclopedia) ve Ansiklopedi Britannica (Encyclopedia Britannica) ile daha birçok kaynakta, Yahudilik ile aslan sembolü arasındaki bağa ilişkin detaylı bilgiler yer almakta. Asırlar boyunca, din adamlarının tahrif ettiği Tevrat üzerinden Yahudi ilahiyatı kurgulanırken, bu teoloji içerisinde “aslan”a çok özel bir yer ayrılmıştı. Bazı araştırmacılar, bu özel önem verişi, antik çağlarda Yahudiliğin içine sızan tabiat unsurlarına tapım olgusunun “hayvanlar âleminin kralı aslan”ın, ilahiyat retoriği içerisinde değerli bir sembole dönüşüyle açıklamaktaydı. Muharref Tevrat’ın pek çok yerinde, aslanın cesaret, güç ve benzeri olumlu kavramlarla birlikte anılması bu yaklaşımın bir yansımasıydı.
Tekvin (Yaratılış) kitabında anlatılanlara göre, Hz. Yakup, on iki oğlundan biri olan Yahuda’yı “aslan (aryeh) yavrusu” olarak severdi. İnanışa göre, Yahuda’nın soyundan gelecek olan krallar ve nihayetinde Mesih, daima aslan adıyla anılacak, onunla sembolize edilecekti. Yahudiler, aslanın doğal bir yırtıcı olarak sahip bulunduğu kudret ve gücün, soy zinciriyle kendilerine intikal ettiğine inanmaya başlamışlardı. Tevrat’ta yer alan, Amos 3:8’de, “Aslan kükremiş, kim korkmaz?” ifadesi, asırlar boyunca Yahudilerin diğer milletler ve dinler karşısında üstün olma motivasyonunu beslemişti. Buna göre; tanrının İsrail halkını düşmanlarından kurtarması, onlar üzerinde üstünlük bahşetmesi hemen her zaman “yükselen aslan” ya da “aslanın yükselişi”yle anlatılmıştı.
‘YÜKSELEN ASLAN’, YENİDEN DİRİLİŞİN DE SİMGESİ
Yahudi tarihinde birçok kez yaşanan sürgün olayları, bu inanca bağlı olanlarda nesiller boyu devam eden travmatik sonuçlara da yol açmıştı. Bu nedenle de “İsrail’in sürgünden dönüşü” umudu, Yahudi ilahiyatında önemli bir yer tutmuştu. İşte, “yükselen aslan” metaforu da bu inancın diri tutulması için oluşturulmuş bir kavramdı.
Zaten, İsrail devletinin kurulmasının ardından Yahudi hahamlar ile ideologların, İsrail’in ulusal ve ruhsal olarak yeniden canlanmasını “yükselen aslan” benzetmesiyle anlatmaları da bu tarihsel arka plana dayanmaktaydı. “Beklenen Mesih” de gene aslan ile sembolize edilmekteydi.
MOTİFLER, SEMBOLLER HEP ASLANLI
Yahudi toplumları, inanç unsurları arasında önemli bir yer tutan “aslan”ı sembol olarak, günlük hayatın hemen her alanına nakşetmişlerdi. Yahudi ilahiyat kataloğunda Hz. Davut aslan sembolü ile birlikte anılmaktaydı. Hz. Süleyman’ın tahrif edilmiş kimliğiyle “Kral Süleyman”a dönüştürüldüğü teolojide de onun tahtı aslan figürüyle sembolize edilmişti. İsrail’in başta Filistin olmak üzere bölgede hedefine aldığı ülke ve topluluklara karşı saldırgan tutumu, sık sık “Davut’un Aslanı ya da “Siyon Aslanı” metaforlarıyla anlatılmaktaydı.
MODERN İSRAİL DE ASLANLARLA DOLU
Aslan, modern İsrail devleti için de güçlü bir ulusal sembol haline getirilmişti. İsrail devleti kurulduğunda, hem antik Yahuda Krallığı’nın hem de modern Kudüs’ün sembolü olarak “Yahuda Aslanı” birçok kamusal alanda görünür kılınmıştı. Böylece, İsrail’in tarihselliği ve devamlılığına vurgu yapılmak isteniyordu. Kudüs şehrinin armasının aslan figürlü olarak belirlenmesi de bu amaçlaydı.
ARİEL: TANRININ ASLANI
Yahudi toplumunun aslan motiflerini; sinagoglar, sanat çalışmaları, kitap illüstrasyonları ve muhtelif dini ya da günlük kullanımlı objelerde tercih edilmesi de sıklıkla görülmekte. Ayrıca, Yahudi mezar taşlarında da bazen aslan figürleri bulunmakta. İbranice aslan anlamına gelen “aryeh”i doğrudan ya da türevleriyle çocuklara isim olarak konulması ise tarih boyunca yaygındı, halen de bu yaygınlık sürmekte.
Çocuk isimlerinde özgün Aryeh ile türevleri olan Ari, Ariel, Gur Aryeh ile yine İbranice’den fonetikleşmiş hali olan Leo, Lion ve Leonardo, özellikle ortodoks Yahudi ailelerde yaygınlıkla kullanılmakta. Diasporada, İsrail’den uzak bir şekilde yaşayan Yahudi toplumlarındaki “aryeh” kökenli isimlerin yaygınlığı ise bu kimlik ve geleneğin gelecek nesillere aktarılmasında rol oynamıştı.
İsrail’de çok sayıda şirket, spor takımı ve kültürel kurumların marka ve logolarında aslan figürü kullanımı da çok yaygın. Bu arada, İsrail’de bir dönem tedavülde olan eski İsrail şikelinde de aslan figürleri yer almıştı.
