İstanbul'da kentsel dönüşüm hız kazandı: 276 bin bağımsız bölüm yenilenme sürecinde

Türkiye'nin en büyük metropolü İstanbul'da deprem riskine karşı yürütülen kentsel dönüşüm çalışmaları son yıllarda artan destekler ve farkındalıkla birlikte hız kazandı. 2012 yılında yürürlüğe giren kentsel dönüşüm düzenlemesiyle başlayan süreçte, riskli yapıların yenilenmesi için milyonlarca bağımsız bölüm dönüşüm kapsamına alındı.

Kent genelinde yürütülen çalışmalar kapsamında bugüne kadar yüz binlerce konut ve iş yerinin dönüşümü tamamlanırken, on binlerce yapıda yenileme süreci devam ediyor.

1 MİLYON 274 BİN BAĞIMSIZ BÖLÜM DÖNÜŞÜM KAPSAMINA ALINDI

Kamuoyunda "Kentsel Dönüşüm Kanunu" olarak bilinen 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'un 2012 yılında yürürlüğe girmesiyle birlikte Türkiye'de yapıların yenilenmesine yönelik kapsamlı bir dönem başladı.

Bu düzenlemeyle yalnızca belirli bölgelerdeki dönüşüm değil, bireysel yapıların da risk durumuna göre yenilenmesinin önü açıldı. Riskli yapı tespitinden yıkım ve yeniden inşa süreçlerine kadar birçok aşama daha sistemli hale getirildi.

İstanbul'da geçen sürede dönüşüm kapsamına alınan bağımsız bölüm sayısı 1 milyon 274 bine ulaşırken, bunlardan 998 bininin yapımı tamamlandı. Kent genelinde 276 bin bağımsız bölümde ise dönüşüm çalışmaları devam ediyor.

"YARISI BİZDEN" KAMPANYASI DÖNÜŞÜMÜ DESTEKLİYOR

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hayata geçirilen "Yarısı Bizden Kampanyası", İstanbul'daki dönüşüm sürecinin hızlanmasında önemli desteklerden biri oldu.

Kampanya kapsamında 376 bin 212 bağımsız bölüm dönüşüm sürecine dahil edildi. Destek programıyla konutlar için 875 bin lira hibe, 875 bin lira düşük faizli kredi ve 125 bin lira taşınma desteği sağlanırken, iş yerleri için de farklı finansman imkanları sunuldu.

31 Aralık 2026 tarihine kadar uzatılan kampanyadan, riskli yapı tespiti yaptıran vatandaşların yararlanabileceği belirtildi.

DÖNÜŞÜM İÇİN 3 MİLYON LİRAYA KADAR KREDİ DESTEĞİ

Kentsel dönüşüm çalışmalarına yönelik yeni finansman modelleri de devreye alındı. Dünya Bankası işbirliğiyle yürütülen İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi kapsamında hak sahiplerine 3 milyon liraya kadar kredi desteği sağlanıyor.

Program kapsamında ilk 12 ay geri ödemesiz, 180 aya kadar vadeli ve aylık yüzde 0,69 faiz oranlı finansman imkanı sunuluyor.

Riskli yapılarda ve dönüşüm alanlarında yaşayan vatandaşlara yönelik kira destekleri de devam ediyor. Bu kapsamda aylık 8 bin lira kira desteği verilirken, destek süresi dönüşüm alanlarının niteliğine göre değişiyor.

UZMANLAR: "SON 2 YILDA DÖNÜŞÜMDE İVME ARTTI"

Kentsel Dönüşüm ve Şehircilik Vakfı (KENTSEV) Başkanı Haldun Ersen, İstanbul'da son iki yılda dönüşüm çalışmalarında belirgin bir hızlanma yaşandığını söyledi.

Özellikle Bahçelievler, Kadıköy, Kartal, Beşiktaş, Büyükçekmece ve Maltepe gibi ilçelerde dönüşüm hareketliliğinin arttığını belirten Ersen, bunun birçok faktörün etkisiyle gerçekleştiğini ifade etti.

Ersen, desteklerin artması, kat maliklerinin bilinçlenmesi, "Yarısı Bizden Kampanyası"nın uzatılması, ada bazlı dönüşümlerin çoğalması, belediyelerin daha aktif rol alması ve kentsel dönüşüm uzmanlarının sayısındaki artışın sürece olumlu katkı sağladığını dile getirdi.

"İSTANBUL İÇİN HALA ÇOK BÜYÜK BİR SORUMLULUK VAR"

Şehircilik, Kentsel Dönüşüm ve Entegre Tesis Yönetim Derneği Başkanı Hüseyin Kılınçarslan ise İstanbul'un deprem riski nedeniyle dönüşüm çalışmalarının kararlılıkla sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.

Dönüşüm kapsamında tamamlanan ve devam eden projelerin devletin bu alandaki iradesini gösterdiğini belirten Kılınçarslan, ancak İstanbul'un mevcut yapı stoku dikkate alındığında önlerinde hâlâ büyük bir sorumluluk bulunduğunu söyledi.

Kentsel dönüşümün yalnızca binaların yenilenmesinden ibaret olmadığını ifade eden Kılınçarslan, sürecin doğru şehir planlaması, güçlü mühendislik, etkin denetim, sosyal uzlaşı ve dönüşüm sonrası profesyonel yönetim anlayışıyla birlikte ele alınması gerektiğini kaydetti.

KAMU VE ÖZEL SEKTÖR İŞBİRLİĞİ ÇAĞRISI

Kılınçarslan, dönüşüm sürecinde hak sahipleri arasındaki uzlaşma, finansmana erişim, artan maliyetler, teknik ve hukuki işlemler ile vatandaşların doğru bilgiye ulaşması gibi konularda hâlâ geliştirilmesi gereken noktalar bulunduğunu söyledi.

Bu sorunların çözümü için kamu kurumları, özel sektör, akademi ve sivil toplum kuruluşlarının ortak hareket etmesi gerektiğini belirten Kılınçarslan, nitelikli sivil toplum kuruluşlarının sürece daha fazla dahil edilmesinin dönüşüm çalışmalarını daha hızlı, güvenilir ve sağlıklı hale getireceğini ifade etti.

İstanbul'da kentsel dönüşüm çalışmaları sürerken, uzmanlar deprem gerçeğine karşı güvenli yapı stokunun oluşturulmasının uzun vadeli ve kapsamlı bir mücadele gerektirdiğine dikkat çekiyor.