Taksilerdeki POS komisyonunu kim ödüyor?
Taksi ile yolculuk yapanlar, ödemelerini kartla yapmak istediklerinde, taksimetrede yazan rakama yüzde 10'luk POS bedelini ödemekle karşı karşıya kalıyor.
Dijital ödeme sistemleri üzerinden alınan “hizmet bedeli” artık hem yolcuyu hem taksiciyi zor durumda bırakıyor.
Bu nedenle taksici ve yolcu arasında zaman zaman tartışmalar yaşanabiliyor.
Üstelik ortada kazanan taraf, ne direksiyon başındaki esnaf ne de yolda aceleyle gideceği yere yetişmeye çalışan yolcu.
***
Aslında olan şu; taksici, her esnaf gibi taksimetrede yazan rakam, kredi ya da banka kartıyla ödendiğinde o paranın içinden bir bedeli bankaya ödüyor. Yani kartlı ödemede esnafın alacağı paradan da kesinti yapılıyor.
Yolcudan fazla istenen para, tamamen POS'un temin edildiği şirket-finans kurumu tarafından talep ediliyor.
Sorunun odağında ise bankaların yüksek ücretlerinden kaçan taksicilerin “alternatif” olarak finans kurumlarının sunduğu POS sistemlerine yönelmesi yatıyor.
***
Kredi kartıyla ödeme yapmak isteyen bir yolcu, taksimetreye eklenen ek ücretle karşılaşıyor; haklı olarak tepki gösteriyor. Sürücü ise her seferinde “Ben eklemedim, sistem otomatik ekliyor.” diyerek kendini savunuyor.
Ek maliyetle karşılaşmak istemeyen yolcular için nakit ödeme dışında bir seçenek kalmıyor.
Sonuç: Gerilen sinirler, bozulan güven ve giderek büyüyen bir memnuniyetsizlik.
***
Bu uygulama dört yıl önce, bazı kurumların kredi kartı ödemelerinde komisyon almaya başlamasıyla ortaya çıktı.
Sadece taksilerde yaşanmıyor bu durum. POS cihazları üzerinden alınan ve “hizmet bedeli” adı verilen komisyon, giderek yaygınlaşıyor. Belediye otobüsü yolculuklarında kartlı ödemelerde de, istasyonlarda makinelerden kartla bilet alımlarında da bir komisyondur gidiyor.
Taksi çağırma uygulamalarında da benzer şekilde "hizmet bedelleri", gecikme ücretleri ya da farklı kalemler bulunuyor. Oralarda da sistem puanlama ve "hizmet bedeli" üzerinden işliyor.
Üstelik uygulanan oranlar şehirden şehre değişiyor; kimi yerde yüzde 10, kimi yerde bunun çok daha üzerinde kesintiler yapılıyor. Bu konudaki kurallar eşit ve net değil.
***
Araç muayene istasyonlarında da böyle. Kartlı yapılan ödemeler, tek seferlik ödeme hizmeti sunan bir firma üzerinden gerçekleştiriliyor. Bu firma tarafından müşterilerden bir "hizmet bedeli" tahsil ediliyor. Vatandaş da yaptığı kartı ödemelerde komisyon aldığı için şikayetçiydi. Aslında alınan bu komisyon araç muayene istasyonlarının kasasına girmiyor.
***
Halkın kafası karışık, mantıkla açıklanmayan her durum gibi buna da haklı olarak itiraz ediyor.
Bana göre de kredi ya da banka kartına yapılan harcamalarda diğer alışverişlerimizde olduğu gibi ek bir ödeme alınmamalı.
Peki nasıl?
Belki bankalar bu ödemelerde faiz ve masrafları düşürebilir..
***
Değişen dünya, gelişen teknolojilerle birlikte alışkanlıklarımız da değişmedi mi? Artık ceplerimizde daha az nakit taşıyoruz ve dijital ödeme hayatı kolaylaştırmak için var.
O halde dijital ödeme hayatı kolaylaştırırken, vatandaşı cezalandıran komisyonların da net kurallarla sınırlandırılması gerekiyor.