Van Kalesi Höyüğü’nde 2018 yılında yürütülen kazılarda, yaklaşık 2 bin 800 yıl öncesine ait bir Urartu kadınına ait ayak izi gün yüzüne çıkarıldı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erkan Konyar başkanlığındaki ekip tarafından keşfedilen iz, kalıbı alınarak bulunduğu yerden çıkarıldı ve koruma altına alındı.
Antropologlar tarafından yapılan incelemeler, ayak izinin milattan önce 6-9. yüzyıllar arasına tarihlendiğini ve 36 numara büyüklüğünde olduğunu ortaya koydu. Uzun süredir korunan bu değerli arkeolojik bulgu, 2025’in “Aile Yılı” ilan edilmesi ve Cumhuriyet’in 102. yılına özel düzenlenen “Urartu’dan Günümüze Kadın” temalı sergi kapsamında ilk kez ziyaretçilerin karşısına çıkarıldı.
Van Müzesi’nde 12 Temmuz - 31 Ağustos tarihleri arasında açık kalacak sergi, büyük ilgi görüyor.
"AYAK İZİ, GEÇMİŞİN SESSİZ TANIĞIDIR"
Müze Müdürü Bülent Demir, serginin teması hakkında şu açıklamada bulundu:
Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın 2025’i ‘Aile Yılı’ ilan etmesiyle, biz de aile kavramının temeli olan kadını merkeze alarak bu sergiyi hazırladık. 100+2 Süreli Müze Sergileri projesiyle geleneksel değerleri çağdaş bir anlayışla harmanlıyor, Anadolu’nun eşsiz mirasını bugüne taşıyoruz.
Demir, Van Müzesi’nin açtığı bu özel sergide ayak izinin en dikkat çekici eser olduğunu vurgulayarak şöyle devam etti:
İlk kez sergilediğimiz bu iz, Urartu döneminden kalan, kerpiç üzerine basılmış bir kadın ayak izi. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle yapılan kazılar sonucu ortaya çıkarıldı. Bu iz yalnızca bir kalıntı değil; o dönemin kadın emeğini, gündelik yaşamını ve toplumsal rolünü yansıtan canlı bir belge.
"KADININ EMEĞİYLE ŞEKİLLENMİŞ BİR TARİH"
Ayak izinin bulunduğu kerpicin, kadınların aktif rol aldığı yapı sürecine işaret ettiğini belirten Demir, etnografik bulguların da kerpiç üretiminin geçmişte ev kadınları tarafından yapıldığını gösterdiğini söyledi:
Bu eser, yalnızca teknik bir bulgu değil; binlerce yıl öncesine ait yaşamın, emeğin ve kadının görünmeyen tarihinin sessiz bir tanığıdır. Sergileyerek kadının geçmişteki varlığına ve mücadelesine dikkat çekiyoruz.
"UNUTULMAZ BİR DENEYİM"
Sergiyi ziyaret eden Samsunlu Müjde Şen Ünal, ailesiyle birlikte çıktığı Doğu turunda bu esere rastlamaktan büyük heyecan duyduğunu dile getirdi:
Kadının geçmişteki emeği, bugünkü çabasıyla birleşiyor. Bu ayak izi, kadınların tarih boyunca ne denli güçlü ve üretken olduğunu gösteriyor. Böyle bir eseri ilk kez görüyorum, bu geziye unutulmaz bir anlam kattı.
Tokat’tan gelen Murat Öz ise Van’a olan merakını gidermek için çıktığı yolculukta müzeden çok etkilendiğini söyledi:
Urartu dönemini bu kadar etkileyici anlatan bir müze beklemiyordum. Ayak izi gerçekten çarpıcı. Kadın olduğu çok belli. Bu kadar eski bir medeniyetin böylesine canlı bir izle günümüze ulaşması muhteşem.
