Bursa'da lise öğrencilerinden 'bokaşi' ilhamlı sıvı gübre projesi
Mutfak atıklarını turşu suyuyla fermente eden öğrenciler, hem sıfır atık hedefi hem de tarıma katkı sağlayan yenilikçi bir yöntem geliştirdi.
Bursa’da Faik Çelik Kız Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi öğretmen ve öğrencileri, organik atıkları değerlendirmek amacıyla geliştirdikleri sıvı gübre projesiyle dikkat çekti. Japonya’daki “Bokaşi” yönteminden esinlenerek hazırlanan çalışmada, meyve ve sebze atıkları turşu suyuyla fermente edilerek verimli bir gübreye dönüştürüldü. Proje için patent başvurusu da yapıldığı bildirildi.
Okul bünyesinde günlük olarak çıkan mutfak atıklarının geri dönüşümle yeniden tarıma kazandırılması hedeflenirken, uygulamanın hem çevresel hem de ekonomik katkı sağlaması amaçlanıyor.
JAPON “BOKAŞİ” TEKNİĞİNDEN YERLİ UYARLAMA
Yıldırım ilçesinde faaliyet gösteren okulda yürütülen proje, “Mutfaktan Tarlaya Gübre” adıyla hayata geçirildi. Çalışmada, mutfak atıklarının oksijensiz ortamda faydalı mikroorganizmalarla fermente edilmesi esasına dayanan Bokaşi yöntemi temel alındı.
Öğrenciler ve öğretmenler, yöntemi yerel imkânlarla geliştirerek turşu suyunu doğal bir fermentasyon aracı olarak kullanmayı tercih etti.
TURŞU SUYUYLA FERMENTE SİSTEM GELİŞTİRİLDİ
Projede, geleneksel yöntemlerde kullanılan pahalı enzimler yerine turşu suyu kullanılarak doğal bir çözüm üretildi. Okulun Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni Abdullah Taşçı’nın koordinasyonunda yürütülen çalışmada, öğrenciler turşu suyu temin etmek için farklı işletmeleri ziyaret ederek toplama yaptı.
Toplanan meyve ve sebze atıkları, özel kaplarda turşu suyuyla birleştirilerek kısa sürede fermente hale getirildi.
ATIKLAR 2-3 GÜNDE GÜBREYE DÖNÜŞÜYOR
Soğan, domates, patates ve kabak gibi mutfak atıkları plastik varillerde biriktirilerek üzerine turşu suyu ekleniyor. Kapalı sistemde gerçekleştirilen işlem sonucunda 2-3 gün içinde sıvı gübre elde ediliyor.
Varillerin alt kısmında biriken sıvı gübre, özel musluk sistemiyle ayrıştırılarak doğrudan kullanıma hazır hale getiriliyor. Katı kalan organik kısım ise toprağa karıştırılarak doğal gübre etkisi sağlıyor.
BİTKİLERDE GÖZLE GÖRÜLÜR VERİM ARTIŞI
Laboratuvar analizleri ve saha denemeleri sonucunda gübrenin içeriğinde faydalı mikroorganizmaların bulunduğu tespit edildi. Uygulanan bitkilerde belirgin gelişim gözlemlendi.
Özellikle marul üretiminde normal bitkilere göre iki kat büyüme sağlandığı, çiçeklerin daha fazla açtığı ve bitkilerin hastalıklara karşı daha dayanıklı hale geldiği ifade edildi.
PATENT BAŞVURUSU YAPILDI
Projeyi geliştiren öğretmenler ve öğrenciler, elde edilen sıvı gübre yöntemi için patent başvurusunda bulundu. Sürecin değerlendirme aşamasında olduğu bildirildi.
Okul yönetimi, çalışmanın hem çevre bilincine hem de tarımsal üretime katkı sunmayı hedeflediğini vurguladı.
SIFIR ATIK VE SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIM HEDEFİ
Okul Müdürü Mediha Karasu, mutfakta oluşan atıkların değerlendirilmesiyle hem çevreye hem de üretime katkı sağladıklarını belirtti. Uygulamanın “sıfır atık” anlayışıyla uyumlu şekilde geliştirildiği ifade edildi.
Proje sayesinde mutfaktan çıkan organik atıkların yeniden toprağa kazandırıldığı, böylece sürdürülebilir tarım için örnek bir model oluşturulduğu kaydedildi.
