Türkiye'nin ilk siyahi askeri pilotu Çelikten'in ailesi: İzmir kahramanına sahip çıksın

Dünya havacılık tarihinde önemli bir yere sahip olan ve ilk siyahi askeri pilotlardan biri kabul edilen Ahmet Ali Çelikten'in ailesi, onun isminin yaşatılması için çağrıda bulundu.

1883 yılında İzmir'de dünyaya gelen Ahmet Ali Çelikten, Osmanlı döneminde başlayan askeri kariyerini Cumhuriyet'in ilk yıllarına kadar sürdürdü. Birinci Dünya Savaşı'nda ve Kurtuluş Savaşı'nda görev alan Çelikten, gösterdiği başarılarla Türk havacılık tarihinin unutulmaz isimleri arasında yer aldı.

İstiklal Madalyası sahibi olan Çelikten'in ailesi, Afrika kökenli Türk pilotun gelecek nesillere anlatılması ve doğduğu şehir İzmir'de kalıcı bir eserle yaşatılması gerektiğini belirtiyor.

DENİZ SUBAYLIĞINDAN TARİHİ BİR PİLOTLUK KARİYERİNE

Nijerya kökenli bir ailenin çocuğu olarak İzmir'de doğan Ahmet Ali Çelikten, küçük yaşlardan itibaren denizcilik alanına ilgi duydu.

1904 yılında savaş gemisi kaptanı olma hedefiyle Haddehane Mektebi'ne giren Çelikten, 1908 yılında mülazım-ı evvel (üsteğmen) rütbesiyle mezun olarak Osmanlı donanmasına katıldı.

Havacılığa olan ilgisi ve yeteneği sayesinde 1914 yılında Yeşilköy'de kurulan Deniz Tayyare Mektebi'nde eğitim almaya başlayan Çelikten, 1916 yılında pilotluk diplomasını alarak askeri havacılık tarihindeki önemli isimlerden biri oldu.

BİRİNCİ DÜNYA SAVAŞI'NDA GÖREV ALDI

Ahmet Ali Çelikten, askeri pilot olarak Birinci Dünya Savaşı sırasında Çanakkale, Konya ve İstanbul hatlarında görev yaptı.

Başarılı çalışmalarıyla dikkat çeken Çelikten, 1917 yılında havacılık tekniklerini geliştirmek amacıyla devlet tarafından Almanya'ya gönderildi.

Dönemin şartlarında uluslararası alanda dikkat çeken bir isim haline gelen Çelikten, savaş yıllarında gösterdiği performansla Türk havacılık tarihine adını yazdırdı.

KURTULUŞ SAVAŞI'NDA GÖNÜLLÜ OLARAK MÜCADELE ETTİ

Birinci Dünya Savaşı'nın ardından başlayan Milli Mücadele sürecinde Ahmet Ali Çelikten, Gazi Mustafa Kemal Atatürk önderliğindeki bağımsızlık hareketine destek verdi.

Amasya'dan kalkarak Ankara'daki Anadolu Hareketi'ne katılan Çelikten, Konya Askeri Hava Üssü'nde gönüllü olarak görev yaptı ve vatan savunmasına katkı sundu.

Kurtuluş Savaşı'ndaki hizmetleri nedeniyle İstiklal Madalyası ile ödüllendirilen Çelikten, Cumhuriyet döneminde de Türk havacılığına hizmet etmeye devam etti.

CUMHURİYET DÖNEMİNDE HAVACILIĞA ÖNCÜLÜK ETTİ

1924 yılında İzmir Hava Okulu'na uçuş öğretmeni olarak atanan Ahmet Ali Çelikten, 1928 yılında Hava Müsteşarlığı görevine getirildi.

1948 yılında albay rütbesiyle emekli olan Çelikten, yaşamının son dönemini İzmir'de geçirdi. Türk havacılığına önemli katkılar sağlayan Çelikten, 24 Haziran 1969'da İzmir'de hayatını kaybetti.

"BABAM VATANINA ÇOK BAĞLI BİR İNSANDI"

Ahmet Ali Çelikten'in İzmir'de yaşayan 91 yaşındaki oğlu emekli hava astsubay Yılmaz Çelikten, babasının disiplinli ancak mütevazı bir yaşam sürdüğünü anlattı.

Babasının görev yaptığı yerlerde sevilen bir asker olduğunu belirten Çelikten, onun şöhretten uzak durduğunu ancak Türk milletine ve vatanına büyük bir bağlılık duyduğunu söyledi.

Babasının havacılığa olan ilgisini ve savaş dönemlerindeki görevlerini gururla hatırladığını ifade eden Çelikten, özellikle İzmir'in savunmasındaki rolüne dikkat çekti.

Çelikten, babasının annesiyle evlilik sürecine ilişkin de şu bilgileri verdi:

"Babam o dönem subayların evlenebilmesi için gerekli rütbeye sahip değildi. Ancak İzmir semalarında tacizde bulunan bir Yunan uçağını düşürmesiyle halkın sevgisini kazandı. Halkın desteğiyle bu engel kaldırıldı ve annemle evlendi. Babamın adının İzmir'de yaşatılmasını istiyoruz."

"BİZDEN SONRAKİ NESİLLER DE BİLSİN"

Ahmet Ali Çelikten'in torunu Anda Ülkü Çelikten ise dedesinin hayatının daha geniş kitleler tarafından bilinmesi gerektiğini söyledi.

Çelikten, dedesinin yalnızca ailesi için değil, Türk ve dünya havacılık tarihi açısından önemli bir isim olduğunu belirterek, "Bizden sonraki nesiller de bilsin. Bir sokağa ismi verilsin veya büstü dikilsin, anılmasını çok isterim." ifadelerini kullandı.

"İZMİR'DE HEYKELİ DİKİLMELİ"

Ahmet Ali Çelikten'in hayatı üzerine araştırmalar yapan Güney Afrika'daki Witwatersrand Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Halim Gençoğlu da Çelikten'in dünya askeri tarihi açısından özel bir yere sahip olduğunu belirtti.

Çelikten'in varlığının, dönemin toplumsal koşulları açısından dikkat çekici olduğunu ifade eden Gençoğlu, onun Türk havacılık tarihinde ve dünya siyahi pilotlar tarihinde önemli bir örnek oluşturduğunu söyledi.

Gençoğlu, Çelikten'in özellikle doğduğu şehir İzmir'de daha fazla tanıtılması gerektiğini belirterek, "Öncelikle kendi şehri İzmir'de ve Türkiye'de, Afrika'daki büyükelçiliklerde ve farklı diplomatik programlarda anlatılmalı. İzmir'de kesinlikle heykeli dikilmelidir." dedi.

TARİHE İZ BIRAKAN BİR HAYAT

Deniz subaylığından askeri pilotluğa, savaş meydanlarından havacılık eğitimine uzanan hayatıyla Ahmet Ali Çelikten, Türk havacılık tarihinde özel bir yere sahip bulunuyor.

Ailesi ve araştırmacılar, Çelikten'in hikayesinin gelecek kuşaklara aktarılması ve adının kalıcı eserlerle yaşatılması gerektiğini vurguluyor.