1999 Marmara Depremi ve 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerde görev alan arama kurtarma gönüllüleri Niyazi Özgür Yüce ve Erdem Yetek, yaşadıkları deneyimleri unutamıyor.
İstanbul’da yaşayan Yüce ve Yetek, 24 yıl arayla meydana gelen bu depremlerde sahada görev aldı. Yüce, şu anda İHH İnsani Yardım Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi, Yetek ise Cansuyu Derneği İstanbul Arama Kurtarma İl Sorumlusu olarak görev yapıyor.
MARMARA DEPREMİNİN ZORLUKLARI
Marmara Depremi’nin 26’ncı yıl dönümünde konuşan Yüce, 17 Ağustos 1999’da ekip olarak İstanbul’dan yola çıktıklarını, Hereke civarında trafik nedeniyle ilerleyemediklerini anlattı:
Hereke’den Gölcük’e yürüdük. Kaç saat sürdüğünü hatırlamıyorum. Enkazların altından insan sesleri geliyordu. O zaman arama kurtarma bilinci ve imkanları çok sınırlıydı. STK’ler ve devlet olarak elimiz kolumuz bağlıydı. Küçük bir mahşer yeri gibiydi.
Yüce, ekipman eksikliği nedeniyle ilk çalışmaların elle ve yüzeysel yapıldığını, yurtdışından gelen ekiplerle birlikte Japon ekipleriyle çalıştıklarını belirtti. Enkaz altındaki insanların çürüdüğünü, psikolojik olarak birçok kişinin hastanelik olduğunu söyledi.
ARAMA KURTARMADA GELİNEN NOKTA
Marmara Depremi sonrasında Türkiye’de arama kurtarma çalışmaları önem kazandı. Yüce, şu ifadeleri kullandı:
Şu anda Türkiye’de 30 bin uzman ekip var. 1999’da ise Gölcük’teki ekip sayısı bunun yüzde 1’i bile değildi. AFAD ve UMKE’nin kurulması çok önemli oldu. Eskiden enkazdan çıkardığımız kişileri karga tulumba araçlara koyuyorduk, sağlık ve ambulans hizmeti yoktu.
KAHRAMANMARAŞ DEPREMLERİ
Yüce, Kahramanmaraş merkezli depremlerin Marmara’ya kıyasla çok daha büyük olduğunu vurguladı:
120 bin kilometrekarelik alan etkilendi. Türkiye’nin yedide biri bu depremden etkilendi. 11 büyük ilde 107 bin yaralı, 53 bin ölü var. İki hafta içinde 160 bin kişiyi enkazdan tahliye etmek büyük bir başarı.
Binaların sağlam yapılmasının önemine de dikkat çeken Yüce, “Gölcük’te demirsiz kolonlar, midye kabuklarıyla yapılmış yapılar gördük. Adana’da kolonların içinden tencere çıktı. İnsanlar konut sahibi olurken çok dikkat etmeli” dedi.
KURTARMANIN DUYGUSAL YÖNÜ
Erdem Yetek, Marmara Depremi’nde Milli Gençlik Vakfı ekibiyle Sakarya’da iki ay boyunca barınma ve aşevi hizmeti sağladıklarını anlattı. Kahramanmaraş merkezli depremler sırasında AFAD’dan arama kurtarma eğitimi aldıktan hemen sonra bölgeye gittiğini belirten Yetek, kurtardıkları bir kişiyle halen görüştüklerini söyledi.
Yetek, enkaz altından birini canlı çıkarmanın verdiği duyguyu şöyle anlattı:
Bir canlıya ulaştığınızda dünyalar sizin olmuş gibi seviniyorsunuz. Oradan çıkarana kadar gücünüzün dışında bir güçle çalışıyorsunuz. Yeter ki bir an evvel çıkabilsin. O anki mutluluk her şeye değer.
